A Survey on Archetypal Analysis

Aleix Alcacer{}^{\lx@orcidlink{0000-0003-3566-0204}{\orcidlogo}}, Irene Epifanio{}^{\lx@orcidlink{0000-0002-6973-311X}{\orcidlogo}}, Sebastian Mair{}^{\lx@orcidlink{0000-0003-2949-8781}{\orcidlogo}}, Morten Mørup{}^{\lx@orcidlink{0000-0003-4985-4368}{\orcidlogo}} Aleix Alcacer and Irene Epifanio are with Jaume I University and ValgrAI (I.E.), Spain; Sebastian Mair is with Linköping University, Sweden; and Morten Mørup is with Technical University of Denmark, Denmark.
The author list is alphabetically sorted and all authors contributed equally.
Corresponding author: Irene Epifanio, epifanio@uji.es
(April 2025)
Abstract

Archetypal analysis (AA) was originally proposed in 1994 by Adele Cutler and Leo Breiman as a computational procedure for extracting distinct aspects, so-called archetypes, from observations, with each observational record approximated as a mixture (i.e., convex combination) of these archetypes. AA thereby provides straightforward, interpretable, and explainable representations for feature extraction and dimensionality reduction, facilitating the understanding of the structure of high-dimensional data and enabling wide applications across the sciences. However, AA also faces challenges, particularly as the associated optimization problem is non-convex. This is the first survey that provides researchers and data mining practitioners with an overview of the methodologies and opportunities that AA offers, surveying the many applications of AA across disparate fields of science, as well as best practices for modeling data with AA and its limitations. The survey concludes by explaining crucial future research directions concerning AA.

I Introduction

Archetypal analysis (AA), originally proposed in [cutler1994archetypal], is a computational procedure that enables the extraction of the distinct aspects in high-dimensional data as well as how each observation is characterized as a convex combination of these aspects. AA assumes that archetypes (i.e., distinct aspects) can be defined as convex combinations of the collective representation of all data points. AA provides a simple yet interesting computational framework for dimensionality reduction and feature extraction in machine learning with explainable representations that are easily interpretable, as they can be considered idealized pure forms of the data representing archetypical observations.

Figure 1 shows an example of AA computed on the subset of the MNIST handwritten digit dataset [lecun2010mnist] restricted to the digit 9 with three archetypes. The left part depicts the mixing weights of the 9’s, whereas the right part depicts the actual handwritten digits that are represented by those weights. It can be seen that the extracted archetypes of handwritten 9’s are “narrow and straight”, “narrow and sloped”, and “wide and straight”. Mathematically, the 28×2828\times 28 pixel images depicting digits live in a 784-dimensional space in which we fit three archetypes that span a two-dimensional triangle using AA. The corners of the triangle are the archetypes, and all 9’s are projected on this triangle. From the left side, it can be seen that the archetypes themselves, as well as the sides between them, attract more projections than the middle. Furthermore, fewer points are projected on the side between the “wide and straight” and “narrow and sloped” archetypes.

Refer to caption
Figure 1: AA computed on the subset of the MNIST handwritten digit dataset showing solely the digit 9 with three archetypes. The left part depicts the mixing weights of the nines whereas the right part depicts the actual handwritten digits.

AA can thereby facilitate the understanding of the structure of high-dimensional data in general providing easy interpretable representations characterizing the data in terms of prominent distinct aspects which can be considered idealized archetypical observations as well as how each observation can be described within a continuum of these aspects by combining these aspects as a convex mixture. However, AA also faces challenges in practical applications. First and foremost, the associated optimization problem is non-convex, and there is no guarantee of correctly identifying the pure forms, even if they are present as convex combinations of the data. Furthermore, it is unclear how to select the number of archetypes, and in practical applications, outliers can influence the learned representations in undesirable ways. Additionally, the archetypes may be suitable only within a non-linear manifold, or the data may deviate from the Gaussian normality assumption typically assumed in conventional AA approaches [seth2016probabilistic].

This survey aims to provide researchers and data mining practitioners in general with an overview of the methods and opportunities that AA offers, including an overview of the many disparate fields in which AA has been applied. Furthermore, this survey will highlight best practices for modeling data using AA, identify important limitations of AA, and outline future directions of research advancing AA. Although there was a brief literature review in Portuguese in 2015 developed by [junior2015analise], this is the first survey in the literature on AA of this by now widely adopted methodology for pattern discovery and data modeling, see also Figure 2. The aim of this survey is also to provide an easily accessible common starting point for this by now large body of works from disparate fields that use and leverage AA to further our understanding of the prominent structures in high-dimensional complex data. The survey thereby also aims to promote accessibility, allowing researchers from other fields to understand and apply AA to new problems by learning from the many problems AA has already addressed. Notably, this survey allows integrating the advances of AA from disparate fields, and systematically documenting and contextualizing them in a single resource. This survey thus also serves as a comprehensive reference, saving researchers the time and effort required to adopt AA as a standard go-to tool.

For the sake of transparency, reproducibility, and thoroughness, and to reduce bias in selecting papers, we searched in the SCOPUS database, the largest online collection of peer-reviewed scholarly works. We selected those works that cite the seminal paper by [cutler1994archetypal] and at the same time have as a keyword “archetypal analysis”. A total of 161 documents were found until 5th November 2025. They were incorporated into the different sections of this manuscript or the appendix, together with other records identified by their citation in those documents. We further included the most prominent peer-reviewed works obtained from the corresponding Google Scholar search: all the methodological or computational works we found, and those with new applications.

The survey is structured into the following sections. Section II provides the historical context and concepts behind AA while Section A Survey on Archetypal Analysis discusses the merits of AA. Section A Survey on Archetypal Analysis provides the formal mathematical definition of AA, its theoretical properties, and motivation from different perspectives. Section A Survey on Archetypal Analysis then proceeds by providing the important advancements to AA beyond its original model formulation, whereas Section A Survey on Archetypal Analysis surveys the existing procedures for model inference as implemented in prominent AA software tools. Subsequently, Section A Survey on Archetypal Analysis provides an overview of the many application domains in which AA has been applied. Finally, Section A Survey on Archetypal Analysis discusses the limitations of AA while Section A Survey on Archetypal Analysis provides future directions of research and open problems within the field of AA before Section A Survey on Archetypal Analysis concludes this survey.

Refer to caption
Figure 2: Citation overview of paper [cutler1994archetypal] in Google Scholar and SCOPUS until 5th November 2025.

II History of Archetypal Analysis

Archetypes transcend philosophy, psychology, and the sciences in general. The word archetype which is derived from the Greek noun αρχετυπον ωας ιντροδυςεδ ιντο τηε Ενγλιςη λανγυαγε ιν τηε 1540ς ωιτη τηε μεανινγ ``μοδελ, φιρςτ φορμ, οριγιναλ παττερν φρομ ωηιςη ςοπιες αρε μαδε´´, ωιτη τηε αδϑεςτιε αρςηετψπαλ βεινγ ``οφ ορ περταινινγ το αν αρςηετψπε´´111https://www.etymonline.com/search?q=archetype). Ιν πςψςηολογψ, ῝αρλ Γυςτα Θυνγ υςεδ τηις ςονςεπτ το δεφινε αρςηετψπες ας ``φορμς ορ ιμαγες οφ α ςολλεςτιε νατυρε´´222https://www.etymonline.com/word/archetypal#etymonline_v_26492. Αρςηετψπες αρε τηυς ςλοςελψ ρελατεδ το Πλατο´ς πυρε φορμς υςεδ το δεφινε τηε τρυε νατυρε οφ τηινγς333https://marcomasi.substack.com/p/platonic-forms-ideas-and-archetypes.

Ιν τηε 1990ς, ςονςερνς αβουτ τηε ιντερπρεταβιλιτψ οφ Π῝Α μοτιατεδ ςεεραλ ςονςτραινεδ φαςτοριζατιον μοδελς. Ονε νοταβλε εξαμπλε, δεελοπεδ ινδεπενδεντλψ οφ ΑΑ, ις ποςιτιε ματριξ φαςτοριζατιον (ΠΜΦ) [paatero1994positive]. ΠΜΦ ενφορςες νον-νεγατιιτψ ςονςτραιντς ον βοτη τηε φαςτορ ανδ ωειγητ ματριςες το οβταιν ιντερπρεταβλε ςομπονεντς ανδ πρεδατες τηε λατερ ποπυλαριζατιον οφ νον-νεγατιε ματριξ φαςτοριζατιον (ΝΜΦ) [lee1999learning] ιν τηε δατα αναλψςις λιτερατυρε. Ιν ςοντραςτ το ΠΜΦ ανδ ΝΜΦ, ΑΑ ις ροοτεδ ιν ςονεξ γεομετρψ ανδ τηε ιδεντιφιςατιον οφ εξτρεμε προτοτψπες.

ΑΑ εμεργεδ φρομ τηε ςηαλλενγες αςςοςιατεδ ωιτη ςιμυλατινγ οζονε προδυςτιον ιν τηε λοωερ ατμοςπηερε, α προϑεςτ ςυππορτεδ βψ τηε Ενιρονμενταλ Προτεςτιον Αγενςψ ιν τηε ϒΣΑ. Τηε ςομπλεξ ςομπυτερ μοδελς υςεδ φορ τηις πυρποςε ςονταινεδ ηυνδρεδς οφ ςηεμιςαλ εχυατιονς ανδ τψπιςαλλψ ρεχυιρεδ εξτενςιε ςομπυτατιον τιμε, οφτεν ταϰινγ 24 ηουρς το ςιμυλατε ϑυςτ 24 ηουρς οφ ρεαλ-τιμε. Ας α ρεςυλτ, ρεςεαρςηερς ςουλδ ονλψ μοδελ α φεω δαψς οφ δατα ιν εαςη προϑεςτ. Τηις λιμιτατιον ηιγηλιγητεδ τηε νεεδ το ςελεςτ δατα τηατ ρεπρεςεντεδ α φεω ``προτοτψπιςαλ´´ δαψς, ωηιςη υλτιματελψ ινςπιρεδ τηε ςονςεπτ οφ αρςηετψπες ας α μεανς το εφφεςτιελψ ςαπτυρε ανδ αναλψζε ϰεψ παττερνς ωιτηιν τηε δαταςετ. Τηις ςεμιναλ προβλεμ ωας αναλψζεδ ιν τηε πιονεερινγ παπερ βψ [cutler1994archetypal].

ΑΑ ηας ςινςε βεεν υςεδ ιν α ωιδε αριετψ οφ φιελδς, μοτιατεδ βψ ιτς αβιλιτψ το ςηαραςτεριζε προμινεντ προπερτιες οβςερεδ αςροςς διφφερεντ δομαινς. Ας ςυςη, ιν βιολογιςαλ ςψςτεμς, ΑΑ ςαν βε μοτιατεδ βψ εολυτιοναρψ τραδε-οφφς ανδ Παρετο-οπτιμαλιτψ τηατ ηαε βεεν φουνδ το δριε δατα το ρεςιδε ωιτηιν α πολψτοπε δεφινινγ τραδε-οφφς βετωεεν οπτιμαλλψ δεφινεδ οργανιςμς (αϰιν το πυρε φορμς) φορ αριους ταςϰς ςυιταβλε φορ ςυριαλ [shoval2012evolutionary]. Ωιτηιν ςηεμιςτρψ, ΑΑ ςαν βε μοτιατεδ βψ τηε οβςερατιον τηατ μεαςυρεμεντς οφ ςαμπλες φρομ α ςονφινεδ ςπαςε δεφινε ςονςεντρατιον φραςτιονς ιν τερμς οφ τηε ςονςτιτυεντς [morup2012archetypal], ανδ ιν γεοςςιενςε, τηατ ηψπερςπεςτραλ ιμαγες ςαν βε ρεπρεςεντεδ ιν τερμς οφ διςτινςτ ςπεςτρα (ςο-ςαλλεδ ενδ-μεμβερς), ςυςη τηατ τηε ρεςορδεδ ςπεςτρυμ ςαν βε δεφινεδ ας ςονεξ ςομβινατιονς οφ τηεςε πυρε ςπεςτραλ φορμς [keshava2002spectral]. Το εξτραςτ τηεςε πυρε ςομπονεντς, προμινεντ ενδ-μεμβερ εξτραςτιον μετηοδολογιες ηαε φοςυςεδ ον μινιμιζινγ τηε ολυμε οφ τηε δατα ρεπρεςεντατιον [zhuang2019regularization]. Ας οπποςεδ το ςονεντιοναλ ολυμε-μινιμιζατιον αππροαςηες ςτριινγ το ενςαπςυλατε τηε δατα μανιφολδ φρομ τηε ουτςιδε, ΑΑ ςαν βε ςονςιδερεδ αν αππροαςη τηατ ενςαπςυλατες τηε δατα μανιφολδ ςιμιλαρλψ φρομ τηε ινςιδε.

Φιναλλψ, ιν δατα ςςιενςε ιν γενεραλ, ςλυςτερινγ ις ωιδελψ υςεδ το ιδεντιφψ προτοτψπες, βυτ οφ ιντερεςτ ις αλςο τηε ιδεντιφιςατιον οφ διςτινςτ ςηαραςτεριςτιςς ιν τηε δατα ανδ ηοω εαςη οβςερατιον ςαν βε δεςςριβεδ ιν τερμς οφ τηεςε ςηαραςτεριςτιςς ιν εαςψ-το-εξπλαιν ωαψς [hastie01statisticallearning]. ΑΑ αλςο ρελατες το φυζζψ ςλυςτερινγ αππροαςηες ιν ωηιςη οβςερατιονς αρε νοτ ηαρδ-αςςιγνεδ βυτ μεμβερς οφ μυλτιπλε γρουπς ιν α ςοφτ μαννερ [mendes2018study, nascimento2019unsupervised, suleman2021comparing], προιδινγ α ςοφτ ρεπρεςεντατιον οφ ςλυςτερινγ μεμβερςηιπς ιν τερμς οφ α ςοντινυυμ.

\theςεςτιον Μεριτς οφ Αρςηετψπαλ Αναλψςις

Ωιτηιν τηε φαμιλψ οφ υνςυπεριςεδ λεαρνινγ τεςηνιχυες, ΑΑ προιδες α υνιχυε ανδ ςομπλεμενταρψ περςπεςτιε ον δατα ρεπρεςεντατιον. ϒνλιϰε πρινςιπαλ ςομπονεντ αναλψςις (Π῝Α), ινδεπενδεντ ςομπονεντ αναλψςις (Ι῝Α), νον-νεγατιε ματριξ φαςτοριζατιον (ΝΜΦ), ορ kk-μεανς ςλυςτερινγ, ΑΑ ιδεντιφιες εξτρεμε ανδ ιντερπρεταβλε προτοτψπες οφ δατα, ςο-ςαλλεδ αρςηετψπες, ανδ ρεπρεςεντς εαςη οβςερατιον ας α ςονεξ ςομβινατιον οφ τηεςε εξτρεμες. Τηις γεομετρις φορμυλατιον οφφερς μανψ αδανταγες.

Φαιτηφυλνεςς το Οβςερεδ Δατα. Αρςηετψπες αρε τηεμςελες ςονεξ ςομβινατιονς οφ οβςερατιονς, μεανινγ τηεψ αρε ςονςτραινεδ το λιε ιν τηε ςονεξ ηυλλ, ωηερε τηε ςονεξ ηυλλ ις δεφινεδ βψ τηε μινιμαλ ςονεξ ςετ ενςλοςινγ αλλ δατα ποιντς βψ ςονεξ ςομβινατιονς οφ τηε οβςερατιονς ιν τηε ςονεξ ςετ. Τηυς, αλλ ρεςυλτινγ ρεπρεςεντατιονς ςταψ ωιτηιν τηε φεαςιβλε δατα δομαιν. Ηενςε, τηις προπερτψ ενςυρες ςεμαντις ανδ πηψςιςαλ πλαυςιβιλιτψ ανδ φοςτερς α ςιμπλιφιεδ ιντερπρετατιον ανδ δοωνςτρεαμ αναλψςις. Ιν ςοντραςτ, τηε ωιδελψ αδοπτεδ μετηοδ ΝΜΦ δοες νοτ γυαραντεε τηατ λατεντ φαςτορς λιε ωιτηιν τηε φεαςιβλε δατα δομαιν.

Ιντερπρεταβιλιτψ ανδ Εξπλαιναβιλιτψ. ΑΑ προιδες βυιλτ-ιν ιντερπρεταβιλιτψ: Σινςε τηε μιξινγ ςοεφφιςιεντς αρε ςονεξ ςομβινατιονς, τηεψ ςαν βε εαςιλψ ιντερπρετεδ προβαβιλιςτιςαλλψ, διρεςτλψ χυαντιφψινγ ςιμιλαριτψ το εξτρεμε φαςτορς, οφφερινγ α τρανςπαρεντ ανδ ιντυιτιε δεςςριπτιον οφ τηε δατα. Τηις προπερτψ ις παρτιςυλαρλψ αλυαβλε ιν αππλιςατιον δομαινς τηατ ρεχυιρε εξπλαιναβλε μοδελς, ε.γ., βιομεδιςινε, ςλιματε ςςιενςε, ανδ ςοςιαλ ςςιενςες. Ιντερπρεταβιλιτψ ις εεν ςτρονγερ φορ αρςηετψποιδ αναλψςις, ωηερε τηε αρςηετψπες ςοινςιδε ωιτη αςτυαλ οβςερατιονς.

Ρεεαλινγ Εξτρεμες ανδ Τραδε-οφφς. ΑΑ ις περφεςτλψ ςυιτεδ φορ υνςοερινγ βουνδαρψ ςτρυςτυρε ανδ τραδε-οφφς ιν δατα. Αρςηετψπες αρε λοςατεδ, βψ δεςιγν, ον τηε βουνδαρψ οφ τηε ςονεξ ηυλλ οφ δατα. Τηυς, ΑΑ ηιγηλιγητς Παρετο-λιϰε ρελατιονςηιπς ανδ φυνςτιοναλ εξτρεμες, ι.ε., περφορμανςε ς. ςοςτ ορ ςομπετινγ βιολογιςαλ τραιτς. Συςη ινςιγητς ςυππορτ εξπλορατορψ δατα αναλψςις, ηψποτηεςις γενερατιον, ανδ τηε ςτυδψ οφ οπτιμαλιτψ ιν ενγινεερινγ.

Γεομετρις Ινςιγητ. Γεομετριςαλλψ, ΑΑ ςαν βε ςεεν ας αν αππροξιματιον οφ τηε δατα´ς ςονεξ ηυλλ, ηελπινγ πραςτιτιονερς το υνδερςτανδ γλοβαλ παττερνς ιν ηιγη-διμενςιοναλ δατα. Τηε αρςηετψπες τηεν φορμ τηε ερτιςες οφ α πολψτοπε τηατ ενςαπςυλατες τηε μαϑοριτψ οφ οβςερατιονς βψ μινιμιζινγ τηε οεραλλ προϑεςτιον ερρορ, προιδινγ α ςομπαςτ ανδ ιντερπρεταβλε ςυμμαρψ.

῞ερςατιλιτψ Αςροςς Μοδαλιτιες. Αλτηουγη ανιλλα ΑΑ ις δεςιγνεδ φορ ςοντινυους εςτορ δατα, φορμυλατιονς φορ ϰερνελ [morup2012archetypal], προβαβιλιςτις [seth2016probabilistic], φυνςτιοναλ [Epifanio2016], ανδ δεεπ [keller2021learning] ΑΑ εξιςτ. Τηυς, ΑΑ ςαν ηανδλε α βροαδ ςπεςτρυμ οφ δατα τψπες.

῝ομπλεμενταριτψ το ῝λυςτερινγ ανδ Ματριξ Φαςτοριζατιον. ΑΑ ιδεντιφιες εξτρεμε ρεπρεςεντατιες (αρςηετψπες), ωηιλε ςλυςτερινγ ιδεντιφιες τψπιςαλ ρεπρεςεντατιες (ςεντροιδς ορ μεδοιδς). Τηυς, ΑΑ προιδες α ςομπλεμενταρψ ιεω οφ τηε δατα ςτρυςτυρε. Ιν ςοντραςτ το ΝΜΦ ορ Π῝Α, ΑΑ´ς ςομπονεντς αρε γρουνδεδ ιν ςονεξ γεομετρψ ρατηερ τηαν ορτηογοναλιτψ ορ νοννεγατιιτψ ςονςτραιντς, ιμπροινγ ιντερπρεταβιλιτψ ιν μανψ ςεττινγς.

῝ομπαςτ ανδ Ιντερπρεταβλε Ρεπρεςεντατιονς. Τηε ςονεξ-ςομβινατιον ςτρυςτυρε φαςιλιτατες ιντυιτιε ιςυαλιζατιον (ε.γ., ςιμπλεξ ορ βαρψςεντρις πλοτς), μαϰινγ ΑΑ εςπεςιαλλψ αππεαλινγ φορ ςομμυνιςατινγ ρεςυλτς το νον-εξπερτ αυδιενςες. Ιτς λοω-διμενςιοναλ γεομετρις ςυμμαριες ςαν ςυππορτ δατα ρεδυςτιον ωηιλε μαινταινινγ τρανςπαρενςψ.

\theςεςτιον Τηεορψ/Τεςηνιςαλ δεςςριπτιον:

Refer to caption
Φιγυρε 3: Αν εξαμπλε οφ ΑΑ ωιτη K=3K=3 αρςηετψπες ον τωο-διμενςιοναλ τοψ δατα. Αφτερ ινιτιαλιζινγ τηε αρςηετψπες (πυρπλε ςχυαρες), τηε οπτιμιζατιον προςεδυρε πυςηες τηε αρςηετψπες (γρεεν ςχυαρες) το λιε ον τηε βουνδαρψ οφ τηε ςονεξ ηυλλ οφ δατα (ςεε Τηεορεμ 1). Τηε οεραλλ οβϑεςτιε ις το μινιμιζε τηε ςυμ οφ προϑεςτιον ερρορς (ι.ε., τηε ςυμ οφ αλλ δαςηεδ λινες).

Αρςηετψπαλ Αναλψςις (ΑΑ). Λετ 𝒳={𝐱1,𝐱2,,𝐱N}\mathcal{X}=\{\mathbf{x}_{1},\mathbf{x}_{2},\ldots,\mathbf{x}_{N}\} βε α δαταςετ ςονςιςτινγ οφ NN δατα ποιντς 𝐱M\mathbf{x}\in\mathbb{R}^{M} ιν MM διμενςιονς ανδ KK βε τηε νυμβερ οφ αρςηετψπες. Τηοςε δατα ποιντς αρε ςταςϰεδ ας ροω εςτορς ιν α δεςιγν ματριξ 𝐗N×M\mathbf{X}\in\mathbb{R}^{N\times M}. Τηε γοαλ ις α δεςομποςιτιον οφ 𝐗𝐒𝐀\mathbf{X}\approx\mathbf{S}\mathbf{A} ιντο α προδυςτ οφ α ωειγητ ματριξ 𝐒N×K\mathbf{S}\in\mathbb{R}^{N\times K} ανδ α φαςτορ ματριξ 𝐀K×M\mathbf{A}\in\mathbb{R}^{K\times M}. Τηε ιδεα οφ ΑΑ ις το ρεπρεςεντ εερψ δατα ποιντ 𝐱n\mathbf{x}_{n} (n=1,2,,Nn=1,2,\ldots,N) ας α ςονεξ ςομβινατιον οφ KK αρςηετψπες 𝐚1,,𝐚K\mathbf{a}_{1},\ldots,\mathbf{a}_{K}, ι.ε.,

𝐱n𝐀𝖳𝐬n,ωηερε𝐬n0ανδ𝐬n1=1.\displaystyle\mathbf{x}_{n}\approx\mathbf{A}^{\mkern-1.5mu\mathsf{T}}\mathbf{s}_{n},\quad\text{where}\ \mathbf{s}_{n}\geq 0\ \text{and}\ \|\mathbf{s}_{n}\|_{1}=1.

Νοτε τηατ τηε εςτορς 𝐬nΔK1{𝐬0K|j=1Ksj=1}\mathbf{s}_{n}\in\Delta^{K-1}\coloneq\{\mathbf{s}\in\mathbb{R}_{\geq 0}^{K}|\sum_{j=1}^{K}s_{j}=1\} ςονταιν τηε ωειγητς οφ τηε ςονεξ ςομβινατιονς ωηιςη αρε ςταςϰεδ ροω-ωιςε ιν 𝐒\mathbf{S} ανδ τηατ 𝐀\mathbf{A} ις τηε δεςιγν ματριξ οφ τηε αρςηετψπες 𝐚1,,𝐚K\mathbf{a}_{1},\ldots,\mathbf{a}_{K}. Τηε αρςηετψπες αρε αλςο ρεπρεςεντεδ ας ςονεξ ςομβινατιονς, βυτ τηις τιμε οφ δατα ποιντς, ι.ε.,

𝐚k=𝐗𝖳𝐜k,ωηερε𝐜k0ανδ𝐜k1=1,\displaystyle\mathbf{a}_{k}=\mathbf{X}^{\mkern-1.5mu\mathsf{T}}\mathbf{c}_{k},\quad\text{where}\ \mathbf{c}_{k}\geq 0\ \text{and}\ \|\mathbf{c}_{k}\|_{1}=1, (1)

ωηερε—ϑυςτ ας βεφορε—τηε εςτορς 𝐜kΔN1\mathbf{c}_{k}\in\Delta^{N-1} αρε ςταςϰεδ ροω-ωιςε ιν 𝐂K×N\mathbf{C}\in\mathbb{R}^{K\times N} ανδ ςονταιν τηε ωειγητς οφ τηε ςονεξ ςομβινατιονς. Τηυς, ωε ηαε 𝐀=𝐂𝐗\mathbf{A}=\mathbf{C}\mathbf{X}. Δυε το τηε ςονεξιτψ ςονςτραιντς, βοτη ωειγητ ματριςες 𝐒\mathbf{S} ανδ 𝐂\mathbf{C} αρε ροω-ςτοςηαςτις. Α τωο-διμενςιοναλ εξαμπλε οφ ΑΑ ωιτη K=3K=3 ις δεπιςτεδ ιν Φιγυρε 3.

Λεαρνινγ. Τηε ωειγητ ματριςες ςαν βε φουνδ βψ μινιμιζινγ τηε ςο-ςαλλεδ ρεςιδυαλ ςυμ οφ ςχυαρες (ΡΣΣ) ας αν οβϑεςτιε φυνςτιον, ωηιςη ις γιεν βψ

RSS=𝐗𝐒𝐂𝐗Φ2=𝐗𝐒𝐀Φ2.\displaystyle\operatorname{RSS}=\|\mathbf{X}-\mathbf{S}\mathbf{C}\mathbf{X}\|_{\text{F}}^{2}=\|\mathbf{X}-\mathbf{S}\mathbf{A}\|_{\text{F}}^{2}. (2)

Ηερε, Φ2\|\cdot\|_{\text{F}}^{2} δενοτες τηε ςχυαρεδ Φροβενιυς νορμ. Νοτε τηατ οπτιμιζινγ τηε RSS\operatorname{RSS} το φινδ τηε οπτιμαλ ωειγητ ματριςες 𝐒\mathbf{S} ανδ 𝐂\mathbf{C} ρεςυλτς ιν α νον-ςονεξ οπτιμιζατιον προβλεμ. Ηοωεερ, τηε οπτιμιζατιον προβλεμ ις ςονεξ ιν 𝐒\mathbf{S} φορ α φιξεδ 𝐂\mathbf{C} ανδ ιςε ερςα. Τηις ψιελδς τηε ςτανδαρδ αλτερνατινγ οπτιμιζατιον αππροαςη ας ουτλινεδ ιν Αλγοριτημ 1. Φιγυρε 3 ςηοως τηε οπτιμιζατιον πατη (πυρπλε λινε) φρομ ινιτιαλιζεδ αρςηετψπες (πυρπλε ςχυαρες) το οπτιμιζεδ αρςηετψπες (γρεεν ςχυαρες).

Αλγοριτημ 1 Αλτερνατινγ οπτιμιζατιον οφ αρςηετψπαλ αναλψςις
0: δατα ματριξ 𝐗N×M\mathbf{X}\in\mathbb{R}^{N\times M}, νυμβερ οφ αρςηετψπες KK\in\mathbb{N}
0: φαςτορ ματριςες 𝐒N×K\mathbf{S}\in\mathbb{R}^{N\times K} ανδ 𝐂K×N\mathbf{C}\in\mathbb{R}^{K\times N}, ωηερε 𝐀=𝐂𝐗K×M\mathbf{A}=\mathbf{C}\mathbf{X}\in\mathbb{R}^{K\times M} ανδ 𝐒𝐂𝐗𝐗\mathbf{S}\mathbf{C}\mathbf{X}\approx\mathbf{X}
𝐀\mathbf{A}\leftarrow ινιτιαλιζατιον οφ τηε αρςηετψπες 𝐀\mathbf{A} {Σεε Σεςτιον A Survey on Archetypal Analysis}
ωηιλε νοτ ςονεργεδ δο
  φορ n=1,2,,Nn=1,2,\ldots,N δο
   𝐬n=argmin𝐬n1=1,𝐬n𝟎𝐀𝖳𝐬n𝐱n22\mathbf{s}_{n}=\underset{\|\mathbf{s}_{n}\|_{1}=1,\ \mathbf{s}_{n}\geq\bm{0}}{\operatorname*{arg\,min}}\ \|\mathbf{A}^{\mkern-1.5mu\mathsf{T}}\mathbf{s}_{n}-\mathbf{x}_{n}\|_{2}^{2}
  ενδ φορ
  φορ k=1,2,,Kk=1,2,\ldots,K δο
   𝐗~=𝐗kk𝐬k𝐜k𝐗\tilde{\mathbf{X}}=\mathbf{X}-\sum_{k^{\prime}\neq k}\mathbf{s}_{k^{\prime}}\mathbf{c}_{k^{\prime}}\mathbf{X}
   𝐜k=argmin𝐜k1=1,𝐜k𝟎𝐗~𝐬k𝐜k𝐗Φ2\mathbf{c}_{k}=\underset{\|\mathbf{c}_{k}\|_{1}=1,\ \mathbf{c}_{k}\geq\bm{0}}{\operatorname*{arg\,min}}\ \|\tilde{\mathbf{X}}-\mathbf{s}_{k}\mathbf{c}_{k}\mathbf{X}\|_{\text{F}}^{2}
  ενδ φορ
ενδ ωηιλε
Refer to caption
Φιγυρε 4: Αν εξαμπλε οφ ΑΑ ιν τωο διμενςιονς φορ αριους νυμβερς (K=2,3,4K=2,3,4) οφ αρςηετψπες {𝐚1,,𝐚K}\{\mathbf{a}_{1},\ldots,\mathbf{a}_{K}\}. Τηε αρςηετψπες αρε αλωαψς λοςατεδ ον τηε βουνδαρψ οφ τηε ςονεξ ηυλλ οφ δατα.
Refer to caption
Φιγυρε 5: ΑΑ ωιτη K=3K=3 αρςηετψπες ςομπαρεδ το α νον-νεγατιε ματριξ φαςτοριζατιον (ΝΜΦ) ωιτη K=2K=2 ςομπονεντς, α πρινςιπαλ ςομπονεντ αναλψςις (Π῝Α) ωιτη K=2K=2 ςομπονεντς (φιρςτ ις ςολιδ, ςεςονδ δαςηεδ), kk-μεανς ςλυςτερινγ ωιτη K=3K=3 ςλυςτερς, ανδ kk-μαξοιδς ςλυςτερινγ ωιτη K=3K=3 ςλυςτερς.

Προπερτιες. Σεεραλ προπερτιες οφ ΑΑ ςαν βε ςηοων. Τηε φιρςτ ρεςυλτ ςηαραςτεριζες τηε λοςατιον οφ τηε αρςηετψπες: τηεψ αρε αλωαψς λοςατεδ ον τηε βουνδαρψ οφ τηε ςονεξ ηυλλ οφ δατα φορ K>1K>1, ας ςηοων ιν Φιγυρε 4.

Τηεορεμ 1 ([cutler1994archetypal]).

Λετ 𝒳M\mathcal{X}\subset\mathbb{R}^{M} βε α διςςρετε δαταςετ, conv(𝒳)\operatorname{conv}(\mathcal{X}) βε ιτς ςονεξ ηυλλ ανδ 𝛍M\bm{\mu}\in\mathbb{R}^{M} βε τηε μεαν οφ 𝒳\mathcal{X}. Φυρτηερμορε, λετ KK\in\mathbb{N} βε τηε νυμβερ οφ αρςηετψπες ανδ 𝒳\partial\mathcal{X} βε τηε βουνδαρψ οφ 𝒳\mathcal{X} ωιτη |𝒳𝒳|=B|\partial\mathcal{X}\cap\mathcal{X}|=B ποιντς ον τηε βουνδαρψ. Τηεν, τηε φολλοωινγ ηολδς.

  1. (i)

    Ιφ K=1K=1, ςηοοςινγ 𝐚1=𝝁\mathbf{a}_{1}=\bm{\mu} μινιμιζες τηε RSS\operatorname{RSS}·

  2. (ii)

    ιφ 1<K<B1<K<B, τηερε ις α ςετ οφ αρςηετψπες {𝐚1,,𝐚K}\{\mathbf{a}_{1},\ldots,\mathbf{a}_{K}\} ον τηε βουνδαρψ οφ conv(𝒳)\operatorname{conv}(\mathcal{X}) τηατ μινιμιζες τηε RSS\operatorname{RSS}·

  3. (iii)

    ιφ K=BK=B, ςηοοςινγ {𝐚1,,𝐚K}=𝒳𝒳\{\mathbf{a}_{1},\ldots,\mathbf{a}_{K}\}=\partial\mathcal{X}\cap\mathcal{X} ρεςυλτς ιν α RSS\operatorname{RSS} οφ ζερο.

Τηε ςεςονδ ρεςυλτ ςτατες τηατ αφφινε τρανςφορματιονς ανδ ςςαλινγ οφ τηε δατα δοες νοτ ινφλυενςε τηε ωειγητ ματριςες ωηεν μινιμιζινγ τηε RSS\operatorname{RSS}.

Λεμμα 1 ([morup2012archetypal]).

Τηε ωειγητ ματριςες 𝐒\mathbf{S} ανδ 𝐂\mathbf{C} αρε ιναριαντ το αν αφφινε τρανςφορματιον ανδ ςςαλινγ οφ τηε δατα 𝒳\mathcal{X}.

Ας ςυςη, τηε ΑΑ ρεπρεςεντατιον ις ιναριαντ το ςεντερινγ τηε δατα βψ ςυβτραςτινγ τηε μεαν οφ εαςη φεατυρε, ι.ε., αππλψινγ τηε ςεντερινγ οπερατορ 𝐓=𝐈1N𝟏𝟏𝖳\mathbf{T}=\mathbf{I}-\tfrac{1}{N}\mathbf{11}^{\mkern-1.5mu\mathsf{T}} ανδ ςςαλινγ οπερατορ α\alpha το φορμ τηε ςεντερεδ ανδ ςςαλεδ δατα 𝐗^=α𝐓𝐗\mathbf{\hat{X}}=\alpha\mathbf{TX}.

Φυρτηερμορε, τηε ςολυτιον οφ ΑΑ δοες νοτ ςυφφερ φρομ ροτατιοναλ αμβιγυιτψ.

Τηεορεμ 2 ([morup2012archetypal]).

Αςςυμε

kn:\displaystyle\forall k\exists n\!:\quad ckn>0ανδckn=0,\displaystyle c_{kn}>0\ \text{and}\ c_{k^{\prime}n}=0, kk,\displaystyle k\neq k^{\prime},
ανδkn:\displaystyle\text{and}\quad\forall k\exists n\!:\quad snk>0ανδsnk=0,\displaystyle s_{nk}>0\ \text{and}\ s_{nk^{\prime}}=0, kk.\displaystyle k\neq k^{\prime}.

Τηεν, τηε ςολυτιον οφ ΑΑ ις υνιχυε ανδ δοες νοτ ςυφφερ φρομ ροτατιοναλ αμβιγυιτψ, ι.ε., 𝐗𝐒𝐂𝐗=𝐒𝐏1𝐏𝐂𝐗=𝐒~𝐂~𝐗\mathbf{X}\approx\mathbf{S}\mathbf{C}\mathbf{X}=\mathbf{S}\mathbf{P}^{-1}\mathbf{P}\mathbf{C}\mathbf{X}=\tilde{\mathbf{S}}\tilde{\mathbf{C}}\mathbf{X} ςυςη τηατ βοτη 𝐒,𝐂\mathbf{S},\mathbf{C} ανδ 𝐒~,𝐂~\tilde{\mathbf{S}},\tilde{\mathbf{C}} αρε εχυιαλεντ ςολυτιονς, ωηερε 𝐏\mathbf{P} ις α περμυτατιον ματριξ.

ΤΑΒΛΕ Ι: Αν οεριεω οφ ρελατεδ μετηοδς ανδ τηειρ ρεςτριςτιονς.
Αλγοριτημ Ρεςτριςτιονς ον 𝐂\mathbf{C} ανδ 𝐀\mathbf{A} Ρεςτριςτιονς ον 𝐒\mathbf{S}
Π῝Α 𝐂\mathbf{C} 𝐒\mathbf{S}
ΝΜΦ [lee1999learning] 𝐀0\mathbf{A}\geq 0 𝐒0\mathbf{S}\geq 0
῝ονεξ ΝΜΦ [ding2008convex] 𝐂0\mathbf{C}\geq 0 𝐂k1=1\lVert\mathbf{C}_{k}\rVert_{1}=1 𝐒0\mathbf{S}\geq 0
Αφφινε ῝οδινγ [lee1996unsupervised] 0akm10\leq a_{km}\leq 1 𝐒n1=1\lVert\mathbf{S}_{n}\rVert_{1}=1
῝ονεξ ῝οδινγ [lee1996unsupervised] 0akm10\leq a_{km}\leq 1 𝐒0\mathbf{S}\geq 0 𝐒n1=1\lVert\mathbf{S}_{n}\rVert_{1}=1
῝ονις ῝οδινγ [lee1996unsupervised] 0akm10\leq a_{km}\leq 1 𝐒0\mathbf{S}\geq 0
ΑΑ [cutler1994archetypal] 𝐂0\mathbf{C}\geq 0 𝐂k1=1\lVert\mathbf{C}_{k}\rVert_{1}=1 𝐒0\mathbf{S}\geq 0 𝐒n1=1\lVert\mathbf{S}_{n}\rVert_{1}=1
ΑΔΑ [vinue2015archetypoids] 𝐂{0,1}\mathbf{C}\in\{0,1\} 𝐂k1=1\lVert\mathbf{C}_{k}\rVert_{1}=1 𝐒0\mathbf{S}\geq 0 𝐒n1=1\lVert\mathbf{S}_{n}\rVert_{1}=1
Φυζζψ ςλυςτερινγ [mendes2018study] 𝐂k=𝐒k/𝐒k1\mathbf{C}_{k}=\mathbf{S}_{k}/\lVert\mathbf{S}_{k}\rVert_{1} 𝐒0\mathbf{S}\geq 0 𝐒n1=1\lVert\mathbf{S}_{n}\rVert_{1}=1
kk-μεανς 𝐂0\mathbf{C}\geq 0 𝐂k1=1\lVert\mathbf{C}_{k}\rVert_{1}=1 𝐒{0,1}\mathbf{S}\in\{0,1\} 𝐒n1=1\lVert\mathbf{S}_{n}\rVert_{1}=1
kk-μεδοιδς 𝐂{0,1}\mathbf{C}\in\{0,1\} 𝐂k1=1\lVert\mathbf{C}_{k}\rVert_{1}=1 𝐒{0,1}\mathbf{S}\in\{0,1\} 𝐒n1=1\lVert\mathbf{S}_{n}\rVert_{1}=1

Γεομετρις περςπεςτιε. Τηε μινιμιζατιον οφ τηε RSS\operatorname{RSS} ςαν αλςο βε ςεεν φρομ α γεομετρις περςπεςτιε, ωηιςη ις αλςο ςηοων ιν Φιγυρε 3. Τηε αρςηετψπες αρε ςηοςεν το ςπαν α λαργε ςονεξ ηυλλ (γρεεν ςηαδεδ αρεα) ςυςη τηατ τηε περ-ποιντ προϑεςτιονς (γρεψ λινες) αρε μινιμαλ. Τηις ςαν βε πηραςεδ ματηεματιςαλλψ ας

RSS=n=1Nmin𝐱conv({𝐚1,,𝐚K})𝐱n𝐱2.\displaystyle\operatorname{RSS}=\sum_{n=1}^{N}\min_{\mathbf{x}^{\prime}\in\operatorname{conv}(\{\mathbf{a}_{1},\ldots,\mathbf{a}_{K}\})}\|\mathbf{x}_{n}-\mathbf{x}^{\prime}\|_{2}. (3)

Τηυς, ΑΑ ςαν βε ςεεν ας φινδινγ αν αππροξιματιον (γρεεν ςονεξ ηυλλ) οφ τηε ςονεξ ηυλλ οφ τηε δαταςετ (γρεψ ςονεξ ηυλλ) ωιτη α γιεν νυμβερ οφ ερτιςες (KK).

῞ολυμετρις περςπεςτιε. Τηε γεομετρις περςπεςτιε ςυγγεςτς τηατ ΑΑ ις αβουτ φινδινγ α πολψτοπε ωιτη KK ερτιςες ωιτηιν τηε ςονεξ ηυλλ οφ τηε δατα. Το ρεδυςε τηε ςυμ οφ τοταλ προϑεςτιονς, τηις πολψτοπε ηας το μαξιμιζε ιτς ολυμε. Τηις ις αλςο δονε βψ α ρελατεδ αππροαςη ςαλλεδ ςιμπλεξ ολυμε μαξιμιζατιον (Σι῞Μ) [thurau2010yes]. Τηε ιδεα ις το ςεχυεντιαλλψ ςηοοςε ποιντς ας αρςηετψπες ςυςη τηατ τηε ολυμε οφ τηε ςονεξ ηυλλ τηεψ ινδυςε ις μαξιμιζεδ. ϒνλιϰε ςτανδαρδ ΑΑ, τηε ςηοςεν αρςηετψπες αρε ρεαλ δατα ποιντς ανδ νοτ μιξτυρες οφ ςυςη αϰιν το τηε αρςηετψποιδ αναλψςις (ΑΔΑ) [vinue2015archetypoids] προςεδυρε δεςςριβεδ λατερ.

Οτηερ ρελατεδ μετηοδς φορ ματριξ φαςτοριζατιον ςαν βε ςεεν φρομ α ολυμε μινιμιζατιον περςπεςτιε, φορ εξαμπλε νον-νεγατιε ματριξ φαςτοριζατιον (ΝΜΦ) [lee1999learning]. Γενεραλλψ, μοςτ ματριξ φαςτοριζατιον μετηοδς ςαν βε ςεεν ας φινδινγ α δεςομποςιτιον 𝐗𝐒𝐀\mathbf{X}\approx\mathbf{S}\mathbf{A} οφ τηε δεςιγν ματριξ 𝐗\mathbf{X} ιντο α προδυςτ οφ α ωειγητ ματριξ 𝐒\mathbf{S} ανδ α φαςτορ ματριξ 𝐀\mathbf{A}. Τηοςε μετηοδς τψπιςαλλψ διφφερ ιν τηειρ αςςυμπτιονς ον τηε δατα, τηε ςονςτραιντς τηεψ ιμποςε ον τηε φαςτοριζατιον (ςφ. Ταβλε I), ανδ τηε λοςς φυνςτιον τηατ ις βεινγ υςεδ. ΝΜΦ αςςυμες τηατ τηε δεςιγν ματριξ ις νον-νεγατιε ανδ ςονςτραιντς τηε ωειγητ ανδ φαςτορ ματριςες το βε νον-νεγατιε ας ωελλ. Αν εξαμπλε ςομπαρινγ ΑΑ ανδ ΝΜΦ ις δεπιςτεδ ιν Φιγυρε 5. Ωε ςαν ςεε τηατ τηε φαςτορς οφ ΝΜΦ οπεν υπ α ςονε ιν ωηιςη τηε δατα ςαν βε ρεπρεςεντεδ ανδ τηατ τηε ανγλε βετωεεν τηε τωο φαςτορς ςουλδ βε ωιδερ, πυςηινγ τηε φαςτορς φυρτηερ αωαψ φρομ δατα ανδ τηυς ρεδυςινγ τηειρ ιντερπρεταβιλιτψ. Τηερεφορε, ΝΜΦ ις οφτεν ρεγυλαριζεδ το μινιμιζε τηε ολυμε οφ τηε ςονε τηατ ις ςπαννεδ βψ τηε φαςτορς [lin2015identifiability, fu2016robust]. Ανοτηερ αππροαςη φορ τηε ιντερπρεταβιλιτψ προβλεμ ις το ςονςτραιν τηε φαςτορς 𝐀\mathbf{A} το βε ςονεξ ςομβινατιονς οφ δατα, ι.ε., 𝐀=𝐂𝐗\mathbf{A}=\mathbf{C}\mathbf{X} ας ιν Εχυατιον (1), ψιελδινγ α ςονεξ ΝΜΦ (῝ΝΜΦ) [ding2008convex]. Τηε νοτιον οφ ςονεξιτψ ις αλςο υςεδ ιν ςονεξ ςοδινγ [lee1996unsupervised]. Ηοωεερ, τηερε, τηε ςονεξιτψ ις ιμποςεδ ονλψ ον τηε μιξινγ ωειγητς.

῝λυςτερινγ περςπεςτιε. ῞αριους ματριξ φαςτοριζατιον μετηοδς ςυςη ας ΝΜΦ ςαν αλςο βε υςεδ φορ ςλυςτερινγ. Λιϰεωιςε, ΑΑ ςαν βε ςεεν ας α ςλυςτερινγ τεςηνιχυε ωηερε τηε αρςηετψπες 𝐚k\mathbf{a}_{k} δενοτε ςλυςτερ ρεπρεςεντατιες ανδ ςονεξ ςομβινατιονς (ωειγητς) 𝐬nΔK1\mathbf{s}_{n}\in\Delta^{K-1} αςςοςιατεδ ωιτη τηε δατα ποιντς ςαν βε ςεεν ας προβαβιλιτιες οφ ςλυςτερ μεμβερςηιπς. ϒνλιϰε kk-μεανς ςλυςτερινγ [lloyd82], τηις ψιελδς α ςοφτ αςςιγνμεντ. Ηοωεερ, kk-μεανς ςλυςτερινγ ις ινδεεδ ρελατεδ το ΑΑ ιν μανψ ωαψς. ῝ονςιδερ φορ εξαμπλε ιτς οβϑεςτιε φυνςτιον

n=1Nmin𝐱{𝐚1,,𝐚K}𝐱n𝐱2\displaystyle\sum_{n=1}^{N}\min_{\mathbf{x}^{\prime}\in\{\mathbf{a}_{1},\ldots,\mathbf{a}_{K}\}}\|\mathbf{x}_{n}-\mathbf{x}^{\prime}\|_{2}

ανδ ςομπαρε ιτ το τηε γεομετρις περςπεςτιε οφ ΑΑ ας ςτατεδ ιν Εχυατιον (3). Τηε διφφερενςε ις τηε λοςατιον οφ τηε προϑεςτιον: το τηε ςονεξ ηυλλ οφ φαςτορς ιν ΑΑ ερςυς το τηε ςλοςεςτ ςλυςτερ ςεντερ ιν kk-μεανς. Τηυς, τηε οβϑεςτιε φυνςτιον οφ kk-μεανς υππερ βουνδς τηε οβϑεςτιε φυνςτιον οφ ΑΑ [mair2019coresets] ωηιςη ωας αλςο εξπλοιτεδ φορ ινιτιαλιζατιον πυρποςες [mair2024archetypal]. Νοτε τηατ kk-μεανς ςαν αλςο βε πηραςεδ ας α ματριξ φαςτοριζατιον προβλεμ 𝐗𝐒𝐂𝐗\mathbf{X}\approx\mathbf{S}\mathbf{C}\mathbf{X}, ωηερε 𝐂\mathbf{C} δενοτες ςονεξ ςομβινατιονς το μοδελ τηε ςλυςτερ ςεντερς ανδ 𝐒\mathbf{S} ςονταινς α ςτανδαρδ βαςις εςτορ περ δατα ποιντ μοδελινγ τηε ςλυςτερινγ αςςιγνμεντ. Λιϰε ΑΑ, τηε ςλυςτερ ςεντερς/φαςτορς αρε μιξτυρες οφ δατα ποιντς ανδ νοτ δατα ποιντς τηεμςελες ωηιςη ηινδερς τηειρ ιντερπρεταβιλιτψ. Φορ kk-μεανς, τηις ις φιξεδ βψ kk-μεδοιδς ωηερεας φορ ΑΑ, τηις ις φιξεδ βψ αρςηετψποιδ αναλψςις (ΑΔΑ) [vinue2015archetypoids]. Ηοωεερ, υνλιϰε ΑΑ, kk-μεανς πλαςες τηε ςλυςτερ ςεντερς ιν τηε ιντεριορ οφ τηε δαταςετ. Τηις ις ςιρςυμεντεδ ιν kk-μαξοιδς ςλυςτερινγ [bauckhage2015k], ωηερε τηε ςλυςτερ ρεπρεςεντατιες αρε πλαςεδ ον τηε βουνδαρψ οφ τηε δαταςετ ςιμιλαρ το τηε ΦυρτηεςτΣυμ ινιτιαλιζατιον προςεδυρε προποςεδ φορ ΑΑ [morup2012archetypal]. Φιγυρε 5 ςηοως ηοω ΑΑ ςομπαρες το kk-μεανς ανδ kk-μαξοιδς ςλυςτερινγ.

Refer to caption
Φιγυρε 6: Ονλψ M+1M+1 αρςηετψπες 𝐀\mathbf{A}^{\prime} αρε νεεδεδ το δεφινε α δατα ποιντ. Ηενςε, ιν τηε ςαςε οφ K>M+1K>M+1, τηε ωειγητς 𝐬n\mathbf{s}_{n} αρε νοτ ςονςιςτεντ. Φορ τηε ηιγηλιγητεδ δατα ποιντ ιν τηε μιδδλε οφ τηε δαταςετ, τωο διφφερεντ ςυβςετς 𝐀\mathbf{A}^{\prime} (βλυε ςηαδεδ αρεα) οφ M+1M+1 αρςηετψπες ςαν βε υςεδ το δεφινε τηε ποιντ. Τηυς, τηε ρεπρεςεντατιον 𝐬n\mathbf{s}_{n} ις νοτ ςονςιςτεντ. Ηερε, M=2M=2 ανδ K=4K=4.

῝ηανγε-οφ-βαςις περςπεςτιε. ΑΑ ςαν αλςο βε ςεεν ας α ςηανγε οφ ρεπρεςεντατιον ορ α ςηανγε οφ βαςις οφ τηε δατα ποιντς. Ινςτεαδ οφ υςινγ λινεαρ ςομβινατιονς οφ τηε ςτανδαρδ βαςις οφ α ρεαλ εςτορ ςπαςε, ΑΑ υςες ςονεξ ςομβινατιονς οφ αρςηετψπες, τηυς, ρεπρεςεντινγ δατα 𝐱nM\mathbf{x}_{n}\in\mathbb{R}^{M} ας 𝐬nΔK1\mathbf{s}_{n}\in\Delta^{K-1} ον τηε (K1)(K-1)-ςιμπλεξ, ε.γ., ας ιν τηε λεφτ-ηανδ ςιδε οφ Φιγυρε 1. Τηις ςηοως ανοτηερ ρελατιον οφ ΑΑ το αππροαςηες τηατ περφορμ ματριξ φαςτοριζατιον ανδ α ςηανγε οφ βαςις ςυςη ας ινδεπενδεντ ςομπονεντ αναλψςις (Ι῝Α) [comon1994independent] ανδ πρινςιπαλ ςομπονεντ αναλψςις (Π῝Α).

Φορ πεδαγογιςαλ εξαμπλες ςυςη ας ιν τηις ςυρεψ, ΑΑ ις οφτεν δεπιςτεδ φορ τηε ςαςε οφ K>M+1K>M+1, ωηερε φουρ αρςηετψπες (K=4)K=4) αρε ςηοων ιν α τωο-διμενςιοναλ (M=2M=2) ςπαςε. Τηις ις υντψπιςαλ ιν ρεαλ-ωορλδ ςςεναριος ωηερε ωε υςυαλλψ δεαλ ωιτη ηιγη-διμενςιοναλ δατα ανδ α ρελατιελψ λοω νυμβερ οφ αρςηετψπες. Τηε ςαςε οφ K>M+1K>M+1 ις προβλεματις ςινςε ονλψ M+1M+1 αρςηετψπες αρε νεεδεδ το δεφινε α ποιντ υςινγ ςονεξ ςομβινατιονς ανδ ιτ οφτεν ρελιες ον τηε ςπεςιφις ςηοιςε οφ οπτιμιζερ ωηιςη αρςηετψπες αρε υςεδ. Φιγυρε 6 ιλλυςτρατες τηις προβλεμ. Φορ ΑΑ ωιτη φουρ αρςηετψπες ιν α τωο-διμενςιοναλ ςπαςε, τηε ποιντ ιν τηε μιδδλε ςαν υςε τωο διφφερεντ ςυβςετς 𝐀𝐀\mathbf{A}^{\prime}\subset\mathbf{A} οφ ςιζε τηρεε το δεφινε τηε ποιντ ιν τηε μιδδλε. Ηενςε, ιφ ρεπρεςεντατιοναλ ςονςιςτενςψ ιν τηε ςαςε οφ K>M+1K>M+1 ις νεεδεδ, τηε ςονεξ ςομβινατιονς 𝐬n\mathbf{s}_{n} ηαε το βε ρεγυλαριζεδ [boubekki2020analysis].

\theςεςτιον Αδανςεμεντς οφ αρςηετψπαλ αναλψςις

ΑΑ ηας βεεν αδαπτεδ το αςηιεε διφφερεντ γοαλς ορ το αναλψζε δατα οφ διφφερεντ τψπες.

Τψπε ανδ λοςατιον οφ αρςηετψπες. Αν αδανταγε οφ ΑΑ λιες ιν τηε ρεχυιρεμεντ τηατ τηε αρςηετψπες μυςτ βε ςονεξ ςομβινατιονς οφ τηε αςτυαλ δατα, ενςυρινγ τηατ τηε ρεπρεςεντατιον ρεμαινς ςλοςε το τηε οβςερεδ δατα. Ηοωεερ, τρυε αρςηετψπες μαψ νοτ αλωαψς βε αςςυρατελψ ρεπρεςεντεδ ας ςονεξ ςομβινατιονς οφ τηε οβςερεδ δατα. Ιν τηις ςοντεξτ, [morup2012archetypal] προποςεδ α ρελαξατιον οφ τηε ΑΑ φραμεωορϰ το αλλοω φορ τηε ποςςιβιλιτψ τηατ αρςηετψπες μαψ εξιςτ ουτςιδε τηε ςονεξ ηυλλ οφ τηε δατα βψ ςηανγινγ τηε οριγιναλ ςονςτραιντ ιν Εχυατιον (1) το 1δ𝐜k11+δ1-\delta\leq\|\mathbf{c}_{k}\|_{1}\leq 1+\delta φορ ςομε ςμαλλ δ>0\delta>0.

Ιν ςομε ςαςες, ιτ ις εςςεντιαλ φορ τηε αρςηετψπες το βε αςτυαλ οβςερατιονς, μεανινγ τηεψ αρε ςαςες φρομ τηε ςαμπλε 𝒳\mathcal{X}. Α νεω αρςηετψπαλ ςονςεπτ, τηε αρςηετψποιδ αναλψςις (ΑΔΑ), ωας πρεςεντεδ το αδδρεςς τηις ιςςυε βψ [vinue2015archetypoids]. Αρςηετψποιδς αρε ρεαλ δατα ποιντς ιν τηε δαταςετ τηατ βεςτ ρεπρεςεντ πυρε τψπες. Ιν τηις ςαςε, τηε οριγιναλ ςονςτραιντ ιν Εχυατιον (1) ις μοδιφιεδ το 𝐜k1=1\|\mathbf{c}_{k}\|_{1}=1, ωιτη ckn{0,1}c_{kn}\in\{0,1\}. Ας α ρεςυλτ, τηε οριγιναλ ςοντινυους οπτιμιζατιον προβλεμ τρανςφορμς ιντο α μιξεδ-ιντεγερ οπτιμιζατιον προβλεμ. Ιν τηε ςαμε ειν, [damle2017geometric] ωορϰεδ ον ςεπαραβλε ΑΑ.

Νον-λινεαρ ρεπρεςεντατιον ςπαςες. Ωηεν τηε φεατυρε ςπαςε ις γενερατεδ νον-λινεαρλψ τηρουγη τηε ςομβινατιον οφ αρςηετψπες, α νον-λινεαρ ΑΑ φορμυλατιον ςαν βε ςονςιδερεδ. Νοταβλε ωορϰς ιν τηις αρεα ινςλυδε [morup2012archetypal], ωηιςη εξτενδεδ ΑΑ το δατα ςηαραςτεριζεδ βψ παιρωιςε ρελατιονςηιπς, λεαδινγ το τηε δεφινιτιον οφ ϰερνελ ΑΑ. Νοταβλψ, ϰερνελ ΑΑ εξπλορες ηοω τηε ΑΑ λεαςτ ςχυαρες οβϑεςτιε φυνςτιον ιν Εχυατιον (2) ςαν τριιαλλψ βε ρεωριττεν υςινγ τηε τραςε οπερατορ tr()\operatorname{tr}(\cdot) ιν τερμς δεπενδινγ ον τηε εχυιαλεντ λινεαρ ϰερνελ 𝐊λιν=𝐗𝐗\mathbf{K}_{\text{lin}}=\mathbf{XX}^{\top}, ι.ε.,

𝐗𝐒𝐂𝐗Φ2\displaystyle\|\mathbf{X}-\mathbf{SCX}\|_{\text{F}}^{2}
=tr(𝐗𝐗)+tr(𝐒𝐂𝐗𝐗)2tr(𝐒𝐂𝐗𝐗𝐂𝐒)\displaystyle\quad=\operatorname{tr}(\mathbf{XX}^{\top})+\operatorname{tr}(\mathbf{SC}\mathbf{XX}^{\top})-2\operatorname{tr}(\mathbf{SC}\mathbf{XX}^{\top}\mathbf{C}^{\top}\mathbf{S}^{\top})
=tr(𝐊λιν)+tr(𝐒𝐂𝐊λιν)2tr(𝐒𝐂𝐊λιν𝐂𝐒).\displaystyle\quad=\operatorname{tr}(\mathbf{K}_{\text{lin}})+\operatorname{tr}(\mathbf{SC}\mathbf{K}_{\text{lin}})-2\operatorname{tr}(\mathbf{SC}\mathbf{K}_{\text{lin}}\mathbf{C}^{\top}\mathbf{S}^{\top}).

Τηις αππροαςη ηας α ωιδε ρανγε οφ πραςτιςαλ αππλιςατιονς [bauckhage2014kernel, persad2023seacells]. Αδδιτιοναλλψ, [wynen2018unsupervised] αππλιεδ ΑΑ το τηε ρεπρεςεντατιονς οβταινεδ φρομ α ηιδδεν λαψερ οφ αν ιμαγε ςλαςςιφιςατιον νευραλ νετωορϰ το δεφινε διφφερεντ ιμαγε ςτψλες. Ωηιλε τηεςε μετηοδς εξτενδ ΑΑ το νον-λινεαρ φεατυρε ςπαςες, βοτη υτιλιζε α φιξεδ τρανςφορματιον ον τηε δατα ςπαςε. Βψ ςοντραςτ, [van2019finding] ρεφορμυλατεδ τηε προβλεμ ωιτη τηε οβϑεςτιε οφ λεαρνινγ (τηρουγη δεεπ νευραλ νετωορϰς) α νον-λινεαρ τρανςφορματιον οφ τηε δατα ιντο α λατεντ αρςηετψπαλ ςπαςε. Ιν παρτιςυλαρ, τηε οριγιναλ οβϑεςτιε φυνςτιον ις ςηανγεδ ιν ΑΑνετ το f(𝐗)𝐒𝐀Φ2\lVert f(\mathbf{X})-\mathbf{SA}\rVert_{\text{F}}^{2}, ωηερε τηε οπτιμιζατιον νοτ ονλψ ινςλυδες τηε αρςηετψπες 𝐀\mathbf{A} βυτ αλςο τηε φυνςτιον ff, ωηιςη ις αππροξιματελψ ινερτιβλε. Σιμιλαρ το ΑΑνετ, τηε προποςαλ ΔεεπΑΑ πυτ φορτη βψ [keller2019deep, keller2021learning] ις γρουνδεδ ιν προβαβιλιςτις γενερατιε μοδελς (αριατιοναλ αυτοενςοδερ μοδελ (῞ΑΕ), δεεπ αριατιοναλ ινφορματιον βοττλενεςϰ (Δ῞ΙΒ)), ρατηερ τηαν ρελψινγ ον ςτανδαρδ, ι.ε., νον-αριατιοναλ, αυτοενςοδερς. Ανοτηερ διφφερενςε ις τηε ινςορπορατιον οφ ςιδε ινφορματιον βψ [keller2021learning]. Το αςςουντ φορ βοτη τηε νον-λινεαριτψ ανδ τηε ςουντ ςτρυςτυρε πρεςεντ ιν ςςΡΝΑ-ςεχ δατα, [wang2022non] δεελοπεδ ςςΑΑνετ, αν αυτοενςοδερ-βαςεδ μετηοδ φορ ςονδυςτινγ νον-λινεαρ ΑΑ. [tasissa2023k] προποςεδ α δεεπ-λεαρνινγ εξτενςιον οφ αρςηετψπαλ αναλψςις τηατ υςες νευραλ νετωορϰς το λεαρν νονλινεαρ εμβεδδινγς ανδ αρςηετψπες ιν λατεντ ςπαςε, ι.ε., ρεπρεςεντς δατα ας α ςονεξ ςομβινατιον οφ λοςαλ αρςηετψπες. Μοςτ ρεςεντλψ, [wieser2025revisiting] δεελοπεδ α δεεπ ινφορματιον βοττλενεςϰ αππροαςη τηατ προϑεςτς ινπυτ ιμαγες οντο α ςοντινυους, λοω-διμενςιοναλ ηψπερςπηεριςαλ μανιφολδ, φορ ρελαξινγ τηε ςτανδαρδ ςιμπλεξ αςςυμπτιον υνδερλψινγ αρςηετψπαλ αναλψςις. Φιναλλψ, ωηεν φεατυρες αρε υνααιλαβλε, ανδ ονλψ διςςιμιλαριτιες αρε προιδεδ, [vinue2015archetypoids] προποςεδ το ςαλςυλατε τηε αρςηετψποιδς φρομ τηε ματριξ προδυςεδ βψ α μυλτιδιμενςιοναλ ςςαλινγ μετηοδ.

Σπαρςε ρεπρεςεντατιονς. Ιν ςπεςιφις ρεαλ-ωορλδ αππλιςατιονς, ςυςη ας ηψπερςπεςτραλ υνμιξινγ, ςπαρςε ςολυτιονς αρε εςςεντιαλ. Τηις νεςεςςιτψ ηας λεδ το ςεεραλ προποςαλς ιν τηις αρεα. [xu2022l] προποςεδ αν ΑΑ αλγοριτημ ωιτη L1L_{1} ςπαρςιτψ ςονςτραιντ, ωηιςη αλςο ινςλυδες τηε ρελαξατιον οφ ΑΑ το αρςηετψπες ουτςιδε τηε ςονεξ ηυλλ ας προποςεδ ιν [morup2012archetypal]. Ρελαξατιον ις αλςο εμπλοψεδ βψ [xu2023manifold] τογετηερ ωιτη αν L2,1L_{2,1} ρεγυλαριζερ το μαϰε τηε υνμιξεδ ρεςυλτς ςπαρςερ ανδ α μανιφολδ ρεγυλαριζερ προμοτινγ ςιμιλαριτψ βετωεεν νειγηβορινγ οβςερατιονς ωιτηιν α ςυπερπιξελ ρεπρεςεντατιον. Ανοτηερ αππροαςη πρεςεντεδ βψ [rasti2023sunaa] ςονςιςτς οφ τρανςφορμινγ τηε ΑΑ φορμυλατιον ιντο α ςεμι-ςυπεριςεδ ςεττινγ, ωηερε τηε οριγιναλ οβϑεςτιε φυνςτιον ις ςηανγεδ το 𝐗𝐒𝐂𝐃Φ2\lVert\mathbf{X}-\mathbf{SCD}\rVert_{\text{F}}^{2}, ωηερε 𝐃\mathbf{D} αρε ενδμεμβερς προιδεδ βψ α ςπεςτραλ λιβραρψ.

Γενεραλιζατιονς οφ αρςηετψπαλ αναλψςις. ΑΑ ονλψ φινδς αρςηετψπες οφ οβςερατιονς. Ιν [palumbo2012archetypal] ΑΑ ωας υςεδ ον τηε αριαβλε ςπαςε ινςτεαδ ιν ορδερ το οβταιν αρςηετψπαλ αριαβλες. Α ρεςεντ εξτενςιον ςομβινινγ αρςηετψπες οφ οβςερατιονς ωιτη αρςεητψπες ιν τηε αριαβλες ις βιαρςηετψπε αναλψςις (βιΑΑ), δεελοπεδ βψ [alcacerieee24]. ΒιΑΑ ςιμυλτανεουςλψ ιδεντιφιες αρςηετψπες φορ βοτη οβςερατιονς ανδ φεατυρες, εξπρεςςεδ ας μιξτυρες οφ τηε βιαρςηετψπες. ΒιΑΑ ις το φυζζψ βιςλυςτερινγ ας ΑΑ ις το φυζζψ ςλυςτερινγ· ανδ βιΑΑ ις το ΑΑ ας φυζζψ βιςλυςτερινγ ις το φυζζψ ςλυςτερινγ. Ιν βιΑΑ, τηε οριγιναλ οπτιμιζατιον προβλεμ ις ρεπλαςεδ βψ 𝐗𝐒𝐂𝐗𝐑𝐃Φ2\lVert\mathbf{X}-\mathbf{SCXRD}\rVert_{\text{F}}^{2}, ωηερε τηε βιαρςηετψπες αρε 𝐀K×L\mathbf{A}\in\mathbb{R}^{K\times L} ις γιεν βψ 𝐀=𝐂𝐗𝐑\mathbf{A}=\mathbf{CXR}, ι.ε., KK αρςηετψπες φορ ροως ανδ LL φορ ςολυμνς, ωιτη n=1Nckn=1\sum_{n=1}^{N}c_{kn}=1 ανδ ckn0c_{kn}\geq 0 ανδ m=1Mrml=1\sum_{m=1}^{M}r_{ml}=1 ανδ rml0r_{ml}\geq 0. ῝ονςεχυεντλψ, βιαρςηετψπες αρε βυιλτ ας μιξτυρες οφ οβςερατιονς ανδ φεατυρες ωειγητεδ βψ 𝐂\mathbf{C} ανδ 𝐑\mathbf{R}, ρεςπεςτιελψ. Τηε ματριξ 𝐃M×\mathbf{D}\in\mathbb{R}^{M\times} προιδες τηε εξτεντ το ωηιςη εαςη βιαρςηετψπε ςοντριβυτες το τηε αππροξιματιον οφ εαςη φεατυρε. Βιαρςηετψπε αναλψςις ηας βεεν ςηοων το οφφερ ςονςιδεραβλε αδανταγες οερ βιςλυςτερινγ μετηοδς, εςπεςιαλλψ ιν τερμς οφ ιντερπρεταβιλιτψ [alcacerieee24].

Μιςςινγ αλυες. Λιϰε μοςτ ςτατιςτιςαλ μετηοδς, αρςηετψπαλ αναλψςις αςςυμες τηατ τηε δατα ις ςομπλετε. Ηοωεερ, ινςομπλετε δατα (ςηαραςτεριζεδ βψ μιςςινγ αλυες) αρε φρεχυεντλψ ενςουντερεδ ιν ρεαλ-ωορλδ αππλιςατιονς. Τηε φιρςτ προποςαλ τηατ αςςομμοδατεδ μιςςινγ ινφορματιον ωας πυτ φορωαρδ βψ [morup2012archetypal], ωηο μοδιφιεδ τηε οριγιναλ οβϑεςτιε φυνςτιον. Ιν [EpiIbSi17], αρψινγ ωειγητς αρε αςςιγνεδ το νον-μιςςινγ ανδ μιςςινγ αλυες το αδδρεςς τηις ιςςυε. Ιν βοτη ςαςες, αρςηετψπες ςουλδ βε λοςατεδ ουτςιδε τηε ςονεξ ηυλλ. Φορ τηατ ρεαςον, [doi:10.1080/00031305.2018.1545700] προποςεδ ςεεραλ αλτερνατιες. Ιν ονε οφ τηεμ, α διςςιμιλαριτψ ματριξ βαςεδ ον αλλ παιρωιςε διςςιμιλαριτιες αμονγ τηε δατα ποιντς ις ςαλςυλατεδ ανδ προϑεςτεδ το εμβεδ τηε ςαςες ωιτηιν αν Ευςλιδεαν ςπαςε ωηερε ΑΑ ις ςονδυςτεδ. Ιν ανοτηερ αλτερνατιε ςαλλεδ ΑΑΙΙ, ιντερναλ ιμπυτατιονς αρε περφορμεδ δυρινγ τηε παραμετερ υπδατες οφ ΑΑ. Φολλοωινγ τηατ λινε, τηε αππροαςη βψ [giordani2024weighted] ρελιες ον τηε ςτανδαρδ ΑΑ μετηοδ, ενηανςεδ βψ αν αδδιτιοναλ ςτεπ τηατ ιμπυτες μιςςινγ εντριες γρουνδεδ ιν τηε ωειγητεδ λεαςτ ςχυαρες μετηοδ.

Οτηερ δατα φορμς. ΑΑ ωας οριγιναλλψ δεφινεδ φορ ςοντινυους δατα· ηοωεερ, ρεςεντ δεελοπμεντς ηαε εναβλεδ ιτς αππλιςατιον το α ωιδερ ρανγε οφ δατα. [seth2016probabilistic] προποςεδ α προβαβιλιςτις εξτενςιον οφ τηε ΑΑ φραμεωορϰ (ΠΑΑ). Τηε ιδεα ις το ςονςτρυςτ τηε ςονεξ ηυλλ ωιτηιν τηε παραμετερ ςπαςε ανδ οβταιν αρςηετψπαλ προφιλες ωιτηιν ιτ. [seth2016probabilistic] ςπεςιφιςαλλψ αδδρεςςεδ τηε ςαςες οφ Βερνουλλι, Ποιςςον, ανδ μυλτινομιαλ προβαβιλιτψ διςτριβυτιονς. Ωηεν τηε οβςερατιον μοδελ φολλοως α μυλτιαριατε νορμαλ διςτριβυτιον ωιτη αν ιδεντιτψ ςοαριανςε, τηις φορμυλατιον ις εχυιαλεντ το ςολινγ τηε οριγιναλ ΑΑ προβλεμ. [EugsterPAMI] εξπανδεδ τηατ φραμεωορϰ το ενςομπαςς τηε γενεραλ ςαςε οφ νομιναλ οβςερατιονς. Ρεςεντλψ, [wedenborg2025archetypal] εξπλορεδ ηοω ςεςονδ-ορδερ Ταψλορ εξπανςιονς οφ λιϰελιηοοδ φυνςτιονς αδμιτ τηε υςε οφ ςτατε-οφ-τηε-αρτ λεαςτ ςχυαρες ςολερς φορ ΠΑΑ ας εξεμπλιφιεδ υςινγ τηε Βερνουλλι διςτριβυτιον φορ βιναρψ δατα. [kaufmann2015copula] ςονςιδερεδ ανοτηερ αππροαςη ανδ εμπλοψεδ α ςοπυλα-βαςεδ μετηοδ το ενςυρε τηατ ΑΑ ρεμαινς υναφφεςτεδ βψ ςτριςτλψ μονοτονε τρανςφορματιονς οφ τηε ινπυτ δατα. Τηε ρατιοναλε βεηινδ τηις ις τηατ ςυςη τρανςφορματιονς ςηουλδ γενεραλλψ νοτ ιμπαςτ τηε ιδεντιφιςατιον οφ ποιντς ας αρςηετψπες. Τηις αππροαςη αλλοως τηε οβςερατιονς το βε ςοντινυους ανδ/ορ διςςρετε ανδ ηαε μιςςινγ αλυες. Αν αλτερνατιε μετηοδ φορ βιναρψ δατα ωας προποςεδ βψ [sort20], ωηο ιδεντιφιεδ αρςηετψποιδς ιν τηε οβςερατιον ςπαςε. Ας α ρεςυλτ, τηε αρςηετψπαλ παττερνς δεριεδ φρομ ΑΔΑ ρεπρεςεντ φεαςιβλε ςολυτιονς. Τηις αππροαςη ελιμινατες τηε νεεδ φορ ποςτεριορ βιναριζατιον ωιτη ΠΑΑ ανδ εναβλες α μορε αςςυρατε ρεςοερψ οφ αρςηετψπαλ ινφορματιον. Σιμιλαρλψ, [Italia25] προποςεδ υςινγ ΑΔΑ φορ νομιναλ οβςερατιονς. Ας ρεγαρδς ορδιναλ δατα, [FERNANDEZ2021281] δεελοπεδ α τωο-ςτεπ μετηοδ φορ αππλψινγ ΑΔΑ το ορδιναλ ρεςπονςες βαςεδ ον τηε ορδερεδ ςτερεοτψπε μοδελ, ωηιλε [wedenborg2024modeling] προποςεδ α διρεςτ οπτιμιζατιον φραμεωορϰ φορ ΑΑ φορ ορδιναλ δατα. Φυρτηερμορε, [tesisAleix, ῝ηαπτερ 8] εξπανδεδ ΑΑ φορ ηιγη-διμενςιοναλ δατα.

ΑΑ ηας αλςο βεεν εξτενδεδ το οτηερ δατα οβϑεςτς. Σπεςιφιςαλλψ, ΑΑ ηας βεεν δεφινεδ φορ ςψμβολις δατα [DEsposito2013]. Ιν παρτιςυλαρ, [corsaro2010archetypal] ανδ [Esposito2012] ηαε γενεραλιζεδ αρςηετψπες το ιντεραλ-αλυεδ δατα, ανδ [santelliarchetypal] το ηιςτογραμ-αλυεδ δατα. Φυρτηερμορε, ΑΑ ανδ ΑΔΑ ηαε αλςο βεεν δεφινεδ φορ δενςε φυνςτιοναλ ανδ ςπαρςε φυνςτιοναλ δατα ιν [Epifanio2016] ανδ [VinEpi17], ρεςπεςτιελψ. Πρειουςλψ, [cutler1997moving] πρεςεντεδ α αριαντ οφ ΑΑ δεςιγνεδ το μονιτορ δψναμις ςτρυςτυρες, ςυςη ας τραελινγ ωαες ορ ςολιτονς, ανδ [stone1996archetypal, stone1996introduction] αππλιεδ ΑΑ το δψναμιςαλ ςψςτεμς. Αδδιτιοναλλψ, αρςηετψπαλ νετωορϰς ωερε δετερμινεδ βψ [Rago15] ωηεν νετωορϰς αρε τηε δατα οβϑεςτς, ωηιλε ΑΑ φορ ρελατιοναλ δατα δεφινεδ βψ ςιγνεδ ωειγητεδ νετωορϰς ωας προποςεδ βψ [nakis2023characterizing]. Μορεοερ, αρςηετψπαλ ςηαπες ωιτη λανδμαρϰς ωερε ςτυδιεδ βψ [EpiIbSi17], ωηερεας [epifanio2023archetypal] φοςυςεδ ον αρςηετψπαλ ςηαπες οφ οπεν ςυρες. Φυρτηερμορε, [olsen2022combining] ςονςιδερεδ διρεςτιοναλ ΑΑ φορ αξιαλλψ ςψμμετρις δατα.

Ωειγητεδ αρςηετψπαλ αναλψςις. Ιν τηε οριγιναλ ΑΑ προβλεμ, εαςη οβςερατιον—ανδ ςονςεχυεντλψ εαςη ρεςιδυαλ—ςοντριβυτες εχυαλλψ το τηε ςολυτιον. Ηοωεερ, ιν ωειγητεδ αρςηετψπαλ προβλεμ δεφινεδ βψ [Eugster2010], τηε οριγιναλ οπτιμιζατιον φυνςτιον ις ρεπλαςεδ βψ 𝐖(𝐗𝐒𝐂𝐗)Φ2\lVert\mathbf{W}(\mathbf{X}-\mathbf{SCX})\rVert_{\text{F}}^{2}, ωηερε 𝐖\mathbf{W} ις α N×NN\times N ματριξ οφ ωειγητς. Ωειγητεδ ΑΑ αλλοως φορ τηε ινςορπορατιον οφ αδδιτιοναλ ινφορματιον φρομ τηε δαταςετ, ςυςη ας τηε ιμπορτανςε οφ οβςερατιονς ορ τηε ςορρελατιον βετωεεν τηεμ. Μορεοερ, α αριαντ οφ ωειγητεδ ΑΑ ις αλςο νεεδεδ ωηεν υςινγ ςορεςετς. ῝ορεςετς αρε ωειγητεδ ςυβςετς οφ τηε ςομπλετε δαταςετ ον ωηιςη μοδελς περφορμ προαβλψ ςομπετιτιελψ ςομπαρεδ το οπερατιονς ον αλλ δατα, εναβλινγ το λεαρν τηε ςαμε ΑΑ μοδελ φαςτερ ανδ ον λεςς δατα [mair2019coresets].

Ροβυςτνεςς. [Eugster2010] προποςεδ α ωαψ το ροβυςτιφψ ΑΑ βψ ωειγητινγ τηε ρεςιδυαλς ανδ οβςερατιονς ρεςπεςτιελψ, ςονςιδερινγ α ϰινδ οφ Μ-εςτιματορς φορ μυλτιαριατε ρεαλ-αλυεδ δατα (Μ-αριατε), ωηερε τηε δομαιν οφ τηειρ λοςς φυνςτιον ις M\mathbb{R}^{M}. Ιν ροβυςτ αναλψςις, τηε δομαιν οφ τηε λοςς φυνςτιον ις υςυαλλψ +\mathbb{R}^{+}, ανδ τηις ις υςεδ βψ [chen:hal-00995911] ανδ [SUN2017147] ωιτη τηε Ηυβερ φαμιλψ οφ λοςς φυνςτιονς. Ιν [Moliner2019] τηε Τυϰεψ βιωειγητ ορ βιςχυαρε φαμιλψ οφ λοςς φυνςτιον τηατ ςαν βεττερ ςοπε ωιτη εξτρεμε ουτλιερς ωας φυρτηερ υςεδ φορ ροβυςτ μυλτιαριατε ανδ φυνςτιοναλ ΑΑ.

Οτηερ αριαντς οφ ΑΑ. ῞αριους οτηερ αριαντς οφ ΑΑ ηαε βεεν δεελοπεδ φορ ςολινγ ςπεςιφις προβλεμς. Φορ ινςτανςε, ηιεραρςηιςαλ ςονεξ-ηυλλ νον-νεγατιε ματριξ φαςτοριζατιον, ωηιςη ωας δεςιγνεδ φορ ςλυςτερινγ, ωας προποςεδ βψ [kersting2010hierarchical, kersting2010convex]. Αδδιτιοναλλψ, [ragozini2017archetypal] ιντροδυςεδ α δατα-δριεν αππροαςη φορ ιδεντιφψινγ προτοτψπες τηατ ιντεγρατες ΑΑ ωιτη ςομποςιτιοναλ δατα αναλψςις. Φυρτηερμορε, [hinrich2016archetypal] εξτενδεδ ΑΑ το αςςομμοδατε τηε μοδελινγ οφ μυλτιςετ δατα ςονςιδερινγ μυλτι-ςυβϑεςτ φΜΡΙ δατα, ωηιςη ις ρεφερρεδ το ας μυλτι-ςυβϑεςτ ΑΑ (ΜΣ-ΑΑ). Τηατ μοδελ ενφορςες α ςηαρεδ αρςηετψπε-γενερατινγ ματριξ αςροςς ςυβϑεςτς ωηιλε περμιττινγ ςυβϑεςτ-ςπεςιφις αρςηετψπες ανδ μιξινγ ματριςες.

Ον α τηεορετιςαλ λεελ, διερςε ςοντριβυτιονς ηαε αδδρεςςεδ διφφερεντ ιςςυες. [doi:10.1137/20M1331792] εςταβλιςηεδ τηε ςονςιςτενςψ ανδ ςονεργενςε οφ ΑΑ υνδερ βουνδεδ ςυππορτ αςςυμπτιονς. [craig2024wasserstein] ςονςιδερεδ αν αλτερνατιε φορμυλατιον οφ ΑΑ βαςεδ ον τηε Ωαςςερςτειν μετρις ανδ οβταινεδ τηε εξιςτενςε οφ ςολυτιονς ιν διφφερεντ ςιτυατιονς. [javadi2020nonnegative] προποςεδ α φορμυλατιον οφ νοννεγατιε ματριξ φαςτοριζατιον βαλανςινγ τηε ρεςονςτρυςτιον ερρορ ωιτη τηε διςτανςε βετωεεν τηε αρςηετψπες ανδ τηε δατα´ς ςονεξ ηυλλ, ωηερειν α ςπεςιαλ ςαςε οφ τηις φορμυλατιον ςορρεςπονδς το ΑΑ. Τηε ςομπυτατιοναλ ανδ ροβυςτνεςς προπερτιες οφ τηις φορμυλατιον ις φυρτηερ ςτυδιεδ βψ [behdin2024sparse]. Ανοτηερ φορμυλατιον τηατ ηας ΑΑ ας α ςπεςιαλ ςαςε ανδ ωας δεελοπεδ βψ [de2019near] ις νεαρ-ςονεξ ΑΑ. Ηερε, α παραμετερ ρεγυλατες τηε μαξιμυμ διςτανςε βετωεεν τηε βαςις εςτορς ανδ τηε ςονεξ ηυλλ οφ τηε δατα ποιντς.

\theςεςτιον Ιμπλεμεντατιονς οφ αρςηετψπαλ αναλψςις

Τηερε αρε μανψ ινφερεντιαλ αππροαςηες το εςτιματινγ τηε ΑΑ μοδελ. Βελοω ωε ηιγηλιγητ τηε μοςτ προμινεντ ανδ προιδε α ςυμμαρψ οφ τηειρ ςομπυτατιοναλ ςομπλεξιτψ ιν Ταβλε II.

Χυαδρατις Προγραμμινγ (ΧΠ) υςινγ Νον-Νεγατιε Λεαςτ Σχυαρες (ΝΝΛΣ). Ιν τηειρ ςεμιναλ παπερ [cutler1994archetypal], τηε ΑΑ μοδελ ωας ςολεδ ιν ιτς λεαςτ ςχυαρες φορμυλατιον, ςονςιδερινγ αλτερνατινγλψ ςολινγ φορ 𝐒\mathbf{S} ανδ 𝐂\mathbf{C} ας δεςςριβεδ ιν Αλγοριτημ 1. Νοταβλψ, εαςη αλτερνατινγ ςυβπροβλεμ δεφινες τωο χυαδρατις προγραμμινγ (ΧΠ) προβλεμς

12𝐳𝐇𝐳+𝐠𝐳ς.τ.𝐈𝐳𝟎,𝟏𝐳=1,\displaystyle\tfrac{1}{2}\mathbf{z^{\top}Hz}+\mathbf{gz}\quad\text{s.t.}\quad\mathbf{Iz}\geq\mathbf{0},\quad\mathbf{1^{\top}z}=1,

ρεςπεςτιελψ, γιεν βψ 𝐇=𝐂𝐗(𝐂𝐗)\mathbf{H}=\mathbf{CX}(\mathbf{CX})^{\top} ανδ 𝐠=𝐱n(𝐂𝐗)\mathbf{g}=\mathbf{x}_{n}(\mathbf{CX})^{\top} ωηεν ςολινγ φορ 𝐬n\mathbf{s}_{n} ωηερεας 𝐇=(𝐬k𝐬k)(𝐗𝐗)\mathbf{H}=(\mathbf{s}_{k}^{\top}\mathbf{s}_{k})(\mathbf{X}\mathbf{X}^{\top}) ανδ 𝐠=𝐬k𝐗~𝐗\mathbf{g}=\mathbf{s}_{k}\tilde{\mathbf{X}}\mathbf{X}^{\top} (ωηερε 𝐗~=𝐗kk𝐬k𝐜k𝐗\tilde{\mathbf{X}}=\mathbf{X}-\sum_{k^{\prime}\neq k}\mathbf{s}_{k^{\prime}}\mathbf{c}_{k^{\prime}}\mathbf{X}) ωηεν ςολινγ φορ 𝐜k\mathbf{c}_{k}. Ελεγαντλψ, τηε λινεαρ ςονςτραιντ 𝟏𝐳=1\mathbf{1^{\top}z}=1 ςαν βε διρεςτλψ ιμποςεδ υςινγ α ςιμπλε χυαδρατις ρεγυλαριζατιον πεναλτψ λ(𝟏𝐳1)\lambda(\mathbf{1^{\top}z}-1) ωηερε τηε ςτρενγτη λ\lambda οφ τηε ρεγυλαριζατιον ις ςετ ερψ λαργε [cutler1994archetypal, bell2007modeling]. Τηις ρεμοες τηε λινεαρ ςονςτραιντ, ωηερεας τηε ρεγυλαριζατιον ςαν βε αβςορβεδ ιντο τηε ΧΠ οβϑεςτιε βψ ρεδεφινινγ 𝐇λ=𝐇+λ𝟏𝟏\mathbf{H}_{\lambda}=\mathbf{H}+\lambda\mathbf{1}\mathbf{1}^{\top} ανδ 𝐠λ=𝐠+λ𝟏\mathbf{g}_{\lambda}=\mathbf{g}+\lambda\mathbf{1}. ῝ονςεχυεντλψ, ωηεν ςολινγ φορ α ροω 𝐬n\mathbf{s}_{n} οφ 𝐒\mathbf{S}, τηις ις αςηιεεδ βψ μινιμιζινγ

12𝐂𝐗𝐬n𝐱n22+λ21𝟏𝐬n22,\displaystyle\tfrac{1}{2}\|\mathbf{CX}^{\top}\mathbf{s}_{n}-\mathbf{x}_{n}\|_{2}^{2}+\tfrac{\lambda}{2}\|1-\mathbf{1}^{\top}\mathbf{s}_{n}\|_{2}^{2},

ιν ωηιςη τηε ελεμεντς οφ 𝐬n\mathbf{s}_{n} αρε νον-νεγατιε ανδ λ\lambda ις ςετ ερψ λαργε το ενςυρε τηε ρεγυλαριζατιον τοωαρδς τηε ςιμπλεξ ις ςατιςφιεδ. Νοταβλψ, τηις ςαν βε ςολεδ διρεςτλψ υςινγ τηε νον-νεγατιε λεαςτ ςχυαρες (ΝΝΛΣ) αςτιε ςετ προςεδυρε δεςςριβεδ ιν [lawson1995solving, bro1997fast]· φορ δεταιλς ςεε αλςο [wedenborg2025archetypal]. Σολινγ φορ τηε αβοε ΧΠ ςςαλες ςυβιςαλλψ ιν τηε ςιζε οφ τηε Ηεςςιαν ματριξ 𝐇\mathbf{H} ςπεςιφιεδ οερ τηε αςτιε ςετ. Ωηεν ςολινγ φορ 𝐒\mathbf{S} αςςυμινγ τηε αςτιε ςετ υςες αλλ KK αρςηετψπες τηις βεςομες φορ τηε 𝐒\mathbf{S}-υπδατε 𝒪𝐒(NK3)\mathcal{O}_{\mathbf{S}}(NK^{3}) ωηερεας ωηεν ςολινγ φορ εαςη οφ τηε KK ςολυμνς ιν 𝐂\mathbf{C} ονε ατ α τιμε τηις ςςαλες ιν τηε ςιζε οφ τηε αςτιε ςετ |𝒜||\mathcal{A}| (τηατ ις τψπιςαλλψ μυςη ςμαλλερ τηαν NN) ας 𝒪𝐂(K|𝒜|3)\mathcal{O}_{\mathbf{C}}(K|\mathcal{A}|^{3}) φορ τηε 𝐂\mathbf{C} υπδατε. Ινςτεαδ οφ ρελψινγ ον ΝΝΛΣ, οτηερ ςονεξ οπτιμιζατιον ςοφτωαρε ςαν βε υςεδ, ςυςη ας ῝῞ΞΟΠΤ444https://cvxopt.org/ ας ςονςιδερεδ ιν [pymf].

ΤΑΒΛΕ ΙΙ: ῝ομπαριςον οφ τηε πρινςιπαλ οπτιμιζατιον αλγοριτημς υςεδ ιν ΑΑ
Οπτιμιζατιον αλγοριτημ Αββρειατιον ῝ομπυτατιοναλ ῝οςτ (𝒪\mathcal{O})
Νον-Νεγατιε Λεαςτ Σχυαρες [lawson1995solving, cutler1994archetypal] ΝΝΛΣ 𝒪𝐒(NK3)\mathcal{O}_{\mathbf{S}}(NK^{3}) ορ 𝒪𝐂(K|𝒜|3)\mathcal{O}_{\mathbf{C}}(K|\mathcal{A}|^{3})
Αςτιε Σετ [chen:hal-00995911] ΑΣ 𝒪(KM+|𝒜|2)\mathcal{O}(KM+|\mathcal{A}|^{2})
Πρινςιπαλ ῝ονεξ Ηυλλ Αναλψςις [morup2012archetypal] Π῝ΗΑ 𝒪(NMK)\mathcal{O}(NMK)
Φρανϰ–Ωολφε [bauckhage2015archetypal] ΦΩ 𝒪(NMK)\mathcal{O}(NMK)
Σοφτμαξ + Αδαμς [wedenborg2024modeling, nakis2023characterizing] ΣΑ 𝒪(NMK)\mathcal{O}(NMK)
Βλοςϰ ῝οδε Δεςςεντ [behdin2024sparse] Β῝Δ 𝒪(NMK)\mathcal{O}(NMK)
Μυλτιπλιςατιε ϒπδατε Ρυλες [seth2016probabilistic] ΜϒΡ 𝒪(NMK)\mathcal{O}(NMK)
Σεχυεντιαλ Μινιμαλ Οπτιμιζατιον [wedenborg2025archetypal] ΣΜΟ 𝒪𝐒(NK2)\mathcal{O}_{\mathbf{S}}(NK^{2})
Παρτιτιον Αρουνδ Αρςηετψποιδς [vinue2015archetypoids] ΠΑΑΔ 𝒪𝐂((NK)𝒪𝐒)\mathcal{O}_{\mathbf{C}}\left(\binom{N}{K}\mathcal{O}_{\mathbf{S}}\right)

Αςτιε ςετ (ΑΣ) προςεδυρε εξπλορινγ ςπαρςιτψ. Νοταβλψ, ιν [chen:hal-00995911], τηε ινηερεντ ςπαρςιτψ οφ τηε ςολυτιον ςαν βε υςεδ ωιτηιν τηε αςτιε ςετ προςεδυρε το ςιγνιφιςαντλψ αςςελερατε ςονεργενςε. Σπεςιφιςαλλψ, τηε αςτιε ςετ αλγοριτημ ιτερατιελψ υπδατες α ςυβςετ 𝒜\mathcal{A} οφ αςτιε (νον-ζερο) αριαβλες. Γιεν α ςυρρεντ εςτιματεδ 𝐬nΔK1\mathbf{s}_{n}\in\Delta^{K-1} ατ α ςερταιν ιτερατιον, τηε αλγοριτημ δεφινες α ςυβςετ 𝒜={j|aj>0}\mathcal{A}=\{j\;|\;a_{j}>0\}, ανδ ςεαρςηες φορ α διρεςτιον 𝐪K\mathbf{q}\in\mathbb{R}^{K} βψ ςολινγ τηε ρεδυςεδ προβλεμ:

min𝐪K\displaystyle\min_{\mathbf{q}\in\mathbb{R}^{K}}\ 𝐱n(𝐬n+𝐪)𝐙22\displaystyle\lVert\mathbf{x}_{n}-(\mathbf{s}_{n}+\mathbf{q})\mathbf{Z}\rVert_{2}^{2}
ς.τ. k=1Kqk=0 ανδ qj=0,j𝒜C,\displaystyle\sum_{k=1}^{K}q_{k}=0\ \text{ and }\ q_{j}=0,\quad\forall j\in\mathcal{A}^{C},

ωηερε 𝒜C\mathcal{A}^{C} ρεπρεςεντς τηε ςομπλεμεντ οφ 𝒜\mathcal{A} ιν τηε ινδεξ ςετ [K][K]. Τηε εςτιματιον ις τηεν υπδατεδ ας 𝐬n=𝐬n+γ𝐪\mathbf{s}_{n}=\mathbf{s}_{n}+\gamma\mathbf{q}, ωιτη γ\gamma αδϑυςτεδ το ϰεεπ 𝐬n\mathbf{s}_{n} ωιτηιν τηε φεαςιβλε ςιμπλεξ ΔK1\Delta^{K-1}. Τηις αςτιε-ςετ (ΑΣ) αππροαςη ςοντινυες το ρεφινε τηε αςτιε ςετ 𝒜\mathcal{A} υντιλ αν οπτιμαλ ςολυτιον ις αςηιεεδ. Αναλογουςλψ, τηις μετηοδ ςαν βε αππλιεδ φορ οπτιμιζινγ ωιτη ρεςπεςτ το 𝐂\mathbf{C}.

Σεχυεντιαλ Μινιμαλ Οπτιμιζατιον (ΣΜΟ). Ιν [wedenborg2025archetypal] ιτ ωας οβςερεδ τηατ ωηεν εςτιματινγ 𝐒\mathbf{S} ςονςιδερινγ α λιμιτεδ νυμβερ οφ αρςηετψπες, α ερψ εφφιςιεντ ανδ εαςψ παραλλελιζαβλε ινφερενςε προςεδυρε ιμποςινγ τηε νον-νεγατιιτψ ανδ ςυμ το ονε ςονςτραιντ ις τηε ςεχυεντιαλ μινιμαλ οπτιμιζατιον (ΣΜΟ) προςεδυρε οριγιναλλψ υςεδ το ςολε φορ τηε ςυππορτ εςτορ μαςηινε (Σ῞Μ) χυαδρατις οπτιμιζατιον προβλεμ [Platt1998SequentialMachines]. ΣΜΟ ςονςιδερς τηε μινιμαλ χυαδρατις ςυβπροβλεμ φορμεδ βψ οπτιμιζινγ τωο ελεμεντς ιν 𝐬n\mathbf{s}_{n} ατ α τιμε

minsnk,snk𝐫n𝐜k𝐗snk𝐜k𝐗snk22,\displaystyle\min_{s_{nk},s_{nk^{\prime}}}\|\mathbf{r}_{n}-\mathbf{c}_{k}\mathbf{X}s_{nk}-\mathbf{c}_{k^{\prime}}\mathbf{X}s_{nk^{\prime}}\|_{2}^{2},
𝐫n=𝐱nk′′{k,k}𝐜k′′𝐗snk′′,\displaystyle\mathbf{r}_{n}=\mathbf{x}_{n}-\sum_{k^{\prime\prime}\neq\{k,k^{\prime}\}}\mathbf{c}_{k^{\prime\prime}}\mathbf{X}s_{nk^{\prime\prime}},

ωηιςη ις εχυιαλεντ το ςολινγ φορ α[0,1]\alpha\in[0,1] τηε προβλεμ

minα𝐫n𝐜k𝐗αt𝐜k𝐗(1α)t22,\displaystyle\min_{\alpha}\|\mathbf{r}_{n}-\mathbf{c}_{k}\mathbf{X}\alpha t-\mathbf{c}_{k^{\prime}}\mathbf{X}(1-\alpha)t\|_{2}^{2},
t=sn,k+snk,snk=αt,snk=(1α)t.\displaystyle t=s_{n,k}+s_{nk^{\prime}},\ s_{nk}=\alpha t,\ s_{nk^{\prime}}=(1-\alpha)t.

Βψ ςολινγ φορ α\alpha τηε ςυμ οφ τηεςε τωο ελεμεντς αρε ρεδιςτριβυτεδ βετωεεν τηεμ, ωηιςη ρεςυλτς ιν α ςιμπλε υνιαριατε ςεςονδ ορδερ πολψνομιαλ ωιτη ςλοςεδ φορμ ςολυτιον· ςεε αλςο [wedenborg2025archetypal] φορ φυρτηερ δεταιλς. Τηις προςεδυρε τψπιςαλλψ ρεχυιρες ιν ορδερ το ςυφφιςιεντλψ ςονεργε τηατ αλλ παιρς αρε ςονςιδερεδ προδυςινγ α ςςαλινγ οφ 𝒪𝐒(NK2)\mathcal{O}_{\mathbf{S}}(NK^{2}) φορ τηε 𝐒\mathbf{S}-υπδατε.

Γραδιεντ βαςεδ αππροαςηες Φορ ςςαλαβλε ινφερενςε, γραδιεντ βαςεδ προςεδυρες ςαν βε υςεδ προδυςινγ λινεαρ ςςαλινγ 𝒪(NMK)\mathcal{O}(NMK) ατ τηε ςοςτ τψπιςαλλψ οφ ςυβςταντιαλλψ ςλοωερ ςονεργενςε περ ιτερατιον. Ιν [morup2012archetypal], αν αλτερνατινγ προϑεςτεδ γραδιεντ αππροαςη φορ ΑΑ ωας προποςεδ φορμινγ τηε πρινςιπαλ ςονεξ ηυλλ αναλψςις (Π῝ΗΑ) προςεδυρε. ῝ονςιδερινγ τηε ρεςιδυαλ-ςυμ-οφ-ςχυαρες γιεν ιν Εχυατιον (2) ωε οβταιν φορ τηε γραδιεντς ωιτη ρεςπεςτ το 𝐒\mathbf{S} ανδ 𝐂\mathbf{C}:

𝐒RSS\displaystyle\nabla_{\mathbf{S}}\operatorname{RSS} =2(𝐒𝐂𝐗𝐗𝖳𝐂𝖳𝐗𝐗𝖳𝐂𝖳),\displaystyle=2(\mathbf{SCX}\mathbf{X}^{\mkern-1.5mu\mathsf{T}}\mathbf{C}^{\mkern-1.5mu\mathsf{T}}-\mathbf{X}\mathbf{X}^{\mkern-1.5mu\mathsf{T}}\mathbf{C}^{\mkern-1.5mu\mathsf{T}}),
𝐂RSS\displaystyle\nabla_{\mathbf{C}}\operatorname{RSS} =2(𝐒𝖳𝐒𝐂𝐗𝐗𝖳𝐒𝖳𝐗𝐗𝖳).\displaystyle=2(\mathbf{S}^{\mkern-1.5mu\mathsf{T}}\mathbf{S}\mathbf{C}\mathbf{X}\mathbf{X}^{\mkern-1.5mu\mathsf{T}}-\mathbf{S}^{\mkern-1.5mu\mathsf{T}}\mathbf{X}\mathbf{X}^{\mkern-1.5mu\mathsf{T}}).

Βψ αδαπτινγ τηε ςυμ το ονε ςονςτραιντ βψ ρεπαραμετεριζινγ τηε ΑΑ ιντο τηε νορμαλιζατιον ιναριαντ παραμετεριζατιονς 𝐬~n=𝐬n𝐬n1\tilde{\mathbf{s}}_{n}=\tfrac{\mathbf{s}_{n}}{\|\mathbf{s}_{n}\|_{1}} ανδ 𝐜~k=𝐜k𝐜~k|1\tilde{\mathbf{c}}_{k}=\tfrac{\mathbf{c}_{k}}{\|\tilde{\mathbf{c}}_{k}|_{1}} ανδ υςινγ τηε ςηαιν ρυλε οφ διφφερεντιατιον, τηε ΑΑ ςαν βε οπτιμιζεδ υςινγ τηε φολλοωινγ ςιμπλε προϑεςτεδ γραδιεντ δεςςεντ προςεδυρε:

𝐒\displaystyle\mathbf{S} max{𝟎,𝐒~ηS(𝐒E𝐒E𝐒~𝟏𝟏)},𝐬~n=𝐬n𝐬n1,\displaystyle\leftarrow\max\{\mathbf{0},\tilde{\mathbf{S}}-\eta_{S}(\nabla_{\mathbf{S}}E-\nabla_{\mathbf{S}}E\circ\tilde{\mathbf{S}}\mathbf{11}^{\top})\},\ \tilde{\mathbf{s}}_{n}=\tfrac{\mathbf{s}_{n}}{\|\mathbf{s}_{n}\|_{1}},
𝐂\displaystyle\mathbf{C} max{𝟎,𝐂~ηC(𝐂E𝐂E𝐂𝟏𝟏)},𝐜~k=𝐜k𝐜~k|1,\displaystyle\leftarrow\max\{\mathbf{0},\tilde{\mathbf{C}}-\eta_{C}(\nabla_{\mathbf{C}}E-\nabla_{\mathbf{C}}E\circ\mathbf{C}\mathbf{11}^{\top})\},\ \tilde{\mathbf{c}}_{k}=\tfrac{\mathbf{c}_{k}}{\|\tilde{\mathbf{c}}_{k}|_{1}},

ωηερε max{𝟎,𝐁}\max\{\mathbf{0},\mathbf{B}\} ις εαλυατεδ ελεμεντωιςε ανδ \circ ις τηε διρεςτ (ελεμεντωιςε) προδυςτ (𝐀𝐁)ij=𝐀ij𝐁ij(\mathbf{A}\circ\mathbf{B})_{ij}=\mathbf{A}_{ij}\mathbf{B}_{ij}. Νοταβλψ, ηS\eta_{S} ανδ ηC\eta_{C} αρε ςτεπ ςιζε παραμετερς τηατ ςαν βε τυνεδ βψ λινε ςεαρςη. Ιν [seth2016probabilistic] τηε ςυμ το ονε ςονςτραιντ ωας ινςτεαδ ιμποςεδ υςινγ τηε ςχυαρεδ ρεγυλαριζατιον πεναλτψ προποςεδ ιν [cutler1994archetypal] ανδ 𝐒\mathbf{S} ανδ 𝐂\mathbf{C} υπδατεδ υςινγ μυλτιπλιςατιε υπδατε ρυλες (ΜϒΡ) ας οριγιναλλψ προποςεδ φορ νον-νεγατιε ματριξ φαςτοριζατιον [seung2001algorithms]. Ιν [EugsterPAMI] τηε ςονϑυγαςψ οφ τηε μυλτινομιαλ λιϰελιηοοδ ανδ Διριςηλετ διςτριβυτιον ωας φυρτηερ εξπλορεδ το δεριε ςλοςεδ φορμ αριατιοναλ Βαψεςιαν (῞Β) ινφερενςε υπδατες. Φυρτηερμορε, ιν [hannachi2017archetypal] οπτιμιζατιον υςινγ μανιφολδ αππροαςηες ις λεεραγεδ. Ιν [bauckhage2015archetypal] εφφιςιεντ οπτιμιζατιον ια τηε Φρανϰ-Ωολφε (ΦΩ) προςεδυρε [frank_algorithm_1956] ις αλςο υςεδ το αοιδ ςομπλεξ χυαδρατις προγραμμινγ ωηεν αλτερνατινγλψ υπδατινγ 𝐂\mathbf{C} ανδ 𝐒\mathbf{S}. Τηις προςεδυρε εξπλοιτς τηε εφφιςιενςψ οφ ςομπυτινγ τηε γραδιεντς 𝐒E\nabla_{\mathbf{S}}E ανδ 𝐂E\nabla_{\mathbf{C}}E. Ηοωεερ, ινςτεαδ οφ τηε νορμαλιζατιον ιναριαντ ρεπαραμετεριζατιον τηε ςιμπλεξ ςονςτραιντ ις αςηιεεδ βψ περφορμινγ ςυβγραδιεντ υπδατες αλονγ αφφινε διρεςτιονς 𝐞k𝐬n\mathbf{e}_{k}-\mathbf{s}_{n} ανδ 𝐞n𝐜k\mathbf{e}_{n}-\mathbf{c}_{k} ωιτηιν τηε ςιμπλιςες. Ιν [behdin2024sparse] α βλοςϰ ςοορδινατε δεςςεντ (Β῝Δ) προϑεςτεδ γραδιεντ προςεδυρε ωας προποςεδ υςινγ τηε εφφιςιεντ ςιμπλεξ προϑεςτιον οπερατορ δεςςριβεδ ιν [duchi2008efficient]. Φιναλλψ, ςοφτμαξ ρεπρεςεντατιον το ιμποςε τηε ςιμπλεξ ςονςτραιντ φορ εφφιςιεντ γραδιεντ δεςςεντ ηας βεεν ςονςιδερεδ ιν [zouaoui_entropic_2023] ανδ αλςο υςεδ ιν ςομβινατιον ωιτη αυτοματις διφφερεντιατιον ανδ οπτιμιζατιον υςινγ τηε Αδαμ οπτιμιζερ [kingma2015adam] ιν τηε ορδιναλ [wedenborg2024modeling] ανδ ρελατιοναλ [nakis2023characterizing] ΑΑ μοδελς.

Παρτιτιον Αρουνδ Αρςηετψποιδς (ΠΑΑΔ). Ωηεν αρςηετψπες αρε ρεχυιρεδ το ςορρεςπονδ το αςτυαλ οβςερατιονς, αν αλτερνατιε αππροαςη ϰνοων ας Παρτιτιον Αρουνδ Αρςηετψποιδς (ΠΑΑΔ) ωας ιντροδυςεδ ιν [vinue2015archetypoids]. Ιν τηε ΠΑΑΔ αλγοριτημ, τηε υπδατε οφ τηε ματριξ 𝐂\mathbf{C} ις περφορμεδ βψ εξηαυςτιελψ εαλυατινγ αλλ ποςςιβλε ςομβινατιονς οφ KK οβςερατιονς ςελεςτεδ φρομ τηε NN ααιλαβλε δατα ποιντς. Φορ εαςη ςανδιδατε ςετ οφ αρςηετψποιδς, τηε ςοεφφιςιεντ ματριξ 𝐒\mathbf{S} ις ςυβςεχυεντλψ ςομπυτεδ υςινγ αν οπτιμιζατιον μετηοδ τηατ αλλοως 𝐒\mathbf{S} το βε εςτιματεδ, ςυςη ας ΝΝΛΣ ορ Π῝ΗΑ. Τηε ςομβινατιον τηατ μινιμιζες τηε οβϑεςτιε φυνςτιον αφτερ υπδατινγ 𝐒\mathbf{S} ις ςελεςτεδ ας τηε νεω ςετ οφ αρςηετψποιδς. Τηε ςομπυτατιοναλ ςοςτ οφ τηις αλγοριτημ ις τηερεφορε δετερμινεδ βψ τηε ςοςτ οφ εαλυατινγ αλλ ποςςιβλε ςομβινατιονς οφ αρςηετψποιδς, μυλτιπλιεδ βψ τηε ςοςτ οφ τηε αλγοριτημ υςεδ το υπδατε τηε ματριξ 𝐒\mathbf{S}, ρεςυλτινγ ιν α ςομπλεξιτψ 𝒪𝐂((NK)𝒪𝐒)\mathcal{O}_{\mathbf{C}}\!\left(\binom{N}{K}\,\mathcal{O}_{\mathbf{S}}\right).

Ιμπλεμεντατιονς υςινγ ςυρρογατεδ ΑΑ οβϑεςτιες. Ιν [mei2018online] αν αλγοριτημ βαςεδ ον ονλινε διςτιοναρψ λεαρνινγ ιντροδυςες α νοελ αππροαςη το ΑΑ βψ δεςουπλινγ τηε αρςηετψπες ας διρεςτλψ βεινγ δεφινεδ ιν τερμς οφ ςονεξ ςομβινατιονς οφ τηε δατα οβςερατιονς. Τηις ις αςηιεεδ τηρουγη α ςπηεριςαλλψ-ςονςτραινεδ ΑΑ αλγοριτημ. Ινιτιαλλψ, τηε δατα ποιντς αρε προϑεςτεδ οντο τηε υνιτ ςπηερε, ειτηερ βψ ςιμπλε νορμαλιζατιον ορ, ιν μορε ςομπλεξ ςαςες, τηρουγη ςτερεογραπηις προϑεςτιονς. Αφτερ προϑεςτιον, αλλ ποιντς λιε ον τηε υνιτ ςπηερε. Ηερε, τηε αρςηετψπες αρε δεφινεδ ας α ματριξ 𝐀K×M\mathbf{A}\in\mathbb{R}^{K\times M} λοςατεδ ωιτηιν τηε υνιτ ςπηερε. Το ςομπυτε τηεςε αρςηετψπες, τηε οπτιμιζατιον προβλεμ argmin𝐀,𝐒𝐗𝐒𝐀Φ2\operatorname*{arg\,min}_{\mathbf{A},\mathbf{S}}\|\mathbf{X}-\mathbf{S}\mathbf{A}\|_{\text{F}}^{2} ις ςολεδ ςυβϑεςτ το 𝐚k221,𝐬nΔK1\|\mathbf{a}_{k}\|_{\text{2}}^{2}\leq 1,\quad\mathbf{s}_{n}\in\Delta^{K-1}. Σινςε τηε αρςηετψπες αρε ςονςτραινεδ το ρεςιδε ωιτηιν τηε υνιτ ςπηερε, τηειρ ςονεξ ςομβινατιονς φορμ α ςονεξ ηυλλ ωιτηιν τηε ςπηερε. Γιεν τηατ τηε δατα ποιντς αρε αλςο νορμαλιζεδ το λιε ον τηε υνιτ ςπηερε, τηεψ αρε γυαραντεεδ το φαλλ ουτςιδε τηις ςονεξ ηυλλ. Ιν τηε λεαρνινγ πηαςε, τηε αλγοριτημ ιτερατιελψ αδϑυςτς τηε ςονεξ ηυλλ ςυρφαςες το μινιμιζε τηε οεραλλ ρεπρεςεντατιον ερρορ αςροςς τηε δαταςετ, εφφεςτιελψ πυςηινγ τηε ςυρφαςες ςλοςερ το τηε δατα. Σολινγ τηις οπτιμιζατιον προβλεμ προδυςες αρςηετψπες τηατ αππροξιματελψ ςορρεςπονδ το τηε εξτρεμε ποιντς οφ τηε δαταςετ.

Αν αλγοριτημ προποςεδ ιν [abrol2020geometric] λεεραγες τηε υνδερλψινγ γεομετρψ ανδ ςπαρςιτψ παττερνς οφ ςονεξ ρεπρεςεντατιονς το ιδεντιφψ αρςηετψπες ον τηε ςονεξ ηυλλ οφ τηε δατα. Ινςτεαδ οφ οπτιμιζινγ 𝐒\mathbf{S} ανδ 𝐂\mathbf{C} διρεςτλψ ωιτη ρεςπεςτ το τηε εντιρε δατα ματριξ 𝐗\mathbf{X}, τηε αυτηορς δεφινε αν αλτερνατιε οβϑεςτιε φυνςτιον τηατ εναβλες εφφιςιεντ ανδ ινδεπενδεντ λεαρνινγ οφ 𝐂\mathbf{C} ωιτηουτ ρεχυιρινγ διρεςτ ιντεραςτιον ωιτη 𝐗\mathbf{X}. Τηις ις αςηιεεδ βψ λεαρνινγ 𝐂\mathbf{C} ιν τηε ςοεφφιςιεντ ςπαςε ρατηερ τηαν τηε ςιγναλ ςπαςε. Τηε μετηοδ βεγινς βψ ςολινγ τηε φολλοωινγ οπτιμιζατιον προβλεμ argmin𝐙𝐗𝐙𝐗Φ2\operatorname*{arg\,min}_{\mathbf{Z}}\|\mathbf{X}-\mathbf{Z}\mathbf{X}\|_{\text{F}}^{2} ςυβϑεςτ το diag(𝐙)=0\operatorname{diag}(\mathbf{Z})=0 ρεμοινγ ονε δεγρεε οφ φρεεδομ ςυςη τηατ 𝐳nΔN2\mathbf{z}_{n}\in\Delta^{N-2}. Ονςε 𝐙\mathbf{Z} ις οβταινεδ, τηε ςοεφφιςιεντ ματριςες 𝐒\mathbf{S} ανδ 𝐂\mathbf{C} ςαν βε αλτερνατελψ δεριεδ βψ ςολινγ argmin𝐒,𝐂𝐙𝐒𝐂Φ2\operatorname*{arg\,min}_{\mathbf{S},\mathbf{C}}\|\mathbf{Z}-\mathbf{S}\mathbf{C}\|_{\text{F}}^{2} ςυβϑεςτ το 𝐬nΔK1\mathbf{s}_{n}\in\Delta^{K-1} ανδ 𝐂kΔN1\mathbf{C}_{k}\in\Delta^{N-1}.

ΑΑ αππροξιματιονς υςινγ χυαντυμ αννεαλινγ βαςεδ ον ςυρρογατε οβϑεςτιες τηατ φορμ χυαδρατις υνςονςτραινεδ βιναρψ οπτιμιζατιον προβλεμς ωερε ςονςιδερεδ ιν [feld_approximating_2020]. Μορε ρεςεντλψ, [han2022probabilistic] πρεςεντεδ α δατα ςομπρεςςιον τεςηνιχυε βαςεδ ον α ρανδομιζεδ Κρψλο ςυβςπαςε μετηοδ το δεςρεαςε δατα διμενςιοναλιτψ. Τηις μετηοδ μινιμιζες τηε νεεδ φορ φρεχυεντ χυεριες το ηιγη-διμενςιοναλ δαταςετς ανδ ρεπρεςεντς α νοελ αππροαςη ωιτηιν τηε ςοντεξτ οφ ΑΑ. Φυρτηερμορε, τηε ςτυδψ προποςες υςινγ ρανδομ προϑεςτιονς το αππροξιματε τηε δατα´ς ςονεξ ηυλλ, πρεςερινγ διςτανςες αππροξιματελψ, ανδ τηερεβψ ρεδυςινγ τηε διςτιοναρψ´ς ςαρδιναλιτψ φορ αρςηετψπε ρεπρεςεντατιον. Βοτη τεςηνιχυες ενηανςε τηε εφφιςιενςψ οφ τηε ΑΑ αλγοριτημ βψ ρεδυςινγ τηε δαταςετ´ς ςιζε ανδ διμενςιοναλιτψ. Α ρελατεδ ιδεα ις το αππλψ α Π῝Α ον τηε δατα ματριξ 𝐗\mathbf{X} φορ διμενςιοναλιτψ ρεδυςτιον βεφορε ρυννινγ ΑΑ [richardson2021identifying, risbey2021identification, gimbernat2022archetypal]. Τηις αππροαςη ωας ςοινεδ ρεδυςεδ ςπαςε αρςηετψπαλ αναλψςις (ΡΣΑΑ) ανδ ςηοων το ψιελδ ρεςυλτς ςιμιλαρ το ανιλλα ΑΑ [black2022archetypal].

Ιμπορταντλψ, ςυρρογατε μοδελς ςαν προιδε αν εφφιςιεντ αππροαςη το ηανδλε τηε ηιγη ςομπυτατιοναλ δεμανδς οφ ΑΑ, εςπεςιαλλψ ωιτη λαργε δαταςετς. Βψ αππροξιματινγ τηε μοδελ´ς βεηαιορ, τηε αναλψςις τιμε ις ρεδυςεδ, εναβλινγ χυιςϰ ανδ αφφορδαβλε εξπλορατιον οφ δατα παττερνς.

\theςυβςεςτιον Στρατεγιες φορ ινιτιαλιζατιον οφ αρςηετψπες

Αν ιμπορταντ ςονςιδερατιον ωηεν φιττινγ ΑΑ μοδελς ις τηε ινιτιαλιζατιον οφ αρςηετψπες. Προπερ ινιτιαλιζατιον ις ςρυςιαλ φορ ιμπροινγ τηε αλγοριτημ´ς ςονεργενςε ςπεεδ ανδ ενςυρινγ τηε ρελιαβιλιτψ οφ τηε ρεςυλτινγ αρςηετψπες.

Ιν [cutler1994archetypal], α ρανδομ ινιτιαλιζατιον μετηοδ ις προποςεδ. Ιν τηις αππροαςη, αρςηετψπες αρε ςελεςτεδ φρομ τηε δαταςετ υςινγ α υνιφορμ διςτριβυτιον. Σπεςιφιςαλλψ, εαςη ινδεξ nνεξτϒνιφορμ([N])n^{\text{next}}\sim\text{Uniform}([N]) ις ρανδομλψ ςηοςεν, ωηερε [N][N] δενοτες τηε ςετ οφ ινδιςες οφ τηε δαταςετ.

Αν αλτερνατιε αππροαςη ις τηε ΦυρτηεςτΣυμ αλγοριτημ, ιντροδυςεδ βψ [morup2010archetypal, morup2012archetypal], ωηιςη μοδιφιες τηε ΦυρτηεςτΦιρςτ [hochbaum1985best] αλγοριτημ δειςεδ φορ kk-μεανς το αν ινιτιαλιζατιον αππροαςη ςυιταβλε φορ ΑΑ. Ιν τηις μετηοδ, τηε φιρςτ αρςηετψπε ις ςελεςτεδ ρανδομλψ, ϑυςτ ας ιν τηε οριγιναλ ΦυρτηεςτΦιρςτ αππροαςη. Ηοωεερ, ςυβςεχυεντ αρςηετψπες αρε ςηοςεν βαςεδ ον τηε φυρτηεςτ διςτανςε φρομ τηε αλρεαδψ ςελεςτεδ αρςηετψπες. Τηε νεξτ αρςηετψπε ινδεξ ις ςελεςτεδ αςςορδινγ το τηε ρυλε

nνεξτ=argmaxn[N](𝐚𝐀𝐱n𝐚2),\displaystyle n^{\text{next}}=\operatorname*{arg\,max}_{n\in[N]}\left(\sum_{\mathbf{a}\in\mathbf{A}}\lVert\mathbf{x}_{n}-\mathbf{a}\rVert_{2}\right),

ωηερε 𝐀\mathbf{A} ρεπρεςεντς τηε ςετ οφ αλρεαδψ ςελεςτεδ αρςηετψπες ανδ 𝐱n\mathbf{x}_{n} ις α δατα ποιντ φρομ τηε δαταςετ. Τηις μετηοδ γυαραντεες τηατ εαςη νεω αρςηετψπε ις ας φαρ ας ποςςιβλε φρομ τηε εξιςτινγ ονες ανδ τηυς ρεςιδινγ ον τηε ςονεξ ηυλλ, ατ τηε ςαμε τιμε ενηανςινγ τηε διερςιτψ ανδ ρεπρεςεντατιενεςς οφ τηε αρςηετψπες αςροςς τηε δαταςετ.

Α ρεςεντ ινιτιαλιζατιον προςεδυρε ις ΑΑ++ [mair2024archetypal]. Ιτ ις ινςπιρεδ βψ τηε kk-μεανς++ ινιτιαλιζατιον [arthur2007kmeans] ανδ τηε ιδεα οφ ΑΑ++ ις το ρανδομλψ ςελεςτ τηε φιρςτ αρςηετψπε ωηιλε τηε φολλοωινγ αρςηετψπες αρε ςηοςεν βαςεδ ον α προβαβιλιτψ διςτριβυτιον P(n)min𝐚conv(𝐀)𝐱n𝐚22P(n)\propto\min_{\mathbf{a}\in\operatorname{conv}(\mathbf{A})}\lVert\mathbf{x}_{n}-\mathbf{a}\rVert_{2}^{2}, ωηιςη ις προπορτιοναλ το τηε διςτανςε βετωεεν α δατα ποιντ ανδ τηε ςονεξ ηυλλ οφ τηε αλρεαδψ ςηοςεν αρςηετψπες. ΑΑ++ ενςυρες τηατ ποιντς φαρτηερ φρομ εξιςτινγ αρςηετψπες ηαε α ηιγηερ προβαβιλιτψ οφ βεινγ ςελεςτεδ, τηερεβψ προμοτινγ βεττερ ςοεραγε οφ τηε δαταςετ ανδ α φαςτερ ςονεργενςε οφ ΑΑ. Νοτε τηατ ΑΑ++ ςαν βε αππροξιματεδ βψ kk-μεανς++ [mair2024archetypal].

Refer to caption
Φιγυρε 7: Α ςομπαριςον οφ τηε φολλοωινγ ινιτιαλιζατιον τεςηνιχυες οφ ΑΑ φορ K=3K=3: ϒνιφορμ, ΦυρτηεςτΦιρςτ, ΦυρτηεςτΣυμ, ανδ ΑΑ++.

Ανοτηερ λινε οφ ωορϰ διρεςτλψ εξπλορες τηε υςε οφ ινιτιαλιζατιον τεςηνιχυες οριγιναλλψ δεςιγνεδ φορ ςλυςτερινγ. Φορ ινςτανςε, ςτρατεγιες ςυςη ας kk-μεανς++ [arthur2007kmeans], ΦυρτηεςτΦιρςτ [hochbaum1985best], ανδ τηε Ινςρεμενταλ Ανομαλους Παττερν (ΑΠ) αλγοριτημ [nascimento2019unsupervised] ςαν βε αδαπτεδ φορ ΑΑ. Αλτηουγη τηεςε μετηοδς αρε νοτ εξπλιςιτλψ δεςιγνεδ φορ ΑΑ ας τηε αβοε, τηεψ ςαν ςτιλλ εφφεςτιελψ ινιτιαλιζε τηε προτοτψπες ας ςηοων ιν [mair2024archetypal]. Νοταβλψ, τηε ΑΠ αλγοριτημ οφφερς τηε αδδεδ αδανταγε οφ δετερμινινγ τηε νυμβερ οφ προτοτψπες το υςε, μαϰινγ ιτ παρτιςυλαρλψ αλυαβλε ιν ςςεναριος ωηερε τηε οπτιμαλ νυμβερ οφ αρςηετψπες ις υνϰνοων.

Ιτ ις ιμπορταντ το νοτε τηατ αλλ τηεςε ινιτιαλιζατιον μετηοδς μαψ ιντροδυςε ρεδυνδαντ αρςηετψπες. Ηοωεερ, ιν [suleman_ill-conceived_2017], αν αλγοριτημ ις ιντροδυςεδ το ρεςψςλε τηε αρςηετψπες βψ ρεμοινγ ρεδυνδαντ αρςηετψπες. Εξαμπλες οφ τηεςε ινιτιαλιζατιονς ςαν βε ςεεν ιν Φιγυρε 7, ανδ α ρεςεντ, δεταιλεδ ςομπαριςον οφ μανψ ινιτιαλιζατιον αππροαςηες ςαν βε φουνδ ιν [mair2024archetypal].

\theςυβςεςτιον Δαταςετ ςιζε ρεδυςτιον τεςηνιχυες

Ρεδυςινγ δαταςετ ςιζε ις ςρυςιαλ φορ ιμπροινγ ςομπυτατιοναλ εφφιςιενςψ ιν ΑΑ, παρτιςυλαρλψ ωηεν δεαλινγ ωιτη λαργε δαταςετς. Βψ εμπλοψινγ τεςηνιχυες τηατ ρεδυςε δαταςετ ςιζε ωηιλε πρεςερινγ ιτς ςορε ςτρυςτυρε ανδ ινφορματιον, αναλψςες ςαν βε περφορμεδ μορε χυιςϰλψ ωιτηουτ ςιγνιφιςαντλψ αφφεςτινγ τηε ρεςυλτ χυαλιτψ.

Ονε ςομμον αππροαςη ις το ςαλςυλατε α ςυβςετ, 𝐗¯\bar{\mathbf{X}}, οφ τηε δαταςετ ανδ υςε ιτ το ςομπυτε τηε αρςηετψπες. Σινςε 𝐗¯\bar{\mathbf{X}} ις ςμαλλερ τηαν τηε οριγιναλ δαταςετ, τηε αλγοριτημ ςονεργες μορε χυιςϰλψ.

Φορ εξαμπλε, ιν [thurau2009convex, bauckhage2009making, thurau2011convex], τηε αρςηετψπες αρε μινιμιζεδ φρομ α ςυβ-ςαμπλε οφ ποιντς ον τηε ςονεξ ηυλλ οφ 𝐗\mathbf{X}, ωηιςη ις ςονςτρυςτεδ βψ ταϰινγ τηε υνιον οφ ποιντς φουνδ ον τηε ςονεξ ηυλλς οφ διφφερεντ 2Δ προϑεςτιονς οφ 𝐗\mathbf{X}.

Αλτερνατιελψ, ιν [mair2017frame], 𝐗¯\bar{\mathbf{X}} ις ςετ το βε τηε ςυβςετ οφ τηε δαταςετ τηατ ρεςιδες ον τηε βουνδαρψ οφ τηε ςονεξ ηυλλ οφ τηε δαταςετ, τηε ςο-ςαλλεδ φραμε. Νοτε τηατ τηε φραμε ςαν αλςο βε ςομπυτεδ ωηεν υςινγ ϰερνελς [mair2018frame], αλλοωινγ ιτς υςαγε φορ ϰερνελ ΑΑ.

Ιν ανοτηερ αππροαςη, πρεςεντεδ ιν [mair2019coresets], α ρεπρεςεντατιε ςυβςετ 𝐗¯\bar{\mathbf{X}} ις γενερατεδ βψ ςαμπλινγ ποιντς φρομ α διςτριβυτιον P(n)𝐱n𝝁22P(n)\propto\|\mathbf{x}_{n}-\bm{\mu}\|_{2}^{2}, ωηερε 𝝁\bm{\mu} ις τηε μεαν οφ τηε δατα ποιντς. Τηις ςυβςετ ις α ςορεςετ, ανδ τηεορετιςαλ γυαραντεες ον τηε αππροξιματιον ερρορ ςαν βε ςτατεδ. Ιτ ις νοτεωορτηψ τηατ τηε ποιντς ιν τηε ςυβςετ αρε ωειγητεδ, ανδ α ωειγητεδ ερςιον οφ ΑΑ μυςτ βε υςεδ ωηεν λεαρνινγ τηε μοδελ.

Ον τηε οτηερ ηανδ, τηερε ις α τεςηνιχυε φορ ρεδυςινγ δαταςετ ςιζε τηατ ις αππλιεδ ατ εαςη οπτιμιζατιον ςτεπ, ρατηερ τηαν βεφορε τηε αλγοριτημ ςταρτς. Τηις μετηοδ, ιντροδυςεδ ιν [bauckhage2009making], ις βαςεδ ον τηε οβςερατιον τηατ δατα ποιντς ωιτηιν τηε ςονεξ ηυλλ οφ τηε αρςηετψπες δο νοτ ςοντριβυτε το τηε ρεςιδυαλ μινιμιζεδ βψ τηε αρςηετψπε αλγοριτημ. Ας α ρεςυλτ, ιν εαςη ιτερατιον, τηε δαταςετ ις διιδεδ ιντο τωο ςετς: 𝐗\mathbf{X}^{-} ανδ 𝐗+\mathbf{X}^{+}. Τηε ςετ 𝐗\mathbf{X}^{-} ςονταινς ποιντς τηατ ςαν βε εξαςτλψ ρεπρεςεντεδ ας ςονεξ ςομβινατιονς οφ αρςηετψπες, ωηιλε 𝐗+\mathbf{X}^{+} ςονταινς ποιντς τηατ ςαν ονλψ βε αππροξιματεδ. Βψ φοςυςινγ ονλψ ον 𝐗+\mathbf{X}^{+}, ωηιςη ις ςμαλλερ τηαν τηε φυλλ δαταςετ, τηε αλγοριτημ ςονεργες μορε χυιςϰλψ. Μορεοερ, ας αρςηετψπαλ εςτιματες ιμπροε οερ ιτερατιονς, τηε νυμβερ οφ ποιντς ουτςιδε τηε ςονεξ ηυλλ δεςρεαςες, φυρτηερ ρεδυςινγ τηε οπτιμιζατιον προβλεμ ςιζε ανδ αςςελερατινγ τηε αλγοριτημ. Νοταβλψ, τηις αππροαςη ις ρελεαντ ιν τηε λοω-διμενςιοναλ ςεττινγ ωηερε τηε ςονεξ ςετ φορμινγ τηε ςονεξ ηυλλ ςαν βε αςςυμεδ ςμαλλ. Ας τηε ςονεξ ςετ γροως εξπονεντιαλλψ ωιτη διμενςιοναλιτψ (ςεε αλςο [morup2012archetypal]) τηις αππροαςη ις νοτ ςυιταβλε φορ ηιγη-διμενςιοναλ προβλεμς.

\theςυβςεςτιον Αςςεςςινγ μοδελ ροβυςτνεςς

Αςςεςςινγ τηε ροβυςτνεςς οφ τηε μοδελ ις εςςεντιαλ το ενςυρε τηατ τηε αρςηετψπες ανδ τηε ινςιγητς τηεψ προιδε αρε ρελιαβλε ανδ μεανινγφυλ. Σεεραλ τεςηνιχυες ςαν βε υςεδ το εαλυατε τηε ςταβιλιτψ ανδ ςονςιςτενςψ οφ τηε μοδελ, εαςη αδδρεςςινγ διφφερεντ αςπεςτς οφ τηε αναλψςις.

Α ςριτιςαλ ςονςιδερατιον ιν ΑΑ ις τηε υςε οφ ρανδομ ινιτιαλιζατιονς ανδ ερρορ βαρς ον τηε λοςς. ΑΑ τψπιςαλλψ ινολες αν οπτιμιζατιον προςεςς τηατ ςταρτς φρομ ρανδομ ινιτιαλ ποιντς ιν τηε παραμετερ ςπαςε. Τηε ρανδομνεςς οφ τηεςε ινιτιαλιζατιονς ςαν λεαδ το διφφερεντ λοςαλ οπτιμα, ποτεντιαλλψ αφφεςτινγ τηε ρεςυλτινγ αρςηετψπες. Το εαλυατε τηε ςταβιλιτψ οφ τηε ρεςυλτς, μυλτιπλε ΑΑ ρυνς ωιτη διφφερεντ ινιτιαλιζατιονς ςαν βε περφορμεδ, ανδ τηε λοςς (ε.γ., ρεςονςτρυςτιον ερρορ) ςαν βε μονιτορεδ αςροςς τηεμ. Βψ ιςυαλιζινγ ερρορ βαρς ον τηε λοςς αλυες, ωε ςαν γαυγε τηε αριαβιλιτψ οφ τηε ρεςυλτς. Σμαλλερ ερρορ βαρς ινδιςατε τηατ τηε μοδελ ις ςταβλε, ωηιλε λαργερ ερρορ βαρς ςυγγεςτ γρεατερ ςενςιτιιτψ το ινιτιαλ ςονδιτιονς.

Ηοωεερ, ρεςυλτς μαψ ςτιλλ προδυςε ρελιαβλε εςτιματες οφ ερρορ ωηερεας τηε υνδερλψινγ εξτραςτεδ ςομπονεντς ςυβςταντιαλλψ ςηανγε. Το αςςεςς τηε ςονςιςτενςψ οφ τηε εξτραςτεδ 𝐒\mathbf{S} ματριςες νορμαλιζεδ μυτυαλ ινφορματιον βετωεεν τωο εςτιματεδ 𝐒\mathbf{S} ανδ 𝐒\mathbf{S}^{\prime} ματριςες ωερε προποςεδ ιν [hinrich2016archetypal] εξπλορινγ τηατ 𝐏=1N𝐒𝐒\mathbf{P}=\frac{1}{N}\mathbf{S}^{\top}\mathbf{S}^{\prime} φορμς α ϑοιντ διςτριβυτιον ωιτη ελεμεντς pk,kp_{k,k^{\prime}} φορ ωηιςη τηε μυτυαλ ινφορματιον ςαν βε χυαντιφιεδ βψ ΜΙ(𝐒,𝐒)=k,kpk,klogpk,kk′′pk,k′′k′′pk′′,k\text{MI}(\mathbf{S},\mathbf{S}^{\prime})=\sum_{k,k^{\prime}}p_{k,k^{\prime}}\log{\frac{p_{k,k^{\prime}}}{\sum_{k^{\prime\prime}}p_{k,k}^{\prime\prime}\cdot\sum_{k^{\prime\prime}}p_{k^{\prime\prime,k^{\prime}}}}} ανδ νορμαλιζεδ το α ςιμιλαριτψ ςςορε βετωεεν 0 ανδ 1, ι.ε.,

ΝΜΙ(𝐒,𝐒)=2ΜΙ(𝐒,𝐒)ΜΙ(𝐒,𝐒)+ΜΙ(𝐒,𝐒).\text{NMI}(\mathbf{S},\mathbf{S}^{\prime})=\frac{2\text{MI}(\mathbf{S},\mathbf{S}^{\prime})}{\text{MI}(\mathbf{S},\mathbf{S})+\text{MI}(\mathbf{S}^{\prime},\mathbf{S}^{\prime})}.

Φορ τηε ςονςιςτενςψ οφ αρςηετψπες 𝐀=𝐂𝐗\mathbf{A}=\mathbf{C}\mathbf{X} φορ τωο ματριςες 𝐀\mathbf{A} ανδ 𝐀\mathbf{A}^{\prime} γρεεδιλψ ματςηινγ τηε ςομπονεντς βψ τηειρ προξιμιτψ το εαςη οτηερ ανδ αεραγινγ τηεςε διςτανςες το αν αεραγε ςχυαρεδ διςτανςε d¯2\bar{d}^{2} ςαν βε υςεδ το δεφινε α ςιμιλαριτψ ςςορε ας

ςιμ(𝐀,𝐀)=1d¯2/σ¯𝑿2,\text{sim}(\mathbf{A},\mathbf{A}^{\prime})=1-\bar{d}^{2}/\bar{\sigma}^{2}_{\boldsymbol{X}},

ωηερε σ¯𝐗2\bar{\sigma}^{2}_{\mathbf{X}} ις τηε αριανςε ςυμμεδ αςροςς τηε MM φεατυρες οφ 𝐗\mathbf{X}.

Βοοτςτραππινγ ις ανοτηερ τεςηνιχυε υςεδ το αςςεςς τηε ροβυςτνεςς οφ τηε αρςηετψπες βψ γενερατινγ μυλτιπλε ρεςαμπλες οφ τηε οριγιναλ δατα ωιτη ρεπλαςεμεντ [hart2015inferring]. ΑΑ ις αππλιεδ το εαςη οφ τηεςε ρεςαμπλεδ δαταςετς, ανδ τηε ρεςυλτινγ αρςηετψπε ς αρε ςομπαρεδ το μεαςυρε τηειρ αριαβιλιτψ. Βοοτςτραππινγ ηελπς δετερμινε ωηετηερ τηε οβςερεδ αρςηετψπες αρε ςονςιςτεντ αςροςς διφφερεντ ςυβςετς οφ τηε δατα ανδ ωηετηερ τηεψ γενεραλιζε το νεω, υνςεεν δατα.

ϒςινγ τηε αβοε τεςηνιχυες, ωε ςαν ροβυςτλψ αςςεςς τηε ρελιαβιλιτψ οφ τηε αρςηετψπες προδυςεδ βψ ΑΑ. Τηις ενςυρες τηατ τηε ινςιγητς δραων φρομ τηε αναλψςις αρε βοτη μεανινγφυλ ανδ ρεπροδυςιβλε, μαϰινγ τηε μοδελ μορε ρελιαβλε αςροςς διερςε αππλιςατιονς.

\theςυβςεςτιον ῞αλιδατινγ τηε νυμβερ οφ αρςηετψπες ςελεςτιον

Στρατεγιες φορ ςελεςτινγ τηε νυμβερ οφ αρςηετψπες, ι.ε., KK, ηαε τραδιτιοναλλψ ρελιεδ ον ιςυαλ ινςπεςτιον. ῝ομμον αλιδατιον μετηοδς ινςλυδε ςςρεε πλοτ ορ ελβοω ςριτερια, ωηιςη αναλψζε τηε μονοτονις βεηαιορ οφ ειτηερ αν οβϑεςτιε φυνςτιον [eugster2009spider] ορ α μεαςυρε οφ τηε αριατιον εξπλαινεδ βψ διφφερεντ μοδελς [cutler1994archetypal, morup2012archetypal] ωηιλε οτηερς υςε ΒΙ῝‐βαςεδ μοδελ ςελεςτιον ςριτερια [prabhakaran2012automatic]. Μορε ρεςεντλψ, [suleman_validation_2017] ιντροδυςεδ αν ινφορματιον-τηεορετις ςριτεριον ςπεςιφιςαλλψ αδαπτεδ το αςςεςς τηε γοοδνεςς-οφ-φιτ ιν ΑΑ. Τηις μετρις, αναλογους το τηε ΑΙ῝-λιϰε μεαςυρε διςςυςςεδ ιν [suleman_measuring_2017], ις δεφινεδ ας

vΑΑ(K)=ln(1NM𝐗𝐗~Φ2)+22(K1)τρ(Σ𝐗~Σ𝐗1),v_{\text{AA}}(K)=\ln{\left(\frac{1}{N\cdot M}\|\mathbf{X}-\tilde{\mathbf{X}}\|_{\text{F}}^{2}\right)}+2\frac{2(K-1)}{\text{tr}\left({\Sigma_{\tilde{\mathbf{X}}}\Sigma_{\mathbf{X}}^{-1}}\right)},

ωηερε Σ𝐗~\Sigma_{\tilde{\mathbf{X}}} ανδ Σ𝐗\Sigma_{\mathbf{X}} ρεπρεςεντ τηε ςοαριανςε ματριςες οφ 𝐗~\tilde{\mathbf{X}} ανδ 𝐗\mathbf{X}, ρεςπεςτιελψ.

\theςυβςεςτιον Αςςεςςιβλε τοολς ανδ ςοφτωαρε

Σοφτωαρε τοολς φορ ΑΑ αρε εςςεντιαλ φορ ρεςεαρςηερς αιμινγ το αππλψ τηεςε μετηοδς εφφεςτιελψ. Αςςεςςιβλε ςοφτωαρε μαϰες ΑΑ πραςτιςαλ φορ μορε φιελδς, ςυππορτινγ ρεπροδυςιβλε ρεςεαρςη ανδ ενςουραγινγ βροαδερ αδοπτιον αςροςς διερςε διςςιπλινες.

Ταβλε III οφφερς αν οεριεω οφ τηε μαιν ςοφτωαρε τοολς φορ ΑΑ. Εαςη ςολυμν ιν τηε ταβλε ις ιντενδεδ το ηελπ ρεαδερς χυιςϰλψ ιδεντιφψ ωηιςη παςϰαγε βεςτ φιτς τηειρ μετηοδολογιςαλ ανδ ςομπυτατιοναλ νεεδς. Ναμε ιδεντιφιες τηε τοολ ορ ςοφτωαρε παςϰαγε, ωηιλε Λανγυαγε ςπεςιφιες τηε προγραμμινγ ενιρονμεντ ιν ωηιςη ιτ ις ιμπλεμεντεδ. Δεςςριπτιον προιδες α ςονςιςε οεριεω οφ τηε τοολ’ς φυνςτιοναλιτψ, ανδ Μοδελς ινδιςατες τηε ΑΑ αριαντς ςυππορτεδ. Τηε Οπτιμιζατιον αλγοριτημς ςολυμν δεταιλς τηε ςομπυτατιοναλ μετηοδς υςεδ ανδ αλλοως εαςη ςοφτωαρε τοολ το βε διρεςτλψ ρελατεδ το τηε αλγοριτημς ιντροδυςεδ ιν Σεςτιον A Survey on Archetypal Analysis. Σπαρςιτψ δενοτες ωηετηερ τηε τοολ ςυππορτς ςπαρςε δατα ορ νοτ, Νονλινεαριτψ ινδιςατες τηε ααιλαβιλιτψ οφ νονλινεαρ εξτενςιονς, Ροβυςτνεςς ρεφλεςτς τηε τοολ’ς αβιλιτψ το ηανδλε ουτλιερς ορ νοιςψ δατα, ανδ Ωειγητεδ ςπεςιφιες ωηετηερ οβςερατιον ορ φεατυρε ωειγητινγ ις ςυππορτεδ.

Τογετηερ, τηεςε ςολυμνς οφφερ α ςτρυςτυρεδ ςομπαριςον τηατ ηελπς υςερς ςελεςτ α παςϰαγε αλιγνεδ ωιτη τηειρ δατα τψπε, ςομπυτατιοναλ ςονςτραιντς, ανδ μοδελινγ γοαλς.

ΤΑΒΛΕ ΙΙΙ: Συμμαρψ οφ τηε μαιν ααιλαβλε παςϰαγες ανδ τοολς φορ αρςηετψπαλ αναλψςις.
Ναμε Λανγυαγε Δεςςριπτιον Μοδελς Οπτιμιζατιον αλγοριτημς Σπαρςιτψ Νονλινεαλιτψ Ροβυςτνεςς Ωειγητεδ
ΛΕΑΣΤ-ΣΧϒΑΡΕΣ ΑΑ
αρςηετψπες [eugster2009spider] Ρ Παςϰαγε φορ αρςηετψπαλ αναλψςις ΑΑ ΝΝΛΣ [cutler1994archetypal]
αδαμετηοδς [vinueR, Vinue21] Ρ Παςϰαγε φορ αρςηετψποιδ αναλψςις ΑΔΑ ΝΝΛΣ [cutler1994archetypal], ΠΑΑΔ [vinue2015archetypoids]
αρςηετψπες [alcacerieee24] Πψτηον Παςϰαγε φορ αρςηετψπαλ αναλψςις ανδ ιςυαλιζατιον τοολς ΑΑ, ΑΔΑ, ΒιΑΑ Π῝ΗΑ [morup2012archetypal], ΝΝΛΣ [cutler1994archetypal], ΠΑΑ [vinue2015archetypoids]
ΣΠΑΜΣ [chen:hal-00995911] Ρ, Ματλαβ, Πψτηον Σπαρςε μοδελινγ παςϰαγε ινςλυδινγ αρςηετψπαλ αναλψςις ΑΑ ΑΣ [chen:hal-00995911]
ΠαρετοΤΙ [hart2015inferring] Ρ Παςϰαγε φορ αρςηετψπαλ αναλψςις ανδ Παρετο ταςϰ ινφερενςε ον ςινγλε ςελλ δατα ΑΑ Π῝ΗΑ [morup2012archetypal]
ΗψΣϒΠΠ [rasti2024image] Πψτηον Ηψπερςπεςτραλ υνμιξινγ παςϰαγε ινςλυδινγ αρςηετψπαλ αναλψςις ΑΑ ΑΣ [chen:hal-00995911]
Π῝ΗΑ [morup2010archetypal, morup2012archetypal] Ματλαβ Αρςηετψπαλ αναλψςις φορ ρεγυλαρ δατα, ϰερνελς, ανδ ςπαρςε δατα ΑΑ Π῝ΗΑ [morup2012archetypal]
πψ_πςηα [morup2010archetypal] Πψτηον Φαςτ αρςηετψπαλ αναλψςις υςινγ πρινςιπλε ςονεξ ηυλλ αναλψςις ΑΑ Π῝ΗΑ [morup2012archetypal]
αρςηετψπαλ-αναλψςις[gimbernat2022archetypal] Πψτηον Αρςηετψπαλ αναλψςις φορ γενομις δατα ΑΑ ΝΝΛΣ [cutler1994archetypal]
αρςηετψπαλ-αναλψςις Πψτηον, Ρ Οριγιναλ, Π῝ΗΑ-βαςεδ ανδ Φρανϰ-Ωολφε-βαςεδ αλγοριτημς φορ αρςηετψπαλ αναλψςις ΑΑ ΝΝΛΣ [cutler1994archetypal], Π῝ΗΑ [morup2012archetypal], ΦΩ [bauckhage2015archetypal]
ΣπαρςεΑΑ [behdin2024sparse] Θυλια Σπαρςε αρςηετψπαλ αναλψςις ΑΑ Β῝Δ [behdin2024sparse]
ΣϒνΑΑ [rasti2023sunaa] Πψτηον Σπαρςε ϒνμιξινγ υςινγ αρςηετψπαλ αναλψςις ΑΑ ΑΣ [chen:hal-00995911]
Α῝ΤΙΟΝ [mohammadi2018geometric] ῝, ῝++, Ματλαβ, Ρ ΑΑ φορ Σινγλε-ςελλ τρανςςριπτομις δατα ΑΑ Π῝ΗΑ [morup2012archetypal]
ΑΑ ΒΑΣΕΔ ΟΝ ΔΙΦΦΕΡΕΝΤ ΛΙΚΕΛΙΗΟΟΔ ΣΠΕ῝ΙΦΙ῝ΑΤΙΟΝΣ
ΠΑΑ [seth2016probabilistic] Ματλαβ, Ρ Προβαβιλιςτις αρςηετψπαλ αναλψςις ΑΑ ΝΝΛΣ [cutler1994archetypal], ΜϒΡ [seth2016probabilistic]
ΝΑΑ [EugsterPAMI] Ματλαβ, ῝ Νομιναλ αρςηετψπαλ αναλψςις ΑΑ ῞Β [EugsterPAMI]
ΡΑΑ [nakis2023characterizing] Πψτηον Ρελατιοναλ αρςηετψπαλ αναλψςις ΑΑ ΣΑ [nakis2023characterizing]
ΔΑΑ [olsen2022combining] Ματλαβ Διρεςτιοναλ αρςηετψπαλ αναλψςις ΑΑ Π῝ΗΑ [olsen2022combining]
ΟΑΑ[wedenborg2024modeling] Πψτηον Ορδιναλ αρςηετψπαλ αναλψςις ΑΑ ΣΑ [wedenborg2024modeling]
ΝΟΝ-ΛΙΝΕΑΡ ΔΕΕΠ ΑΑ
ΑΑΝετ [van2019finding] Πψτηον Σςαλαβλε αρςηετψπαλ αναλψςις οφ λαργε ανδ ποτεντιαλλψ νον-λινεαρ δαταςετς ΑΑ Νευραλ Νετωορϰ [van2019finding]
ςςΑΑνετ [wang2022non] Πψτηον Σινγλε-ςελλ αρςηετψπαλ αναλψςις νευραλ νετωορϰ ΑΑ Νευραλ Νετωορϰ [wang2022non]
ΔεεπΑρςηετψπεΑναλψςις [keller2019deep] Πψτηον Δεεπ αρςηετψπαλ αναλψςις ΑΑ Νευραλ Νετωορϰ [keller2019deep]

\theςυβςεςτιον Ρεςυλτς ιςυαλιζατιον

Ιν ανψ τψπε οφ μαςηινε λεαρνινγ αναλψςις, ιντερπρετινγ τηε ρεςυλτς ις α ςρυςιαλ ςτεπ. Ιν τηε ςαςε οφ ΑΑ, τηις ςαν πριμαριλψ βε αππροαςηεδ ιν τωο ωαψς: βψ αναλψζινγ τηε ςςορες, ωηιςη μεαςυρε ηοω ςιμιλαρ εαςη οβςερατιον ις το εαςη αρςηετψπε, ορ βψ διρεςτλψ εξαμινινγ τηε αρςηετψπες τηεμςελες. Ωηεν φοςυςινγ ον τηε αρςηετψπες 𝐀=𝐂𝐗\mathbf{A}=\mathbf{CX}, ωε ςαν αςςεςς τηειρ αλυες ιν τερμς οφ τηε περςεντιλες ωιτηιν τηε διςτριβυτιον οφ εαςη αριαβλε. Σεεραλ τψπες οφ ιςυαλιζατιονς, ωηερε αρςηετψπες αρε ςονςιςτεντλψ ρεπρεςεντεδ βψ ςολορς, ςαν αιδ ιν τηις προςεςς. Τηεςε ιςυαλιζατιονς ςαν βε εαςιλψ γενερατεδ υςινγ τηε Πψτηον παςϰαγε αρςηετψπες δεςςριβεδ ιν Ταβλε III, ωηιςη ινςλυδες ςονενιεντ τοολς φορ ςρεατινγ ανδ ςυςτομιζινγ πλοτς.

Refer to caption
Φιγυρε 8: Λεφτ πανελ: Σιμπλεξ πλοτ ρεπρεςεντινγ τηε ςςορες, ωηερε εαςη οβςερατιον ις α ποιντ, ανδ τηε αρςηετψπες αρε ποςιτιονεδ ατ τηε ςολορεδ ερτιςες. Τηε λοςατιον οφ εαςη ποιντ ινδιςατες ιτς ρελατιε ςοντριβυτιον φρομ τηε αρςηετψπες. Ριγητ πανελ: Σταςϰεδ βαρ ςηαρτ οφ τηε ςςορες, ωηερε εαςη βαρ ρεπρεςεντς αν οβςερατιον ανδ τηε ςολορεδ ςεγμεντς ςορρεςπονδ το τηε ςοντριβυτιονς οφ εαςη αρςηετψπε.

Φιγυρε 8 ιλλυςτρατες ιςυαλιζατιονς οφ 𝐒\mathbf{S} δεφινινγ ηοω εαςη οβςερατιον ςαν βε ιςυαλιζεδ ας α μιξτυρε οφ τηε αρςηετψπες. Τηε λεφτ πανελ οφ τηε φιγυρε ιλλυςτρατες α ςιμπλεξ πλοτ, ωηερε εαςη ποιντ ςορρεςπονδς το αν οβςερατιον. Τηε ποςιτιον οφ εαςη ποιντ ρεφλεςτς τηε ρελατιε ςοντριβυτιον οφ τηε αρςηετψπες, ρεπρεςεντεδ βψ ςολορεδ ερτιςες. Τηις τψπε οφ πλοτ ις παρτιςυλαρλψ εφφεςτιε φορ ιδεντιφψινγ ςλυςτερς οφ οβςερατιονς τηατ ςηαρε ςιμιλαρ ςοντριβυτιονς φρομ τηε αρςηετψπες. Τηε ςιμπλεξ πλοτ ωορϰς ωελλ φορ υπ το τηρεε αρςηετψπες ωηεν ιςυαλιζεδ ιν 2Δ, βυτ ιτ βεςομες ρεδυνδαντ ιν ηοω ποιντς αρε ρεςονςτρυςτεδ ωηεν ινςλυδινγ μορε αρςηετψπες.

Ας αν αλτερνατιε το τηε ςιμπλεξ πλοτ, τηε ριγητ πανελ οφ Φιγυρε 8 διςπλαψς α ςταςϰεδ βαρ ςηαρτ οφ τηε ςςορες 𝐒\mathbf{S}. Εαςη βαρ ςορρεςπονδς το αν οβςερατιον, ςεγμεντεδ ιντο ςολορεδ ςεςτιονς τηατ ινδιςατε τηε ςοντριβυτιον οφ εαςη αρςηετψπε. Τηις ςηαρτ προιδες α ςτραιγητφορωαρδ ωαψ το ςομπαρε ηοω διφφερεντ αρςηετψπες ςομβινε αςροςς τηε οβςερατιονς ανδ αςςυρατελψ ρεπρεςεντς 𝐒\mathbf{S} φορ αρβιτραρψ νυμβερς οφ αρςηετψπες.

Ιν γενεραλ, τηε βεςτ ωαψ το ιςυαλιζε τηε ΑΑ ρεςυλτς ις τψπιςαλλψ ερψ προβλεμ ςπεςιφις. Ας ςυςη, ωορϰινγ ωιτη γεοςπατιαλ δατα ορ 3Δ ςηαπες, οτηερ τψπες οφ ιςυαλιζατιονς ταιλορεδ το τηεςε δατα ςτρυςτυρες αρε τψπιςαλλψ μορε αππροπριατε. Φορ εξαμπλε, ηεατμαπς ορ ςηοροπλετη μαπς μιγητ βε υςεφυλ φορ ρεπρεςεντινγ αρςηετψπες ιν ςπατιαλ δαταςετς, ωηιλε 3Δ ςςαττερ πλοτς ορ μεςη ιςυαλιζατιονς ςουλδ βε υςεδ το αναλψζε ςηαπες [plos20].

\theςεςτιον Προμινεντ αππλιςατιονς οφ ΑΑ

Βελοω ωε ουτλινε προμινεντ αππλιςατιονς οφ ΑΑ ωιτηιν διςπαρατε φιελδς οφ ςςιενςε. Ωε νοτε τηατ τηε ολυμε οφ ρεςεαρςη αππλψινγ ΑΑ ις εξτενςιε ανδ ωε τηερεφορε ηερε ηιγηλιγητ ςομε οφ τηε μοςτ προμινεντ αππλιςατιονς οφ ΑΑ ιν τηε λιτερατυρε. Ηερε, ωε προιδε αν οεριεω οφ ηοω ΑΑ ις αππλιεδ αςροςς διφφερεντ φιελδς, ωηιλε δεταιλεδ αππλιςατιον ινφορματιον ις πρεςεντεδ ιν τηε αππενδιξ. Φιγυρε 9 ςυμμαριζες ΑΑ αππλιςατιον αρεα. Ιν Φιγυρες 10-6, ωε φυρτηερ ηιγηλιγητ φιε αναλψςες εξαμπλες οφ ΑΑ αππλιεδ ρεςπεςτιελψ το βιολογιςαλ δατα ον προπερτιες οφ φινςηες, ςηεμιςαλ δατα βαςεδ ον νυςλεαρ μαγνετις ρεςονανςε (ΝΜΡ) μεαςυρεμεντς, α ρεμοτε ςενςινγ ηψπερςπεςτραλ ιμαγε, τωο ουτλιερ δετεςτιον προβλεμς, ας ωελλ ας α ςοςιαλ ςςιενςε δαταςετ βαςεδ ον ςονγρεςςιοναλ οτινγ ρεςορδς. Ιν τηε αναλψςες τηε δατα ηας βεεν ςεντερεδ βψ ςυβτραςτινγ τηε μεαν.

Refer to caption
Φιγυρε 9: Βυββλε μαπ ωιτη τηε μαιν αρεας οφ ΑΑ αππλιςατιονς.

\theςυβςεςτιον Λιφε ςςιενςε

ΑΑ ηας φουνδ ωιδε αππλιςατιονς ωιτηιν τηε λιφε-ςςιενςες ςινςε ιτ προιδες αν ιντυιτιε γεομετρις φραμεωορϰ φορ ιδεντιφψινγ εξτρεμε, βιολογιςαλλψ μεανινγφυλ προφιλες (τηε αρςηετψπες). Τηις αλλοως ρεςεαρςηερς το ςαπτυρε τραδε-οφφς, υνςοερ λατεντ ςτρυςτυρε, ανδ δεςςριβε ςομπλεξ βιολογιςαλ ορ ςλινιςαλ ςψςτεμς ιν αν ιντερπρεταβλε ωαψ φορ γυιδινγ ςςιεντιφις ορ ςλινιςαλ δεςιςιον-μαϰινγ.

Ιν εολυτιοναρψ βιολογψ, ΑΑ ηας βεεν υςεδ το εξτραςτ πολψτοπες δεςςριβινγ εολυτιοναρψ τραδε-οφφς [shoval2012evolutionary] ιν τραιτς, ωηερε αρςηετψπες ρεπρεςεντ οπτιμαλ ςτρατεγιες αςροςς ταςϰς (ε.γ., φινςη δατα, ςεε Φιγυρε 10). Μοτιατεδ βψ τηε δεςιρε το ιδεντιφψ διςτινςτ βιολογιςαλ ςτρατεγιες ορ εξτρεμε πηενοτψπις ςτατες, ΑΑ ηας βεεν αππλιεδ ιν γενετιςς [Morup2013] το ςηαραςτεριζε προμινεντ ποπυλατιον-λεελ γενετις προφιλες ανδ τραιτ εξπρεςςιον παττερνς. Σινγλε-ςελλ ΡΝΑ-ςεχ ςτυδιες αδοπτ ΑΑ (ινςλυδινγ ϰερνελ ανδ δεεπ αριαντς [wang2022non]) το μοδελ ςελλ-τψπε διερςιτψ τηρουγη ιντερπρεταβλε εξτρεμε τρανςςριπτιοναλ ςτατες. ΑΑ αλςο προες αλυαβλε ιν ςλινιςαλ γενομιςς ανδ τρανςπλαντ μεδιςινε [reeve2017assessing], ωηερε δαταςετς αρε ηιγη-διμενςιοναλ ανδ ηετερογενεους: ΑΑ ηελπς ρεεαλ εξτρεμε μολεςυλαρ πηενοτψπες αςςοςιατεδ ωιτη οργαν ρεϑεςτιον ορ τρανςπλαντ ουτςομες ιν ϰιδνεψ ανδ λιερ βιοπςιες.

Refer to caption
Φιγυρε 10: Αναλψςις οφ δατα ον Φινςηες\theφοοτνοτε\theφοοτνοτεφοοτνοτε: \theφοοτνοτεΔατα ταϰεν φρομ ηττπς://δαταδρψαδ.οργ/δαταςετ/δοι:10.5061/δρψαδ.γ6γ3ηιν ωηιςη τωο φεατυρες αρε μεαςυρεδ βαςεδ ον βεαϰ λενγτη ανδ δεπτη φορ ςςανδενς (βλυε δοτς) ανδ φορτις (βλαςϰ δοτς) φινςηες ιλλυςτρατεδ φορ α K=2K=2, K=3K=3, ανδ K=4K=4 ΑΑ μοδελ. Ωηεν εξπεςτινγ τηε αριανςε εξπλαινεδ ωε οβςερε ςυβςταντιαλ ιμπροεμεντς υπ υντιλ K=3K=3, ανδ ρεπροδυςιβιλιτψ ας μεαςυρεδ υςινγ ΝΜΙ(𝐒,𝐒)\text{NMI}(\mathbf{S},\mathbf{S}^{\prime}) ανδ ςιμ(𝐀,𝐀)\text{sim}(\mathbf{A},\mathbf{A}^{\prime}) ωε οβςερε τηατ α K=3K=3 μοδελ ις αλςο ρελιαβλψ ρεςοερινγ 𝐒\mathbf{S} ανδ 𝐀\mathbf{A}. Ωηερεας τηε K=2K=2 ΑΑ μοδελ μαινλψ διςςριμινατες βετωεεν τηε τωο τψπες οφ φινςηες, τηε K=3K=3 ςηαραςτεριζες ιν παρτιςυλαρ αριαβιλιτψ ιν τηε φορτις φινςη ςλαςς ωηερεας τηε K=4K=4 φυρτηερ ςυβδιιδες τηε ςςανδις φινςη ςλαςς.

Ιν νευροιμαγινγ, ΑΑ ις μοτιατεδ βψ τηε νεεδ το ςυμμαριζε ςομπλεξ βραιν αςτιιτψ παττερνς [hinrich2016archetypal]. Ιτ ηας βεεν υςεδ το ςηαραςτεριζε εξτρεμε φυνςτιοναλ αςτιατιον ορ βινδινγ παττερνς ιν ΠΕΤ, φΜΡΙ, ΜΕΓ, ανδ ΕΕΓ/ΜΕΓ μυλτιμοδαλ ρεςπονςες, ςερινγ ας αν ιντερπρεταβλε αλτερνατιε το μιςροςτατες ανδ εναβλινγ δετεςτιον οφ ρεςυρρεντ ορ βουνδαρψ αςτιατιον παττερνς. ῝αλςιυμ ιμαγινγ ςτυδιες ςιμιλαρλψ υςε ΑΑ το διςςοερ γρουπς οφ νευρονς ωιτη εξτρεμε ςο-αςτιατιον προφιλες.

Ιν επιδεμιολογψ ανδ πυβλις ηεαλτη, ΑΑ ανδ αριαντς ας ΑΔΑ αρε αππλιεδ το ινφλυενζα ανδ ῝Ο῞ΙΔ-19 δατα [grane2022looking] το ςαπτυρε διςτινςτ ςπατιο-τεμποραλ ουτβρεαϰ αρςηετψπες, ας ωελλ ας το ιδεντιφψ εξτρεμε τραϑεςτοριες οφ διςεαςε προγρεςςιον, ςυςη ας ιν αμψοτροπηις λατεραλ ςςλεροςις (ΑΛΣ).

Ιν οπητηαλμολογψ, ΑΑ ηας φαςιλιτατεδ δεταιλεδ ςηαραςτεριζατιον οφ ιςυαλ φιελδ λοςς παττερνς, οπτις νευριτις, ανδ γλαυςομα [elze2015patterns], οφτεν μοτιατινγ δεεπερ [mahotra2020patterns] ορ ηιεραρςηιςαλ ΑΑ αριαντς το εξτραςτ ςλινιςαλλψ μεανινγφυλ εξτρεμε ιςυαλ-φιελδ παττερνς. Αδδιτιοναλ μεδιςαλ αππλιςατιονς ινςλυδε ιδεντιφψινγ ρεδυνδανςιες ιν ςανςερ μυτατιον ςαταλογς ανδ βεηαιοραλ ρεωαρδ ςτρατεγιες ιν μιςε.

Βεψονδ βιομεδιςινε, ΑΑ ανδ ΑΔΑ ηαε βεεν αππλιεδ το εργονομιςς, ανδ αντηροπομετριςς (ε.γ., ςοςϰπιτ δεςιγν [EpiVinAle], φοοτ ςηαπες, εξοςϰελετον φιττινγ), ωηερε τηε μοτιατιον ις το ιδεντιφψ βουνδαρψ βοδψ ςηαπες ορ μεαςυρεμεντς υςεφυλ φορ δεςιγν ρεχυιρεμεντς ανδ εργονομις ςαφετψ μαργινς.

Ιν λιφε ςςιενςε, βεψονδ ΑΑ, ςεεραλ εξτενςιονς ςυςη ας ϰερνελ, δεεπ ΑΑ, ΑΔΑ, ηιεραρςηιςαλ, ανδ μυλτιμοδαλ φορμυλατιονς, αρε υςεδ το ςαπτυρε νονλινεαρ ςτρυςτυρε βεττερ, ιντεγρατε ηετερογενεους δατα ςουρςες, ανδ προιδε μορε φλεξιβλε ψετ ςτιλλ ιντερπρεταβλε ρεπρεςεντατιονς οφ βιολογιςαλ ανδ ςλινιςαλ αριαβιλιτψ.

\theςυβςεςτιον Πηψςιςς ανδ ςηεμιςτρψ

ΑΑ ηας βεεν βροαδλψ αδοπτεδ ιν πηψςιςς ανδ ςηεμιςτρψ βεςαυςε ιτ προιδες αν ιντερπρεταβλε, εξτρεμαλ‐ποιντ–βαςεδ δεςομποςιτιον οφ ςομπλεξ δατα. Τηε ςεντραλ μοτιατιον φορ υςινγ ΑΑ ιν τηεςε δομαινς ις τηατ μανψ πηψςιςαλ ανδ ςηεμιςαλ μεαςυρεμεντς ςαν βε ιεωεδ ας μιξτυρες οφ α ςμαλλ νυμβερ οφ φυνδαμενταλ, ``πυρε´´ ςουρςες τηατ ςορρεςπονδ το μεανινγφυλ πηψςιςαλ ορ ςηεμιςαλ ςονςτιτυεντς. Αππλιςατιονς ςπαν α ωιδε ρανγε οφ ςςαλες: φρομ λαργε‐ςςαλε αςτροπηψςιςαλ δατα, ωηερε γαλαξψ ςπεςτρα αρε δεςομποςεδ ιντο εμιςςιονς φρομ διφφερεντ ςτελλαρ ανδ νεβυλαρ ποπυλατιονς [chan2003archetypal], το φυςιον ρεαςτορ μεαςυρεμεντς ανδ αριους δψναμιςαλ ςψςτεμς [stone1996archetypal]. Ιν ςηεμιςτρψ, ΑΑ ηας βεεν υςεδ το αναλψζε ΝΜΡ [morup2012archetypal] (ςεε Φιγυρε 2) ανδ ινφραρεδ ςπεςτρα, το ςηαραςτεριζε ιρτυαλ νανοματεριαλ ςαμπλες ςυςη ας νανοπαρτιςλες [fernandez2015identification], γραπηενε ςτρυςτυρες, ανδ χυαντυμ δοτς, ανδ το ςυππορτ ταςϰς ςυςη ας ωαφερ μιςρεγιςτρατιον ανδ ωινε ςηεμιςαλ προφιλινγ.

Refer to caption
Φιγυρε 11: Αναλψςις οφ δατα ον μιξτυρε δεςιγνεδ ΝΜΡ εξπεριμεντ ςονταινινγ ςψςτεματιςαλλψ διφφερεντ φραςτιονς οφ προπανολ, βυτανολ ανδ πεντανολ22φοοτνοτε: 2Δατα ταϰεν φρομ ηττπς://υςπηςηεμομετριςς.ςομ/δαταςετς/. Ωηεν εξπεςτινγ τηε αριανςε εξπλαινεδ ωε οβςερε ςυβςταντιαλ ιμπροεμεντς υπ υντιλ K=3K=3 ανδ ρεπροδυςιβιλιτψ ας μεαςυρεδ υςινγ ΝΜΙ(𝐒,𝐒)\text{NMI}(\mathbf{S},\mathbf{S}^{\prime}) ανδ ςιμ(𝐀,𝐀)\text{sim}(\mathbf{A},\mathbf{A}^{\prime}) ωε οβςερε τηατ α K=3K=3 ρελιαβλψ ρεςοερς 𝐒\mathbf{S} ανδ 𝐀\mathbf{A}. Τηις τηρεε ςομπονεντ μοδελ ωελλ ςορρεςπονδς το τηε τηρεε ςομπουνδς ωηερεας τηε εςτιματεδ ςονςεντρατιον φραςτιονς (γιεν ατ τηε βοττομ) ωελλ ςορρεςπονδ το τηε τρυε ςονςεντρατιον λεελς οφ τηε τηρεε ςομπουνδς ιν εαςη ςαμπλε.

\theςυβςεςτιον ῝λιματε ςςιενςε ανδ ςυςταιναβιλιτψ

ΑΑ ις ωιδελψ υςεδ ιν ςλιματε ςςιενςε ανδ ςομπυτατιοναλ ςυςταιναβιλιτψ βεςαυςε ιτ προιδες αν ιντερπρεταβλε φραμεωορϰ φορ ιδεντιφψινγ εξτρεμε, πηψςιςαλλψ μεανινγφυλ παττερνς ωιτηιν ηιγη-διμενςιοναλ ενιρονμενταλ, εςολογιςαλ, ορ ρεμοτε ςενςινγ δατα. Μανψ ςλιματε ανδ εςολογιςαλ πηενομενα ςαν βε ιεωεδ ας μιξτυρες οφ α φεω ςηαραςτεριςτις ςτατες, εναβλινγ βοτη διμενςιοναλιτψ ρεδυςτιον ανδ πηψςιςαλλψ ιντερπρεταβλε παττερν διςςοερψ.

Ιν ςλιματε αππλιςατιονς, ΑΑ ηας βεεν υςεδ το ςηαραςτεριζε πρεςιπιτατιον παττερνς [steinschneider2015daily], μονςοον δψναμιςς, ςεα ςυρφαςε τεμπερατυρε ρεγιμες, περςιςτεντ φλοω εεντς, ςυβςεαςοναλ φορεςαςτ ςονφιδενςε, ανδ ςπατιαλ παττερνς οφ εξτρεμες. Ιτ αλςο ςυππορτς εξπλορατορψ αναλψςις οφ λονγ ςλιματολογιςαλ τιμε ςεριες ανδ προιδες ςτρυςτυρεδ ςυμμαριες οφ λαργε ενιρονμενταλ δαταςετς.

Βεψονδ ςλιματε, τηε ςαμε μοτιατιον δριες ΑΑ’ς υςε ιν ςομπυτατιοναλ ςυςταιναβιλιτψ [Thurau12]. Ιτ ηας βεεν αππλιεδ το γλοβαλ ελεςτριςιτψ ςονςυμπτιον, αιρ πολλυτιον, ηουςεηολδ φοοδ ςουρςινγ, βιομαςς πρεδιςτιον, εςολογιςαλ ςομμυνιτψ ςτρυςτυρε, αγριςυλτυραλ πραςτιςες, ολςανις-ςειςμις αςτιιτψ, ςπεςιες τραιτ διςτριβυτιονς, αγριςυλτυραλ προδυςτιον, βιοςλυςτερ νετωορϰς, ανδ υρβαν ωατερ ανομαλιες. Ιν εαςη ςαςε, ΑΑ ηελπς ρεεαλ ρεπρεςεντατιε βεηαιοραλ ορ ςτρυςτυραλ προφιλες γοερνινγ τηε ςψςτεμ.

Ιν ρεμοτε ςενςινγ, ΑΑ ις μοτιατεδ βψ τηε νεεδ το δεςομποςε ηψπερςπεςτραλ ιμαγερψ ιντο πηψςιςαλλψ ιντερπρεταβλε ςπεςτραλ ςιγνατυρες. Φορ αν εξαμπλε οφ ςυςη αν αππλιςατιον οφ ΑΑ το ηψπερςπεςτραλ δατα, ςεε Φιγυρε 4. Βψ ιδεντιφψινγ εξτρεμαλ ςπεςτραλ προφιλες ανδ τηειρ μιξτυρες αςροςς πιξελς, ΑΑ φαςιλιτατες υνμιξινγ, βανδ ςελεςτιον, ανομαλψ δετεςτιον, λανδ-ςοερ ςλαςςιφιςατιον [roscher2015landcover], ανδ ροβυςτ εξτραςτιον οφ ενδμεμβερς. Εξτενςιονς (ινςλυδινγ ϰερνελ ΑΑ ανδ ΑΔΑ [SUN2017147], προβαβιλιςτις φορμυλατιονς, ανδ οπτιμιζατιον ιννοατιονς) αρε υςεδ ιν τηις ςοντεξτ, ανδ φυρτηερ ενηανςε ιτς αβιλιτψ το μοδελ νονλινεαρ ςτρυςτυρε, ινςορπορατε δομαιν ςονςτραιντς, ανδ ιμπροε ςομπυτατιοναλ εφφιςιενςψ.

Refer to caption
Φιγυρε 12: Αναλψςις οφ α ρεμοτε ςενςινγ ηψπερςπεςτραλ ιμαγε δατα44φοοτνοτε: 4Δατα ταϰεν φρομ ηττπς://ωωω.εηυ.ευς/ςςωιντςο/ινδεξ.πηπ;τιτλε=Ηψπερςπεςτραλ_Ρεμοτε_Σενςινγ_Σςενες΅Ινδιαν῍Πινεςιν ωηιςη αν ιμαγε οφ α λανδςςαπε ιν Ινδιανα, ϒΣ ις μεαςυρεδ αςροςς 200 ωαελενγητς (ρεμοινγ βανδς περταινινγ το ωατερ αβςορπτιον) ιν α 145×145145\times 145 ιμαγε. Τηε ιμαγε ις τυρνεδ ιντο α ματριξ οφ 200200 ωαελενγτη φεατυρες βψ 1452145^{2} πιξελ οβςερατιονς. Ωηεν εξπεςτινγ τηε αριανςε εξπλαινεδ ανδ ρεπροδυςιβιλιτψ ας μεαςυρεδ υςινγ ΝΜΙ(𝐒,𝐒)\text{NMI}(\mathbf{S},\mathbf{S}^{\prime}) ανδ ςιμ(𝐀,𝐀)\text{sim}(\mathbf{A},\mathbf{A}^{\prime}) ωε οβςερε τηατ α K=6K=6 ςομπονεντ μοδελ ις τηε μαξιμαλ ςομπονεντς τηατ ςαν βε εξτραςτεδ ωηιλε ατταινινγ ρελιαβλε ςολυτιονς. Ινςπεςτινγ τηε λεαρνεδ ΑΑ ρεπρεςεντατιον φορ K=6K=6 ωε οβςερε τηατ τηε αρςηετψπες προιδες διςτινςτ ςπεςτραλ προφιλες ωιτη τηειρ ςονεξ ςομβινατιονς δεφινινγ διφφερεντ ρεγιονς οφ τηε ιμαγε ιν ωηιςη τηεςε προφιλες αρε πρεςεντ.

\theςυβςεςτιον ῝ομπυτερ ανδ δατα ςςιενςε

Ας α μετηοδ φρεχυεντλψ υςεδ ιν δατα ςςιενςε ανδ μαςηινε λεαρνινγ, ΑΑ ηας βεεν αππλιεδ το αριους ταςϰς, νοτ ονλψ ας α ςτανδαλονε τοολ βυτ αλςο ας αν εξτενςιον το οτηερ τοολς. ΑΑ ις παρτιςυλαρλψ αλυαβλε φορ ταςϰς ρεχυιρινγ εξπλαιναβλε ρεπρεςεντατιονς, ςυςη ας ανομαλψ δετεςτιον, ςλυςτερινγ, ανδ ρεςομμενδερ ςψςτεμς.

Ιτς αβιλιτψ το ςαπτυρε εξτρεμε βυτ ιντερπρεταβλε μοδες οφ βεηαιορ μοτιατες ιτς υςε ιν ανομαλψ ανδ ουτλιερ δετεςτιον [MillanEpi] αςροςς δομαινς ινςλυδινγ ςιγνατυρε εριφιςατιον, ςψβερ-πηψςιςαλ ςψςτεμς, ωατερ νετωορϰς, Ε῝Γ τιμε ςεριες, ανδ ελεςτρονις γαμε τελεμετρψ. Φορ εξαμπλες οφ τηε υςε οφ ΑΑ φορ ουτλιερ δετεςτιον, ςεε Φιγυρε 13.

Φρομ α ςλυςτερινγ περςπεςτιε, ΑΑ ις αππλιεδ βεςαυςε ιτ εξπρεςςες εαςη οβςερατιον ας α ςονεξ ςομβινατιον οφ αρςηετψπες, εναβλινγ ςοφτ, ιντερπρεταβλε ςλυςτερ ςτρυςτυρε, ωηιςη ις υςεφυλ ιν φυζζψ ςλυςτερινγ [mendes2018study] ανδ βεηαιοραλ γρουπινγ (ε.γ., ιδεο γαμε πλαψερς).

Refer to caption
Φιγυρε 13: Ιν τηε λεφτ ηανδ ωε αναλψζε α τωο-διμενςιοναλ δαταςετ ωηερε ποιντς φολλοω α λινεαρ ρελατιονςηιπ, εξςεπτ αν ουτλιερ ιν ρεδ ςολορ. Τηε ουτλιερ αππεαρς ςλεαρλψ ςεπαρατεδ φρομ τηε ρεςτ οφ ποιντς ιν τηε ρεπρεςεντατιον φορ KK = 3 ΑΑ μοδελ, υνλιϰε τηε οριγιναλ ςπαςε ορ Π῝Α προϑεςτιον. Τηε ταβλε ςηοως Αϒ῝ ρεςυλτς (φιρςτ ροω) ανδ τηε ρανϰ οφ ουτλιερνεςς οφ τηε ουτλιερ (ςεςονδ ροω) φορ τηε ουτλιερ δετεςτιον μετηοδς δεταιλεδ βψ [Cabero21]. Ας τηερε αρε 11 ποιντς, τηε ηιγηεςτ ποςςιβλε ρανϰ ις 11, ωηιςη ςορρεςπονδς ωιτη τηε λοωεςτ δεγρεε οφ ουτλιερνεςς. Προϑεςτιον ιν τηε αρςηετψπαλ ςπαςε ιμπροες διςτανςε βαςεδ ουτλιερ δετεςτιον τεςηνιχυες ςυςη ας kk-ΝΝ. Ιν φαςτ, ΑΑ + kkΝΝ ις τηε ονλψ μετηοδ τηατ δετεςτ τηε ουτλιερ. Ιν τηε ριγητ ηανδ, ωε ρεπροδυςε αν εξαμπλε βψ [plos24] ωηερε φυνςτιοναλ ΑΑ προϑεςτιονς ανδ kk-ΝΝ αρε υςεδ το δετεςτ τηε ανομαλψ ιν τηε νατυραλ λανδςςαπε ιμαγε.

ΑΑ ις αλςο μοτιατεδ βψ ιτς φλεξιβιλιτψ αςροςς μυλτιπλε δατα μοδαλιτιες. Ιν τεξτ αναλψςις, ιτ προιδες αν ιντερπρεταβλε αλτερνατιε το τοπις μοδελς βψ ρεπρεςεντινγ τοπιςς ας αρςηετψπαλ ωορδ προφιλες [morup2010archetypal], εξτενδινγ εεν το μυλτι-δοςυμεντ ςυμμαριζατιον [canhasi2014weighted]. Ιν αυδιο ανδ ςπεεςη, ΑΑ ις υςεδ φορ ρεπρεςεντατιον λεαρνινγ [diment2015archetypal], ςουρςε ςεπαρατιον, ανδ ιμπροεδ ςλαςςιφιςατιον. Ιν ιμαγε αναλψςις, ΑΑ ηελπς εξτραςτ αρςηετψπαλ φεατυρες [Thurau09], πατςηες, ανδ βουνδαρψ ρεπρεςεντατιονς φορ ςλαςςιφιςατιον, ρεςογνιτιον, ανδ φεατυρε λεαρνινγ. Φορ ιδεος, ΑΑ εναβλες ςονςιςε ςυμμαριζατιον [song2015tvsum] ανδ μυλτι-μοδαλ ιντεγρατιον. Ιν ιντεραςτιε ςψςτεμς ςυςη ας ιδεο γαμες, ΑΑ ις εμπλοψεδ το υνςοερ αρςηετψπαλ πλαψςτψλες, μοεμεντ πριμιτιες, ανδ βεηαιοραλ γρουπς, ςυππορτινγ αναλψτιςς, ρεςομμενδατιον [sifa2014archetypal], ανδ αγεντ τραινινγ. Ιτς ιντερπρεταβιλιτψ αλςο μοτιατες ΑΑ-βαςεδ ρεςομμενδερ ςψςτεμς ιν μοιες, γαμες, ανδ φαςηιον [math9070771]. Ιν μοτιον αναλψςις ανδ ςπατιαλ ςτυδιες, ΑΑ ις υςεδ το ιδεντιφψ προτοτψπιςαλ μοτιον πριμιτιες, ςεγμεντ αςτιονς, ανδ αςςεςς ρουτε [7346946] ορ μαπ υςαβιλιτψ. Ιν ινφορμετριςς, ΑΑ ηελπς ςηαραςτεριζε εξτρεμε ινςτιτυτιοναλ [wohlrabe2020using], ςςηολαρλψ, ορ ςοςιαλ μεδια βεηαιορ [bauckhage2014kernel], προιδινγ τρανςπαρεντ βουνδαρψ-ςαςε προφιλες. Ιν ςοφτωαρε ενγινεερινγ, ΑΑ ςυππορτς αναλψςις οφ εφφορτ εςτιματιον μοδελς [mittas2014benchmarking], τεςηνιςαλ δεβτ, ανδ οπεν-ςουρςε ςοντριβυτορ ρολες.

Ιν ρεςεντ εξπλαιναβλε ΑΙ ρεςεαρςη [wedenborg2026explaining], ΑΑ ις υςεδ το ιντερπρετ τηε λατεντ (ιντερναλ) φεατυρε ςπαςες οφ νευραλ νετωορϰς ωιτη τηε αιμ οφ το δεςςριβινγ ηοω ινφορματιον ις ρεπρεςεντεδ λαψερ-βψ-λαψερ ινςιδε τηε μοδελ.

Αςροςς αλλ τηεςε ςεττινγς, τηε μοτιατιον φορ αππλψινγ ΑΑ λιες ιν ιτς αβιλιτψ το εξτραςτ ιντερπρεταβλε, εξτρεμαλ παττερνς, προιδε τρανςπαρεντ αναλψτιςαλ ινςιγητς, ανδ οφφερ φλεξιβλε, δομαιν-αγνοςτις ρεπρεςεντατιονς τηατ μαϰε ςομπλεξ δαταςετς εαςιερ το αναλψζε ανδ υνδερςτανδ. Βεςιδες ΑΑ, εξτενςιονς οφ ΑΑ υςεδ ιν ςομπυτερ ςςιενςε ινςλυδε ϰερνελ ΑΑ, ΑΔΑ, ωειγητεδ ανδ μυλτι-μοδαλ ΑΑ, φυνςτιοναλ ΑΑ, ετς. φορ ςαπτυρινγ νονλινεαρ ςτρυςτυρε, τεμποραλ δψναμιςς, ανδ ηετερογενεους δατα ςομμον ιν μοδερν ςομπυτατιοναλ ταςϰς.

Refer to caption
Φιγυρε 14: Αναλψςις οφ δατα οφ ςονγρεςςιοναλ οτινγ ρεςορδς66φοοτνοτε: 6Δατα ταϰεν φρομ ηττπς://αρςηιε.ιςς.υςι.εδυ/δαταςετ/105/ςονγρεςςιοναλ+οτινγ+ρεςορδςςονςιδερινγ 16 βιλλς ωιτη οτες μιςςινγ βψ ςομε ςονγρεςς μεμβερς ον ςομε βιλλς. Τηε Κερνελ ΑΑ προςεδυρε ις ηερε υςεδ ςονςιδερινγ τηε Θαςςαρδ ςιμιλαριτψ βετωεεν ςονγρεςς μεμβερς ιν τερμς οφ βιλλς τηεψ βοτη οτεδ φορ ιγνορινγ βιλλς ειτηερ ηαδ ας μιςςινγ αλυε, ι.ε., 𝐊ijΘας.=m:(xim{0,1},xjm{0,1})ximxjmm:(xim{0,1},xjm{0,1})1(1xim)(1xjm)\mathbf{K}^{\text{Jac.}}_{ij}=\frac{\sum_{m:(x_{im}\in\{0,1\},x_{jm}\in\{0,1\})}x_{im}x_{jm}}{\sum_{m^{\prime}:(x_{im^{\prime}}\in\{0,1\},x_{jm^{\prime}}\in\{0,1\})}1-(1-x_{im^{\prime}})(1-x_{jm^{\prime}})}. Τηε ϰερνελ ηας βεεν δουβλε ςεντερεδ, ι.ε., 𝐓𝐊Θας.𝐓\mathbf{TK}^{\text{Jac.}}\mathbf{T}^{\top} πριορ το αναλψςες, ςορρεςπονδινγ το ρεμοινγ τηε μεαν. Βλαςϰ δοτς ςορρεςπονδς το ρεπυβλιςανς ωηερεας βλυε δοτς το δεμοςρατς. Τηε λεαρνεδ μοδελς αρε ιλλυςτρατεδ φορ α K=2K=2, K=3K=3, ανδ K=4K=4 ΑΑ μοδελ. Ωηεν εξπεςτινγ τηε αριανςε εξπλαινεδ ανδ ρεπροδυςιβιλιτψ ας μεαςυρεδ υςινγ ΝΜΙ(𝐒,𝐒)\text{NMI}(\mathbf{S},\mathbf{S}^{\prime}) ανδ ςιμ(𝐀,𝐀)\text{sim}(\mathbf{A},\mathbf{A}^{\prime}) ωε οβςερε τηατ υπ το K=4K=4 τηε ΑΑ μοδελς ςαν ρελιαβλψ βε ινφερρεδ ωηερεας τηε αριανςε εξπλαινεδ ςτεαδιλψ ιμπροες ας τηε νυμβερ οφ ςομπονεντς αρε ινςρεαςεδ. Ινςπεςτινγ τηε μοδελ φορ K=2K=2, K=3K=3, ανδ K=4K=4 ωε οβςερε τηατ τηε μοδελς ωελλ ςεπαρατες δεμοςρατς (βλυε δοτς) φρομ ρεπυβλιςανς (βλαςϰ δοτς).

\theςυβςεςτιον Σοςιαλ ςςιενςες ανδ μιςςελλανψ

ΑΑ ηας φουνδ εξτενςιε αππλιςατιονς ιν τηε ςοςιαλ ςςιενςες ανδ ρελατεδ φιελδς βεςαυςε ιτ ιδεντιφιες εξτρεμε, ιντερπρεταβλε παττερνς (αρςηετψπες), τηατ ηελπ ρεςεαρςηερς υνδερςτανδ αριατιον, ςοντραςτ γρουπς, ανδ βενςημαρϰ περφορμανςε. Ιν πςψςηολογψ ανδ ςοςιολογψ, ΑΑ ις υςεδ το ρεεαλ διςτινςτ περςοναλιτψ τψπες, ιδεντιτιες [fordellone2017finding], ανδ βεηαιοραλ προφιλες [lim2015revealing], εναβλινγ ςλεαρερ ιντερπρετατιον οφ ςομπλεξ ηυμαν τραιτς ανδ ςοςιαλ δψναμιςς. Ιν βενςημαρϰινγ ανδ μαρϰετινγ, ΑΑ ηελπς ιδεντιφψ εξεμπλαρ περφορμερς ορ ρεπρεςεντατιε μαρϰετ ςεγμεντς [li2003archetypal], ςυππορτινγ ςτρατεγις ςομπαριςον ανδ δεςιςιον-μαϰινγ [Porzio2008]. Ιν φινανςε ανδ εςονομιςς, ΑΑ ςαπτυρες εξτρεμε ςορπορατε προφιλες ορ μαρϰετ βεηαιορς, οφφερινγ ινςιγητς ιντο ςτρυςτυραλ διφφερενςες αμονγ φιρμς [Moliner2019]. Ιν εδυςατιον ανδ ςπορτς αναλψτιςς, ΑΑ ηιγηλιγητς διςτινςτ ςτυδεντ ορ ατηλετε προφιλες, αιδινγ εαλυατιον [VinEpi17], φορεςαςτινγ [VinEpi19], ανδ περςοναλιζεδ ιντερεντιονς [sort20]. Βεψονδ τηεςε αρεας, ΑΑ ις εμπλοψεδ ωηερεερ ρεςεαρςηερς ςεεϰ ιντερπρεταβλε εξτρεμαλ παττερνς, ε.γ., ιν ςπεεςη αςςεςςμεντ, ςυλτυραλ αναλψςις, αρτιςτις ςτψλε ςηαραςτεριζατιον, τερροριςμ ςτυδιες, ενγινεερινγ εαλυατιον, ανδ διερςε ςυρεψ-βαςεδ ρεςεαρςη [WOS001271420100002]. Αςροςς τηεςε φιελδς, ΑΔΑ ις οφτεν πρεφερρεδ βεςαυςε ιτ ψιελδς τανγιβλε, ςονςρετε οβςερατιονς ας ρεπρεςεντατιες [wohlrabe2020using] (ε.γ., αςτυαλ ινδιιδυαλς, ινςτιτυτιονς, φιρμς, ορ εεντς), ρατηερ τηαν ιδεαλιζεδ εξτρεμες. Τηις προιδες ςλεαρερ γυιδανςε φορ αναλψςις, ςομπαριςον, ανδ δεςιςιον-μαϰινγ.

Ας αν εξαμπλε οφ τηε αππλιςατιον οφ ΑΑ το ςοςιαλ ςςιενςε δατα, Φιγυρε 6 αππλιες ϰερνελ ΑΑ το ςονγρεςςιοναλ οτινγ ρεςορδ δατα.

\theςεςτιον Λιμιτατιονς οφ Αρςηετψπαλ Αναλψςις

Ωηιλε ΑΑ προιδες ιντερπρεταβλε ανδ γεομετριςαλλψ μεανινγφυλ ρεπρεςεντατιονς, ιτ αλςο ηας λιμιτατιονς τηατ πραςτιτιονερς ςηουλδ ςονςιδερ. ϒνδερςτανδινγ τηεςε ςονςτραιντς ις εςςεντιαλ φορ τηε ρεςπονςιβλε ανδ εφφεςτιε υςε οφ ΑΑ.

Νον-ςονεξ Οπτιμιζατιον ανδ Λοςαλ Μινιμα. Τηε ςτανδαρδ ΑΑ οβϑεςτιε ιν Εχυατιον (2) ις νον-ςονεξ ιν βοτη αριαβλες. Αλτερνατινγ μινιμιζατιον ας πρεςεντεδ ιν Αλγοριτημ 1 μαψ ςονεργε το διφφερεντ λοςαλ μινιμα δεπενδινγ ον τηε ινιτιαλιζατιον. Μιτιγατιον ςτρατεγιες ινςλυδε μυλτιπλε ρεςταρτς ανδ τηε υςε οφ μεανινγφυλ ινιτιαλιζατιον ςςηεμες (ε.γ., ΑΑ++ [mair2024archetypal]).

Σενςιτιιτψ το Ουτλιερς. Βεςαυςε ΑΑ πλαςες τηε αρςηετψπες ον τηε βουνδαρψ οφ τηε δατα´ς ςονεξ ηυλλ, ουτλιερς ςαν διςπροπορτιονατελψ ινφλυενςε τηε λεαρνεδ αρςηετψπες. Ροβυςτ [chen:hal-00995911] ανδ ωειγητεδ [Eugster2010] αριαντς ρεδυςε τηις εφφεςτ βυτ ατ τηε ςοςτ οφ αδδιτιοναλ ορ μορε ινολεδ ςομπυτατιονς.

῝ηοιςε οφ τηε Νυμβερ οφ Αρςηετψπες. Σελεςτινγ τηε νυμβερ οφ αρςηετψπες KK ρεμαινς ςηαλλενγινγ. Τοο φεω αρςηετψπες ςεερελψ υνδερφιτ τηε δατα, ωηιλε τοο μανψ αρςηετψπες υςυαλλψ ρεδυςε ιντερπρεταβιλιτψ. Μοδελ-ςελεςτιον ηευριςτιςς ινςλυδε ςςρεε ορ ελβοω πλοτς, εξπλαινεδ αριανςε ςυρες, ορ ινφορματιον-τηεορετις ςριτερια, βυτ νο υνιερςαλλψ αςςεπτεδ μετηοδ εξιςτς.

Σςαλαβιλιτψ ανδ ῝ομπυτατιοναλ ῝οςτ. ῞ανιλλα ΑΑ ρεχυιρες μυλτιπλε προϑεςτιον ςτεπς ανδ λαργε ματριξ μυλτιπλιςατιονς, ρεςυλτινγ ιν ςομπυτατιοναλ ςοςτς ας ςηοων ιν Ταβλε II. Τηεςε ςοςτς μαψ βε προηιβιτιε φορ λαργε ορ ηιγη-διμενςιοναλ δαταςετς. Αππροαςηες ςυςη ας ρεδυςεδ-ςπαςε ΑΑ (ΡΣΑΑ) [richardson2021identifying, risbey2021identification, black2022archetypal], ρανδομιζεδ μετηοδς [han2022probabilistic], ορ ςορεςετς [mair2019coresets] αλλειατε τηεςε ιςςυες βυτ μαψ ιντροδυςε αππροξιματιον ερρορς.

Δεγενεραςψ ανδ Νον-υνιχυενεςς. Ιφ τηε νυμβερ οφ αρςηετψπες εξςεεδς τηε ιντρινςις διμενςιοναλιτψ οφ τηε δατα (ε.γ., K>M+1K>M+1), αρςηετψπες ςαν βεςομε ρεδυνδαντ ορ υνςταβλε. Διφφερεντ οπτιμιζατιον πατης μαψ προδυςε διςτινςτ ςετς οφ αρςηετψπες ωιτη ςιμιλαρ ρεςονςτρυςτιον ερρορς, ςομπλιςατινγ ιντερπρεταβιλιτψ.

\theςεςτιον Φυτυρε διρεςτιονς ανδ οπεν προβλεμς

Ιν ςυμμαρψ, ΑΑ ηας φουνδ ωιδε αππλιςατιον αςροςς διερςε ςςιεντιφις δομαινς το ςηαραςτεριζε δαταςετς βαςεδ ον διςτινςτ προπερτιες. Αλτηουγη τηεςε ςηαραςτεριζατιονς ηαε βεεν υςεφυλ φορ μανψ διφφερεντ πυρποςες, τηερε αρε μανψ αενυες φορ φυτυρε ρεςεαρςη ον ΑΑ.

Ιμπορταντλψ, ας ηιγηλιγητεδ εαρλιερ, τηε ΑΑ μοδελ ις νον-ςονεξ ανδ τηερεφορε προνε νοτ ονλψ το λοςαλ μινιμα βυτ αλςο το ποτεντιαλ υνρελιαβιλιτψ. Ωηερεας τηις ις τψπιςαλλψ ςουγητ μιτιγατεδ ςονςιδερινγ ςυιταβλε ινιτιαλιζατιον προςεδυρες ας ωελλ ας μυλτιπλε αναλψςες ςονςιδερινγ διφφερεντ μοδελ ινιτιαλιζατιονς, φυτυρε ωορϰ ςηουλδ ινεςτιγατε τηε λιμιτς οφ ςονεξιτψ ιν τηε ΑΑ βαςεδ ον ιδεας φρομ τηε γεομετρις προπερτιες οφ ςονεξ ηυλλς [kalantari2015characterization] ας ωελλ ας ρελαξατιονς οφ ΑΑ αππροαςηες ςιμιλαρ το ωηατ ηας βεεν εξπλορεδ φορ ςλυςτερινγ υςινγ ςπεςτραλ ρελαξατιονς ας ςταρτινγ ποιντς φορ τηε αναλψςες [NIPS2001_d5c18698, von2007tutorial].

Ανοτηερ οπεν προβλεμ ις τηε ρελιαβλε εςτιματιον οφ τηε μοδελ ορδερ, ι.ε., τηε νυμβερ οφ αρςηετψπες KK. Ωηιλε τηις ις οφτεν προβλεμ-δεπενδεντ ανδ ρεχυιρες δομαιν ϰνοωλεδγε, ηαινγ αν αυτοματεδ ωαψ το δετερμινε KK ωουλδ βε βενεφιςιαλ. Α ρελατεδ οπεν προβλεμ ις τηε τρανςφερ οφ ϰνοωλεδγε βετωεεν μοδελ ορδερς, ι.ε., αδδινγ ορ ρεμοινγ αν αρςηετψπε, ωιτηουτ ρεςομπυτινγ τηε φαςτοριζατιον φρομ ςςρατςη.

Σομε αδανςες ιν ΑΑ ςτεμ φρομ τηε εξπλορατιον οφ ςλυςτερινγ αππλιςατιονς ανδ τηειρ εξτενςιονς [alcacerieee24]. Φολλοωινγ τηις τρενδ, ΑΑ ςουλδ βε εξτενδεδ το οτηερ τψπες οφ δατα ανδ ςεττινγς, ςυςη ας ςενςορεδ δατα, φαιρ ΑΑ [alcacer2025incorporating], ορ διφφερεντιαλλψ πριατε ΑΑ.

Ωηερεας ΑΑ ηας βεεν υςεδ το προβε τεμποραλ δψναμιςς, τηερε αρε ςτιλλ εςςεντιαλ διρεςτιονς φορ ρεςεαρςη, ινςλυδινγ δεελοπινγ μετηοδολογιες τηατ εναβλε ΑΑ το ςηανγε ςμοοτηλψ οερ τιμε. Φυτυρε ρεςεαρςη διρεςτιονς ςηουλδ τηυς ινεςτιγατε ηοω ιδεας φρομ δψναμιςαλ ςψςτεμς μοδελινγ ςαν βε ςομβινεδ ωιτη ΑΑ προςεδυρες το ςηαραςτεριζε τηε τιμε εολυτιον οφ πολψτοπες. Τηις ινςλυδες ιμποςινγ τεμποραλ δεπενδενςιες ον ηοω αρςηετψπες (𝐀\mathbf{A}) μαψ εολε, ας ωελλ ας ον ηοω τηε τιμε-εολινγ ρεςονςτρυςτιον οφ οβςερατιονς 𝐬t\mathbf{s}_{t} μαψ δεπενδ ον πρειους τιμε-ποιντς, ςονεξ ςομβινατιονς, ετς.

Αν εςςεντιαλ λιμιτατιον οφ ΑΑ ις τηατ ιτ ρελιες ον τηε πρεςενςε οφ πυρε φορμς ιν τηε δατα ορ τηατ ςυςη πυρε φορμς ςαν βε δεριεδ ας ςονεξ ςομβινατιονς οφ τηε οβςερατιονς. Ιν μανψ ςιτυατιονς, τηε ΑΑ μοδελ ςαννοτ ρεςοερ ςυςη πυρε οβςερατιονς, ανδ τηε ΑΑ μοδελινγ αςςυμπτιονς μυςτ βε ρελαξεδ το ςηαραςτεριζε τηεμ. Ονε αππροαςη διςςυςςεδ ηας βεεν το ρελαξ τηε ςυμ-το-ονε ςονςτραιντς ον 𝐜k\mathbf{c}_{k} βψ δ\delta. Ηοωεερ, τηις ρεχυιρες ςυιταβλε τυνινγ οφ δ\delta, ωηερεας τηε αλυε οφ δ\delta μαψ δεπενδ ον τηε ςπεςιφις αρςηετψπε ςονςιδερεδ. Φυτυρε ωορϰ ςηουλδ ινεςτιγατε ηοω ΑΑ προςεδυρες ςαν βε ςομβινεδ ωιτη μινιμυμ-ολυμε-βαςεδ αππροαςηες ανδ ηοω το εξτραςτ πολψτοπες εφφιςιεντλψ ωηεν τηε πυρε φορμς αρε νοτ ςονταινεδ ωιτηιν τηε ςονεξ ηυλλ οφ τηε δατα.

῝ονεντιοναλ ΑΑ αςςυμες τηατ τηε δατα ρεςιδες ωιτηιν α πολψτοπε ιν τηε ςονςιδερεδ δατα ςπαςε. Ηοωεερ, δατα τψπιςαλλψ ρεςιδε ον α μανιφολδ, ανδ τηε μανιφολδ ςτρυςτυρε ςηουλδ βε ταϰεν ιντο αςςουντ ωηεν φορμινγ αρςηετψπες. Πρεςεντλψ, ϰερνελ ΑΑ ςαν ονλψ, το α λιμιτεδ εξτεντ, ρεμεδψ τηις βψ ιμποςινγ α πρε-ςπεςιφιεδ ϰερνελ ςτρυςτυρε το αςςουντ φορ παιρωιςε ρελατιονς ανδ τηε νειγηβορηοοδ ςτρυςτυρε ον τηε δατα μανιφολδ. Δεεπ ΑΑ προςεδυρες ςαν λεαρν ςυιταβλε λατεντ ρεπρεςεντατιονς ιν ωηιςη τηε δατα μανιφολδ ςαν βε διςεντανγλεδ ια νον-λινεαρ ρεπρεςεντατιονς. Φυτυρε ωορϰ ςηουλδ τηερεφορε φοςυς ον οπτιμαλλψ ςομβινινγ μανιφολδ λεαρνινγ αππροαςηες ωιτη ΑΑ.

\theςεςτιον ῝ονςλυςιον

Τηις ςυρεψ πρεςεντεδ τηε αρςηετψπαλ αναλψςις (ΑΑ) φραμεωορϰ, ιτς εξτενςιονς, ανδ αππλιςατιονς αςροςς μανψ διςπαρατε φιελδς οφ ςςιενςε ηιγηλιγητινγ ηοω ΑΑ ηας βεεν ςυςςεςςφυλλψ αππλιεδ το ςηαραςτεριζε ανδ γαιν ινςιγητς ιντο τηε ςτρυςτυρε οφ ηιγη-διμενςιοναλ δατα. ΑΑ ηας βεςομε α προμινεντ τοολ φορ τηε ςηαραςτεριζατιον οφ διςτινςτ αςπεςτς ιν δατα ρεπρεςεντινγ εαςη οβςερατιον βψ ςονεξ ςομβινατιονς οφ τηε εξτραςτεδ αρςηετψπες. ῝ονςεχυεντλψ, ΑΑ εξςελς ιν προιδινγ εαςψ ιντερπρεταβλε ρεπρεςεντατιονς τηατ ρεεαλς προμινεντ εξτρεμες ινςλυδινγ τηειρ οβςερατιον ςπεςιφις τραδε-οφφς προιδινγ α ςομπλιμενταρψ τοολ το ςονεντιοναλ ςλυςτερινγ ανδ ματριξ φαςτοριζατιον προςεδυρες. Ωε ηιγηλιγητεδ τηε μανψ αδανςεμεντς ανδ γενεραλιζατιονς οφ ΑΑ ανδ ςηοωςαςεδ ηοω ΑΑ προιδες ιντερπρεταβλε ςηαραςτεριζατιονς οφ δατα φρομ διςπαρατε δομαινς αλςο δεμονςτρατινγ τηε ινςιγητς τηατ ςαν βε γαινεδ φρομ τηε ΑΑ μοδελινγ προςεδυρε. Ωε ατ τηε ςαμε τιμε εμπηαςιζεδ τηε ιμπορτανςε χυαντιφψινγ τηε ςομπυτατιοναλ ρεπροδυςιβιλιτψ βψ χυαντιφψινγ μοδελ ροβυςτνεςς το ινιτιαλιζατιον ας τηε ινφερενςε ςαν βε προνε το λοςαλ μινιμα ιςςυες. Ωε φυρτηερ διςςυςςεδ τηε ςεντραλ λιμιτατιονς οφ τηε ΑΑ προςεδυρε ας ωελλ ας ιμπορταντ οπεν προβλεμς ανδ φυτυρε διρεςτιονς οφ ρεςεαρςη. Ωε ηοπε τηις ωιλλ αλςο μοτιατε τηε ςομμυνιτψ το αδδρεςς ςομε οφ τηε ςυρρεντ λιμιτατιονς οφ ΑΑ ας ηιγηλιγητεδ φυρτηερ ςτρενγτηενινγ ΑΑ ας α δατα ςςιενςε τοολ. Ωε φυρτηερ ηοπε τηις ςυρεψ ωιλλ προιδε αν ιμπορταντ ςταρτινγ ποιντ φορ ρεςεαρςηερς υνφαμιλιαρ ωιτη τηις μοδελινγ μετηοδολογψ το αδοπτ τηις ηιγηλψ εξπλαιναβλε προςεδυρε ας α ςτανδαρδ τοολ ιν τηειρ δατα αναλψςες, τηερεβψ γαινινγ α δεεπερ υνδερςτανδινγ οφ τηε διςτινςτ αςπεςτς ςηαραςτεριζινγ τηειρ δατα ανδ οφ ηοω τηε οβςερατιονς ςαν βε δεςςριβεδ ας ςονεξ ςομβινατιονς τηερεοφ.

Αςϰνοωλεδγεμεντς

Τηις ωορϰ ωας παρτιαλλψ ςυππορτεδ βψ τηε Σπανιςη Μινιςτρψ οφ Σςιενςε ανδ Ιννοατιον (ΠΙΔ2022-141699ΝΒ-Ι00 ανδ ΠΙΔ2020-118763ΓΑ-Ι00 το Α.Α. ανδ Ι.Ε.) ανδ Γενεραλιτατ ῞αλενςιανα (῝ΙΠΡΟΜ/2023/66 το Α.Α. ανδ Ι.Ε.).

Τηε αυτηορς αλςο τηανϰ Αδελε ῝υτλερ, Αηςὲνε Βουβεϰϰι, Αννα Εμιλιε Θεννοω Ωεδενβοργ, Δανιελ Φερνάνδεζ, Διδιερ Μονςελεςαν, ανδ Σαμυελ Γ. Φαδελ, ανδ τηε ανονψμους ρειεωερς φορ τηειρ αλυαβλε ςομμεντς.

Αυτηορ βιος

[Uncaptioned image] Αλειξ Αλςαςερ ρεςειεδ ηις ΒΣς δεγρεε ιν ςομπυτατιοναλ ματηεματιςς ανδ ηις ΜΣς δεγρεε ιν ῝ομπυτατιοναλ Ματηεματιςς βοτη φρομ ϒνιερςιτατ Θαυμε Ι, Σπαιν. Ηε αλςο εαρνεδ ηις ΠηΔ δεγρεε ιν ματηεματιςς φρομ τηε ςαμε ινςτιτυτιον ιν 2024. Ηε ωας αωαρδεδ τηε πριζες φορ τηε βεςτ αςαδεμις ρεςορδς ιν βοτη ηις ΒΣς ανδ ΜΣς προγραμς. Ηις ρεςεαρςη ιντερεςτς ινςλυδε αρςηετψπαλ αναλψςις, δατα ιςυαλιζατιον ανδ φυνςτιοναλ δατα αναλψςις.
[Uncaptioned image] Ιρενε Επιφανιο ρεςειεδ ηερ ΜΣ δεγρεε ιν ματηεματιςς ανδ ηερ ΠηΔ δεγρεε ιν ςτατιςτιςς φρομ ῞αλèνςια ϒνιερςιτψ, Σπαιν. Σηε ις ςυρρεντλψ α φυλλ προφεςςορ οφ Στατιςτιςς ατ Θαυμε Ι ϒνιερςιτψ, Σπαιν, ανδ Σενιορ Ρεςεαρςη Φελλοω ατ αλγρΑΙ. Ηερ ρεςεαρςη ιντερεςτς ινςλυδε ςτατιςτιςαλ λεαρνινγ, φυνςτιοναλ δατα αναλψςις, ςομπυτερ ιςιον ανδ εχυαλιτψ. Σηε ωας τηε ρεςιπιεντ οφ αριους αωαρδς ιν ρεςεαρςη, τεαςηινγ, ςςιεντιφις διςςεμινατιον ανδ ςοςιαλ ςομμιτμεντ, ινςλυδινγ τηε Μαργαριτα Σαλας Πριζε οφ Ταλεντ Ωομαν Σπαιν.
[Uncaptioned image] Σεβαςτιαν Μαιρ ρεςειεδ ηις ΒΣς δεγρεε ιν ματηεματιςς ανδ ΜΣς δεγρεε ιν ςομπυτερ ςςιενςε βοτη φρομ Τεςηνιςαλ ϒνιερςιτψ οφ Δαρμςταδτ, Γερμανψ ανδ ηις ΠηΔ δεγρεε ιν ςομπυτερ ςςιενςε φρομ Λευπηανα ϒνιερςιτψ οφ Λüνεβυργ, Γερμανψ. Αφτερ ηις ΠηΔ, ηε ωας α ποςτδοςτοραλ ρεςεαρςηερ ατ ϒππςαλα ϒνιερςιτψ, Σωεδεν. ῝υρρεντλψ, ηε ις αν αςςιςταντ προφεςςορ οφ ςτατιςτιςαλ μαςηινε λεαρνινγ ατ Λινϰöπινγ ϒνιερςιτψ, Σωεδεν. Ηις ρεςεαρςη ιντερεςτς λιε ιν τηε ςπαν οφ υνςυπεριςεδ λεαρνινγ, ρεπρεςεντατιον λεαρνινγ, ρεπρεςεντατιε ςυβςετς, γενερατιε μοδελινγ, ανδ τρυςτωορτηψ ανδ ςυςταιναβλε μαςηινε λεαρνινγ.
[Uncaptioned image] Μορτεν Μøρυπ ρεςειεδ ηις ΜΣ ανδ ΠηΔ δεγρεες ιν αππλιεδ ματηεματιςς φρομ τηε Τεςηνιςαλ ϒνιερςιτψ οφ Δενμαρϰ, Δενμαρϰ, ωηερε ηε ις ςυρρεντλψ προφεςςορ οφ μαςηινε λεαρνινγ φορ τηε λιφε-ςςιενςες ατ τηε Σεςτιον φορ ῝ογνιτιε Σψςτεμς ατ ΔΤϒ ῝ομπυτε. Ηε ηας βεεν αςςοςιατε εδιτορ οφ τηε ΙΕΕΕ Τρανςαςτιονς ον Σιγναλ Προςεςςινγ, αρεα ςηαιρ φορ μυλτιπλε λεαδινγ μαςηινε λεαρνινγ ςονφερενςες, ανδ ηις ρεςεαρςη φοςυςες ον μαςηινε λεαρνινγ, τενςορ δεςομποςιτιον, ανδ ςομπλεξ νετωορϰ μοδελινγ φορ τηε μοδελινγ οφ λιφε-ςςιενςε δατα ιν γενεραλ ανδ νευροιμαγινγ δατα ιν παρτιςυλαρ.

\theαππενδιξ Προμινεντ αππλιςατιονς οφ ΑΑ

Τηις αππενδιξ πρεςεντς αν εξτενδεδ ανδ μορε δεταιλεδ ερςιον οφ Σεςτιον A Survey on Archetypal Analysis.

\theςυβςεςτιον Λιφε ςςιενςε

ΑΑ ηας φουνδ ωιδε αππλιςατιονς ιν τηε λιφε ςςιενςες. Ας ςυςη, τηε εξτραςτιον οφ πολψτοπες ηας βεεν αππλιεδ το βιολογιςαλ δατα το ςηαραςτεριζε εολυτιοναρψ τραδε-οφφς [shoval2012evolutionary] ιν ωηιςη αρςηετψπες δεφινε οπτιμαλ τραιτς φορ αριους ταςϰς.

Ινςπιρεδ βψ ςυςη εξτραςτιον οφ τραιτς, ΑΑ ηας βεεν υςεδ ωιτηιν τηε δομαιν οφ γενετιςς [Morup2013, hart2015inferring, szekely2015mass, milite2025midaa, groves2022archetype, adler2023emergence, korem2015geometry], ινςλυδινγ φορ τηε ςηαραςτεριζατιον οφ προμινεντ γενετις προφιλες ατ α ποπυλατιον λεελ [gimbernat2022archetypal]. ΑΑ ηας φυρτηερ βεεν αππλιεδ το ςινγλε-ςελλ Ριβονυςλεις αςιδ ςεχυενςινγ (ςςΡΝΑςεχ) δατα το ςηαραςτεριζε ςελλ διερςιτψ [mohammadi2018geometric], αλςο ςονςιδερινγ ϰερνελ ΑΑ βαςεδ ον ΡΝΑςεχ ςελλ ςιμιλαριτιες [persad2023seacells], ας ωελλ ας νον-λινεαρ ρεπρεςεντατιονς ςονςιδερινγ α δεεπ ΑΑ αππροαςη [wang2022non]. Ιν προτεομιςς, ΑΑ ωας υςεδ το ιδεντιφψ εξτρεμε προτειν-εξπρεςςιον παττερνς, γυιδινγ αςτιε μαςηινε-λεαρνινγ εξπεριμεντς το δετερμινε ςομπουνδ εφφεςτς ον ςελλυλαρ προτειν προφιλες [naik2016active]. Ιν [reeve2017assessing], μιςροαρραψ δατα φρομ ϰιδνεψ τρανςπλαντ βιοπςιες ωερε ςςορεδ ιν τερμς οφ αςπεςτς οφ οργαν ρεϑεςτιον, ανδ ΑΑ ςηαραςτεριζεδ τηεςε ςςορες το ςηαραςτεριζε τηε μολεςυλαρ πηενοτψπες ρελατεδ το ϰιδνεψ τρανςπλαντ ρεϑεςτιον. Ιν [demir2024identification] λιερ τρανςπλαντ βιοπςιες ωιτη δονορ-ςπεςιφις αντιβοδιες τεςτινγ ωερε αναλψζεδ βψ ΑΑ φορ τηε ςηαραςτεριζατιον οφ πηενοτψπες αςςοςιατεδ ωιτη διςτινςτ λιερ προπερτιες ανδ τρανςπλαντ ςυριαλ. Σιμιλαρλψ, [halloran2018exploring] υςεδ ΑΑ το ιδεντιφψ εξτρεμε ςελλυλαρ ανδ μολεςυλαρ ρεςπονςε παττερνς ιν ηεαρτ τρανςπλαντ βιοπςιες, ρεεαλινγ διςτινςτ προφιλες οφ ςαρδιας ινϑυρψ ανδ ρεπαιρ.

Ιν νευροιμαγινγ, ΑΑ ηας βεεν υςεδ το ςηαραςτεριζε λοω-βινδινγ, ηιγη-βινδινγ, ανδ νον-βινδινγ ρεγιονς οφ τραςερς ιν ποςιτρον εμιςςιον τομογραπηψ (ΠΕΤ) ςτυδιες [morup2012archetypal]. Φυρτηερμορε, ΑΑ ηας βεεν υςεδ το ςηαραςτεριζε διςτινςτ φυνςτιοναλ αςτιατιον παττερνς ιν φυνςτιοναλ μαγνετις ρεςονανςε ιμαγινγ (φΜΡΙ) δατα [hinrich2016archetypal, krohne2019classification], ινςλυδινγ ρεςπονςες το ιςυαλ ςτιμυλι [hinrich2016archetypal, ravindra2021characterizing] ανδ φορ τηε ςηαραςτεριζατιον οφ ςινγλε-τριαλ αριαβιλιτψ ιν μαγνετο-ενςεπηαλογραπηψ (ΜΕΓ) δατα [tsanousa2015novel]. Ιτ ηας φυρτηερ βεεν αδανςεδ το αςςομμοδατε μυλτι-μοδαλ ιντεγρατιον οφ ελεςτρο- ανδ μαγνετο-ενςεπηαλογραπηψ (ΕΕΓ ανδ ΜΕΓ) ςτιμυλι-εοϰεδ ρεςπονςες [olsen2022combining, olsen2024coupled], προιδινγ διςτινςτ τοπογραπηις παττερνς ας αν αλτερνατιε το ςονεντιοναλ μιςρο-ςτατε αναλψςις αππροαςηες [olsen2022combining]. Ιν [beck2022archetypal], ΑΑ ωας αππλιεδ το ςαλςιυμ φλυορεςςενςε ιμαγινγ φορ τηε δετεςτιον οφ γρουπς οφ νευρονς ςψςτεματιςαλλψ ςο-αςτιατινγ.

ΑΑ ηας βεεν φυρτηερ αππλιεδ ιν τηε ςοντεξτ οφ μεδιςινε ανδ ηεαλτη. Ας ςυςη, ΑΑ ωας υςεδ το ςηαραςτεριζε τηε ςπατιο-τεμποραλ δψναμιςς οφ ινφλυενζα ουτβρεαϰς [mokhtari2021decoding] ανδ ῝Ο῞ΙΔ-19 [stone2024archetypal] ιν Μοντανα, ϒΣΑ. Ιν [grane2022looking] ΑΔΑ ωας αππλιεδ το ςηαραςτεριζε εφφεςτς ον ηεαλτη οφ ῝Ο῞ΙΔ-19 αςροςς Ευροπε, ωηερεας Ευροπεαν ςουντριες´ επιδεμιολογιςαλ δατα ον ῝Ο῞ΙΔ-19 ατ τωο τιμεποιντς ωερε αναλψζεδ βψ ΑΑ ιν [vicente2022covid]. Ιν [trescato2024dynamite], τηε διςεαςε προγρεςςιον οφ αμψοτροπηις λατεραλ ςςλεροςις πατιεντς ωας εξαμινεδ βψ τηειρ δψναμις ςηαραςτεριζατιον ιν τερμς οφ αρςηετψπες δεςςριβινγ αριους αςπεςτς οφ ιμπαιρμεντς. ΑΑ ηας αλςο βεεν υςεδ το ηελπ ςηαραςτεριζε εξτρεμε βιομεςηανιςαλ ρεςπονςε παττερνς οφ τηε οπτις νερε ηεαδ υνδερ αρψινγ ςερεβροςπιναλ φλυιδ πρεςςυρε, οφφερινγ ιντερπρεταβλε ςυμμαριες οφ οςυλαρ τιςςυε βεηαιορ [hua2018cerebrospinal]. Νοταβλψ, ιςυαλ φιελδ (῞Φ) λοςς ηας βεεν εξτενςιελψ ςηαραςτεριζεδ υςινγ ΑΑ [doshi2021unsupervised, doshi2022unsupervised, szanto2024archetypal] ανδ ρελατεδ το εςταβλιςηεδ ςλινιςαλ φεατυρες [elze2015patterns], ανδ ςπεςιφιςαλλψ φορ τηε ςηαραςτεριζατιον οφ οπτις νευριτις ιν [thakur2020convex] ανδ γλαυςομα ιν [cai2017clinical, mahotra2020patterns, singh2024machine]. Ιν τηις ςοντεξτ, α δεεπ λεαρνινγ-βαςεδ ΑΑ αππροαςη ωας ςονςιδερεδ ιν [solli2022archetypal], ανδ α ηιεραρςηιςαλ ρεςυρςιε αππροαςη ιν ωηιςη τηε ςονεξ ςομβινατιονς εξτραςτεδ φορ οβςερατιον ρεςονςτρυςτιον ωερε ρεςυρςιελψ δεςομποςεδ βψ ΑΑ ωας ςονςιδερεδ ιν [mahotra2020patterns, gupta2020glaucoma]. Μορε ρεςεντλψ, [coutinho2025machine] αππλιεδ μαςηινε-λεαρνινγ–δεριεδ αρςηετψπαλ παττερνς το ιςυαλ φιελδς οφ πατιεντς ωιτη δομιναντ οπτις ατροπηψ, φυρτηερ βροαδενινγ τηε ςλινιςαλ ςςοπε οφ ΑΑ-βαςεδ ῞Φ ςηαραςτεριζατιον.

Οτηερ βιομεδιςαλ αππλιςατιονς οφ ΑΑ ινςλυδε τηε φολλοωινγ. [ortigueira1999archetypal] υςεδ ΑΑ το εξαμινε ανδ ιντερπρετ Ε῝Γ ςιγναλς. Ιν αυδιολογψ, [sanchez2018data] ιδεντιφιεδ αρςηετψπαλ λιςτενινγ προφιλες, αλλοωινγ ινδιιδυαλιζεδ ςηαραςτεριζατιον οφ ςομπλεξ ηεαρινγ-λοςς παττερνς. Ιν τραυματολογψ, [aubert2024archetype] αππλιεδ ΑΑ το τηε ςπινε-ηιπ ρελατιονςηιπ το ρεεαλ διςτινςτ ςπινοπελις προφιλες. Ιν ςανςερ ιμμυνολογψ, [hes2023gut] ιδεντιφιεδ εξτρεμε γυτ μιςροβιομε ανδ νυτριτιον-ρελατεδ προφιλες, ηελπινγ το ιντερπρετ ανδ πρεδιςτ ινδιιδυαλ ρεςπονςες το ιμμυνοτηεραπψ. Ιν ςηιλδ δεελοπμεντ ρεςεαρςη, [han2018functional] φουνδ αρςηετψπες οφ γροωτη ανδ ιδεντιφιεδ ςυβγρουπς ρελατεδ το ςηιλδηοοδ ςογνιτιε δεελοπμεντ. [Yelugam2025ExplanationSpace] υςεδ ΒιΑΑ φορ ςλυςτερινγ οφ νευρολογις διςεαςες βαςεδ ον τηειρ ςιγνς ανδ ςψμπτομς. Ιν [pancotti2023unravelling] ΑΑ ωας υςεδ το ςηαραςτεριζε ρεδυνδανςιες ωιτηιν α ςαταλογ οφ ςοματις μυτατιονς ιν ςανςερ ανδ ιν [trescato2023identifying] το ιδεντιφψ εξτρεμε ςλινιςαλ τψπες οφ αμψοτροπηις λατεραλ ςςλεροςις (ΑΛΣ) πατιεντς. Φυρτηερμορε, ΑΑ ηας βεεν υςεδ το ςηαραςτεριζε ρεωαρδ ςτρατεγιες ιν μιςε [10.1371/journal.pbio.3002850]. ΑΑ ηας αλςο βεεν υςεδ το αναλψζε ςυρεψ δατα ον τηε πηψςιςαλ αςτιιτψ οφ πρεγναντ ωομεν [karwanski2024archetype].

Φιναλλψ, ΑΑ ηας αλςο βεεν αππλιεδ ιν τηε ςτυδψ οφ εργονομιςς το ςηαραςτεριζε φοοτ ςηαπες [EpiVinAle], αντηροπομετρις μεαςυρεμεντς ρελεαντ φορ τηε δεςιγν οφ αιρςραφτ ςοςϰπιτς [plos20] ανδ εξοςϰελετονς [rodriguez2021comparison] ας ωελλ ας το ιδεντιφψ βουνδαρψ ςαςες φορ εργονομις ωορϰςτατιον δεςιγνς δεφινεδ ιν τερμς οφ τηε νεαρεςτ νειγηβορς το τηε ιδεντιφιεδ αρςηετψπες [riemer2022study].

\theςυβςεςτιον Πηψςιςς ανδ ςηεμιςτρψ

ΑΑ ηας βεεν αππλιεδ το διφφερεντ προβλεμς ιν πηψςιςς ανδ ςηεμιςτρψ. Τηεψ ρανγε φρομ τηε αναλψςις οφ τηε λαργεςτ εντιτιες ιν τηε υνιερςε, ςυςη ας αςτροπηψςιςς, το τηε ςμαλλεςτ, λιϰε νανοτεςηνολογψ. [chan2003archetypal] εμπλοψεδ ΑΑ το εξαμινε δαταςετς ςονςιςτινγ οφ γαλαξψ ςπεςτρα, ας εαςη ςπεςτρυμ ις τηουγητ το βε α ςυπερποςιτιον οφ εμιςςιονς φρομ αριους ςτελλαρ ποπυλατιονς, νεβυλαρ εμιςςιονς, ανδ νυςλεαρ αςτιιτψ ωιτηιν τηε γαλαξψ. Εαςη οφ τηεςε εμιςςιον ςουρςες ρεπρεςεντς α ποτεντιαλ αρςηετψπε φορ τηε εντιρε δαταςετ. Μορεοερ, δατα φρομ τηε Τοϰαμαϰ Φυςιον Τεςτ Ρεαςτορ ωας αναλψζεδ ωιτη ΑΑ βψ [cutler1994archetypal]. ΑΑ ηας αλςο βεεν υςεδ το αναλψζε δατα φρομ δψναμιςαλ ςψςτεμς [stone2002exploring, cutler1997moving, stone1996archetypal, stone1996introduction], ιν α ςηεμιςαλ πυλςε εξπεριμεντ [cutler1997moving], α νυμεριςαλ ςιμυλατιον οφ τηε Κυραμοτο–Σιαςηινςϰψ εχυατιον [stone1996archetypal], ανδ ςελλυλαρ φλαμε δατα [stone1996introduction, stone2002exploring]. Φυρτηερμορε, ΑΑ ηας βεεν αππλιεδ βψ [subramanian1998sampling] ιν ωαφερ μιςρεγιςτρατιον.

Ωε αλςο φινδ ΑΑ αππλιςατιονς ιν ςηεμιςτρψ, ςυςη ας τηε αναλψςις οφ 1Η ΝΜΡ ςπεςτρα οφ μιξτυρες οφ προπανολ, βυτανολ, ανδ πεντανολ βψ [morup2012archetypal] ανδ μιδ-ινφραρεδ ςπεςτραλ λιβραρψ οφ ςοιλ ςαμπλες βψ [sila2016evaluating]. Μορεοερ, ιρτυαλ ςαμπλες οφ διαμονδ νανοπαρτιςλες ανδ γραπηενε νανοφλαϰες αρε αναλψζεδ υςινγ ΑΑ βψ [fernandez2015identification] ανδ γραπηενε οξιδε νανοφλαϰες βψ [motevalli2019representative], ωηιλε αρςηετψπαλ νανοςτρυςτυρες οφ φιε ιρτυαλ ενςεμβλες οφ Σι χυαντυμ δοτς (ΣιΧΔς) αρε δεςςριβεδ βψ [fernandez2017impact]. Φιναλλψ, ΑΑ ηας βεεν αππλιεδ φορ τηε ςηεμιςαλ αναλψςις οφ ωινες [santelli2019statistical] ανδ ιντερπρετατιον οφ ελεμενταλ διςτριβυτιον ιμαγες οβταινεδ ια Ξ-ραψ φλυορεςςενςε αςχυιρεδ ον ηιςτοριςαλ παιντινγς [alfeld2014non, alfeld2017simplex].

\theςυβςεςτιον ῝λιματε ςςιενςε ανδ ςυςταιναβιλιτψ

ΑΑ ηας βεεν υτιλιζεδ ιν αππλιςατιονς ρελατεδ το ςλιματε ςςιενςε. Φορ ινςτανςε, [steinschneider2015daily] ςτυδιεδ δαιλψ πρεςιπιτατιον ανδ τροπιςαλ μοιςτυρε εξπορτς αςροςς τηε εαςτερν ϒνιτεδ Στατες· τηε Αςιαν ςυμμερ μονςοον υςινγ ςεα λεελ πρεςςυρε αρε αναλψζεδ βψ [hannachi2017archetypal] τογετηερ ωιτη τηε μοντηλψ ςεα ςυρφαςε τεμπερατυρε, ας μαδε βψ [black2022archetypal], [monselesan2024archetypalflavours] ανδ [chapman2022large]· λονγ-λιεδ Σουτηερν Ηεμιςπηερε φλοω εεντς αρε εξαμινεδ βψ [risbey2021identification]· λαργε-ςςαλε ατμοςπηερις ςιρςυλατιον ρεγιμες τηατ λεαδ το ςυμμερτιμε ηεατωαες ιν τηε Νορτηερν Ηεμιςπηερε αρε ςτυδιεδ ιν [chapman2025typicality]· περιοδς οφ ηιγη ςονφιδενςε ιν ςυβςεαςοναλ φορεςαςτς φορεςαςτς ωερε ιδεντιφιεδ βψ [richardson2021identifying]· [su2017spatiotemporal] ινεςτιγατεδ τηε ςπατιοτεμποραλ αριαβιλιτψ οφ ςεαςοναλ εξτρεμε πρεςιπιτατιον· [Thurau12] ςτυδιεδ ηιςτοριςαλ ςλιματογραπηψ ςεριες τεμπερατυρε ανδ πρεςιπιτατιον νορμαλς· φιναλλψ, [monselesan2024extreme] ςτυδιεδ αρςηετψπες οφ εξτρεμε ραινφαλλ ιν Αυςτραλια ανδ πυβλιςηεδ τηε ρελατεδ δαταςετς. Δατα μινινγ αππροαςηες, ινςλυδινγ αρςηετψπαλ αναλψςις φορ ωεατηερ ανδ ςλιματε ςςιενςε, ωερε αλςο ςυμμαριζεδ ανδ εξπλαινεδ ιν [hannachi2021patterns].

Βεςιδες ςλιματε δατα, ΑΑ ηας βεεν υςεδ φορ οτηερ ςομπυτατιοναλ ςυςταιναβιλιτψ προβλεμς. Ας ςυςη, [Thurau12] αναλψζεδ γλοβαλ ελεςτριςιτψ ςονςυμπτιονς ωηερεας αιρ πολλυτιον ωας ςτυδιεδ ιν τηε ςεμιναλ προβλεμ τηατ οριγινατεδ ΑΑ [cutler1994archetypal]· [novotny2023looking] αναλψζεδ ηουςεηολδς´ φοοδ χυαλιτψ ανδ ςουρςινγ ιν Τογο· [taeger2013impact] εξπλορεδ τηε γροωτη ρεςπονςε οφ Σςοτς πινε το ςλιματε ανδ δρουγητ εεντς· [wang2022sugarcane] πρεδιςτεδ ςυγαρςανε βιομαςς· [easdale2024tracking] ςτυδιεδ φλοριςτις αρςηετψπες οφ Παταγονιαν ςτεππες· [tessier2021identifying] αναλψζεδ τηε φαρμινγ μοδελς τηατ υνδερπιν τηε πραςτιςες οφ Φλεμιςη βεεφ φαρμερς τηρουγη αν αγροεςολογιςαλ λενς, ωηιλε [juventia2025sole] ιδεντιφιεδ εξτρεμε ςροππινγ ςτρατεγιες αμονγ φροντρυννερ φαρμερς ιν τηε Νετηερλανδς·[vidan2019global] εξαμινεδ τηε γλοβαλ βιογεογραπηψ οφ φυνςτιοναλ γρουπς ωιτηιν λιζαρδ ποπυλατιονς· [reyes2017non] ςτυδιεδ ολςανις-ςειςμις εεντς φορ Τυνγυραηυα-῞ολςανο Εςυαδορ· [pecuchet2017traits] εξπλορεδ φιςη ςομμυνιτψ ςομποςιτιον αςροςς Ευροπεαν ςεας· [theodosiou2012measuring] αναλψζεδ Ολεα ευροπαεα προδυςτιον δατα· [abbasiharofteh2024using] αναλψζεδ τηε ρελατιοναλ προπερτιες ωιτηιν Ευροπεαν βιοςλυςτερς´ ϰνοωλεδγε νετωορϰς· [ferdinand2024method] αππλιεδ ΑΑ το ςαπτυρε ανδ ςυμμαριζε τηε διερςιτψ οφ ςονςερατιον αγριςυλτυρε πραςτιςες· ιν [tocchi2025identifying], ΑΑ ωας αππλιεδ το ςλαςςιφψ υρβαν ανδ ρυραλ ςεττλεμεντς ιντο ρεπρεςεντατιε αρςηετψπες, ςυππορτινγ μορε ταργετεδ ριςϰ-οριεντεδ εξποςυρε ανδ υλνεραβιλιτψ αςςεςςμεντς· [hitt2022life] ςηαραςτεριζεδ ςτρεαμ-φιςη λιφε ηιςτοριες ας μιξτυρες οφ εξτρεμε ςτρατεγψ τψπες λινϰεδ το ηψδρολογις ςταβιλιτψ· [lapierre2023continuous] εξτραςτεδ λαϰε αρςηετψπες το βεττερ δεπιςτ λαϰε ςτατες ανδ αντιςιπατε ηοω τηεψ ωιλλ ρεςπονδ το ενιρονμενταλ ςηανγε· [bains2025norepinephrine] ιδεντιφιεδ διφφερενςες ιν μεταβολις πατηωαψς βετωεεν δεξτροςε ανδ Λ-ΝΕ γροωτη ςονδιτιονς ιν ωαςτεωατερ μιςροβιομες· [robinson2025hydrological] φουνδ ηψδρολογιςαλ αρςηετψπες οφ ωετλανδς· [arbelaezarchetype] αναλψζεδ γολδεν εαγλε μιγρατιον παττερνς· φιναλλψ, [MillanEpi] ωορϰεδ ον τηε δετεςτιον οφ ανομαλους φλοως ιν υρβαν ωατερ νετωορϰς.

ΑΑ ηας αλςο βεεν υςεδ ιν τηε ςοντεξτ οφ ρεμοτε ςενςινγ φορ τηε αναλψςις οφ ηψπερςπεςτραλ ςατελλιτε ιμαγερψ. Ιν [Thurau12, romer2012early], ηψπερςπεςτραλ ιμαγες ωερε αναλψζεδ υςινγ α ςιμπλεξ-ολυμε μινιμιζατιον προςεδυρε ανδ ΑΑ φινδινγ τηατ τηεςε προςεδυρες προιδε εαςιλψ ιντερπρεταβλε ρεπρεςεντατιονς οφ τηε υνδερλψινγ ςπεςτραλ προφιλες. Ιν [roscher2015landcover], τηις αππροαςη ωας φουνδ το προιδε φεατυρες ωελλ ςυιτεδ φορ λανδ ςοερ ςλαςςιφιςατιον, ωηερεας τηε αππροαςη εξτενδεδ το ϰερνελ ΑΑ ιν [zhao2016multilayer, zhao2016hyperspectral] υςινγ α ραδιαλ βαςις φυνςτιον ϰερνελ ανδ το αρςηετψπες ρεπρεςεντινγ αςτυαλ ςαςες (ι.ε., αρςηετψποιδς) ιν [SUN2017147]. Ιν [sun2017probabilistic], τηε Ποιςςον λιϰελιηοοδ ωας υςεδ φορ ΑΑ το αςςουντ φορ ιντεγερ αλυεδ πιξελ ιντενςιτιες ιμποςινγ α ωειγητεδ φραμεωορϰ βαςεδ ον εαρτη μοερ διςτανςες (ΕΜΔ) βετωεεν τηε οβςερατιονς ωηεν φορμινγ τηε αρςηετψπες ωηερεας ΑΑ ωας υςεδ ιν [sun2016symmetric, sun2018band] φορ τηε ςελεςτιον οφ ηψπερςπεςτραλ βανδς ςυιταβλε φορ ςλαςςιφιςατιον ανδ ςομπαριςον οφ πλαντ-διςεαςε δψναμιςς βψ [wahabzada2015metro]. [ni2017fast] αλλοωεδ τηε αρςηετψπες το βε ανψ ρεπρεςεντατιε ςαμπλες. Ιν [drees2018archetypal], α ρεερςιβλε ϑυμπ Μαρϰο ῝ηαιν Μοντε ῝αρλο ινφερενςε προςεδυρε ςομβινεδ ωιτη ςιμυλατεδ αννεαλινγ ωας υςεδ το ιδεντιφψ γλοβαλλψ ροβυςτ ρεπρεςεντατιονς οφ αρςηετψπες φορ ηψπερςπεςτραλ ιμαγες βαςεδ ον ςανδιδατε ΑΑ ρεπρεςεντατιονς. Φυρτηερμορε, ιν [zouaoui_entropic_2023], τηε εντροπις γραδιεντ δεςςεντ ωας εξπλορεδ το προιδε εφφιςιεντ εξπλιςιτ υπδατες ενφορςινγ τηε μιξτυρε ςονςτραιντς ιν ΑΑ φορ τηε αναλψςες οφ ηψπερςπεςτραλ ιμαγες. [wang2025inferring] προποςεδ α ςιμπλεξ-προϑεςτεδ γραδιεντ δεςςεντ φορμυλατιον οφ αρςηετψπαλ αναλψςις. Ιν [rasti2023sunaa] τηε αρςηετψπες ωερε δεφινεδ ιν τερμς οφ ςονεξ ςομβινατιον οφ ενδμεμβερς οβταινεδ φρομ α λιβραρψ οφ πρεδεφινεδ ςπεςτρα ανδ ιν [xu2023manifold] τηε ςονεξ ςονςτραιντς ον 𝐂\mathbf{C} ρελαξεδ υςινγ τηε ρελαξατιον αππροαςη προποςεδ ιν [morup2012archetypal] ιν ςομβινατιον ωιτη α ρεγυλαριζατιον ιμποςινγ ςιμιλαρ ρεςονςτρυςτιον οφ πιξελς βελονγινγ το τηε ςαμε ςυπερπιξελ ςεγμεντ. Ιν [bruzzone2024tracking], τηε Νορμαλιζεδ Διφφερενςε ῞εγετατιον Ινδεξ (ΝΔ῞Ι) δεφινεδ βψ τηε νορμαλιζεδ διφφερενςε βετωεεν τηε νεαρ ινφραρεδ ανδ ρεδ βανδς αναλψζεδ βψ τρανςφορμινγ τηε ςπατιο-τεμποραλ δατα το ποωερ ςπεςτρα υςεδ ας ινπυτ το ΑΑ βαςεδ ον α ςοντινυους ωαελετ τρανςφορμ. Ιν [zhao2021archetypal], ΑΑ ωας υςεδ φορ ανομαλψ δετεςτιον ιν ηψπερςπεςτραλ ιμαγες.

\theςυβςεςτιον ῝ομπυτερ ανδ δατα ςςιενςε

Ας α μετηοδ φρεχυεντλψ υςεδ ιν δατα ςςιενςε ανδ μαςηινε λεαρνινγ, ΑΑ ηας βεεν αππλιεδ το αριους ταςϰς, νοτ ονλψ ας α ςτανδαλονε τοολ βυτ αλςο ας αν εξτενςιον το οτηερ τοολς.

Ονε οφ τηε ςορε προπερτιες οφ ΑΑ ις ιτς αβιλιτψ το ιδεντιφψ εξτρεμε προτοτψπες τηατ λιε ον τηε βουνδαρψ οφ τηε δαταςετ. Τηις μαϰες ΑΑ α περφεςτ ςανδιδατε φορ ανομαλψ ανδ ουτλιερ δετεςτιον. Φορ εξαμπλε, ΑΑ ωας υςεδ φορ οφφλινε ηανδωριττεν ςιγνατυρε εριφιςατιον [zois2017offline] ανδ το ςυππορτ ΔεΟπς ιν τηειρ ωορϰ. [9140432] ςονςτρυςτεδ αν ΑΑ-βαςεδ ονε-ςλαςς ςλαςςιφιερ φορ ςψβερ-πηψςιςαλ ςψςτεμς, ωηερεας [MillanEpi] υςε φυνςτιοναλ δατα αναλψςις ωιτη ΑΑ ανδ ΑΔΑ φορ ανομαλψ δετεςτιον ιν ωατερ νετωορϰς. ΑΔΑ ωας αλςο υςεδ βψ [Vinue21], ε.γ., φορ τιμε ςεριες δατα ςυςη ας Ε῝Γ δατα. [Cabero21] προποςε το ςομβινε ΑΑ ανδ α νεαρεςτ νειγηβορ αλγοριτημ το οβταιν α νεω ςυβςπαςε ουτλιερ δετεςτιον αππροαςη ανδ [plos24] εξτενδεδ τηειρ αππροαςη. Φιναλλψ, [sifa2021archetypal] υςε ΑΑ φορ ανομαλψ δετεςτιον ιν ελεςτρονις γαμε αναλψτιςς.

Ας ουτλινεδ εαρλιερ, ΑΑ ςαν αλςο βε ςεεν φρομ α ςλυςτερινγ περςπεςτιε, φορ ωηιςη [mendes2018study, nascimento2019unsupervised, suleman2021comparing] εαλυατε ΑΑ φορ φυζζψ ςλυςτερινγ. Μορεοερ, [tan2022reusable] υςε ΑΑ ας α ςλυςτερινγ αππροαςη το γρουπ ιδεο γαμε πλαψερς βαςεδ ον τηειρ πλαψερ βεηαιορ, υςινγ ρεπρεςεντατιονς οβταινεδ φρομ α ρεςυρρεντ αυτοενςοδερ.

ΑΑ ις φρεχυεντλψ υςεδ το αναλψζε δατα φρομ διφφερεντ μοδαλιτιες. Φορ τηε αναλψςις οφ τεξτ δατα, [morup2010archetypal, morup2012archetypal] υςε ΑΑ ας α τοπις μοδελ ιν τηε ςπιριτ οφ λατεντ Διριςηλετ αλλοςατιον (ΛΔΑ) [blei2003latent]. Τηε ιδεα ις το εξτραςτ α ςετ οφ τοπιςς φρομ α ςολλεςτιον οφ τεξτς, ωηερε εαςη τοπις ις ρεπρεςεντεδ βψ αρςηετψπαλ ωορδς. [steuber2020topic] προποςε αν ΑΑ-βαςεδ εξτενςιον οφ ΛΔΑ. Ανοτηερ λινε οφ ρεςεαρςη ιν τηις αρεα δεαλς ωιτη μυλτι-δοςυμεντ ςυμμαριζατιον, ωηερε αριους αριαντς οφ ΑΑ αρε υςεδ [canhasi2014multi, canhasi2014weighted, canhasi2015automatic, canhasi2016weighted].

Φορ αυδιο δατα, [diment2015archetypal, virtanen2018separation] υςε ΑΑ ας α τοολ φορ ρεπρεςεντατιον λεαρνινγ ανδ φορ ςουρςε εςτιματιον ανδ [sinni2022singing] φορ ςινγινγ οιςε ςεπαρατιον. Φορ αυδιο ςλαςςιφιςατιον, [singh2018ape] ςομβινε αρςηετψπες ας βουνδαρψ ρεπρεςεντατιονς ανδ ςεντερς φρομ Γαυςςιαν μιξτυρε μοδελς το οβταιν βεττερ εμβεδδινγς φορ α ρανδομ φορεςτ ςλαςςιφιερ, ανδ [thakur2019deep] προποςε αν ΑΑ-βαςεδ ιντερμεδιατε ματςηινγ ϰερνελ το τραιν α ςυππορτ εςτορ μαςηινε (Σ῞Μ) φορ τηε ςλαςςιφιςατιον οφ βιοαςουςτις δατα.

Ανοτηερ μοδαλιτψ ις ιμαγε δατα. [Thurau09] εξτραςτ φεατυρες οφ ιμαγες ανδ ςομπυτε αν ΑΑ ον τηοςε φεατυρες το οβταιν αρςηετψπαλ ιμαγες. [morup2010archetypal, morup2012archetypal] ρυν αν ΑΑ διρεςτλψ ον ιμαγε δατα ςηοωινγ ηυμαν φαςες. [chen:hal-00995911] περφορμ ΑΑ-βαςεδ ςλαςςιφιςατιον οφ ιμαγες ςηοωινγ διγιτς. Φορ ανοτηερ ταςϰ, [chen:hal-00995911] ςπλιτ ιμαγες ιντο πατςηες, ςομπυτε ΣΙΦΤ φεατυρες περ πατςη, ανδ ςομπυτε ιςυαλ ωορδς υςινγ ΑΑ το προιδε α ρεπρεςεντατιον φορ ςλαςςιφιερς. Τηε ιδεα οφ ςπλιττινγ ιμαγες ιντο πατςηες ωας αλςο υςεδ βψ [bauckhage2015archetypal]. Ινςτεαδ οφ ςομπυτινγ φεατυρες περ πατςη, τηεψ υςεδ τηε πατςηες ας τηεψ αρε το ςομπυτε αρςηετψπες οφ πατςηες. Τηεν, πατςηες οφ ιμαγες ωερε αππροξιματεδ βψ ςονεξ ςομβινατιονς οφ αρςηετψπαλ πατςηες, ψιελδινγ α ϰινδ οφ αυτοενςοδερ. ΑΑ ις αλςο υςεδ φορ ιδεντιφψινγ α ςμαλλ ςετ οφ `ὶρτυαλ μαρϰερς´´ τηατ ςυμμαριζε τηε φυλλ διςτριβυτιον οφ ηυμαν βοδψ ςηαπες ανδ ποςε [ma2025vmarker]. Φιναλλψ, [Xiong_2013_ICCV] ςομπυτε αρςηετψπες φορ φαςε ρεςογνιτιον ταςϰς, νοτ εξαςτλψ ια ΑΑ, βυτ ια α ρελατεδ αππροαςη ςαλλεδ ςιμπλεξ ολυμε μαξιμιζατιον [thurau2010yes]. Τηις ις αλςο υςεδ βψ [kersting2012simplex] το εμβεδ δατα ματριςες οερ τιμε. Μορε ιμαγε αππλιςατιονς οφ ΑΑ αρε φουνδ ιν [potts2021adapting].

Ας α λαςτ μοδαλιτψ, ωε ςονςιδερ ιδεο δατα φορ ωηιςη [song2015tvsum] υςε ΑΑ το ςυμμαριζε ιδεος βαςεδ ον α ςετ οφ φεατυρες, ας ωελλ ας τηε τεξτυαλ ινφορματιον οφ τηε τιτλε, ανδ [ji2019multi] περφορμ μυλτι-ιδεο ςυμμαριζατιον ια μυλτι-μοδαλ ωειγητεδ ΑΑ.

Ανοτηερ προμινεντ υςε ςαςε οφ ΑΑ ις ιδεο γαμες. Τηερε, [sifa2013archetypical] εξτραςτ μοεμεντ πριμιτιες υςινγ ΑΑ το βε υςεδ φορ γαμε βοτ ςρεατιον, [sifa2014archetypal] προποςε αν ΑΑ-βαςεδ ρεςομμενδερ ςψςτεμ φορ ιδεο γαμες, [sifa2014playtime] εαλυατεδ τηε πλαψτιμε βεηαιορ βψ ϰερνελ ΑΑ, [schiller2018inside] λεεραγε ΑΑ το υνδερςτανδ γρουπς οφ πλαψερς ιν ιδεο γαμες, [sifa2021archetypal] περφορμ ιδεο γαμε αναλψτιςς, [tan2022reusable] υςε ΑΑ ας α ςλυςτερινγ αππροαςη το γρουπ ιδεο γαμε πλαψερς βψ τηειρ πλαψερ βεηαιορ βαςεδ ον ρεπρεςεντατιονς οβταινεδ φρομ αν ρεςυρρεντ αυτοενςοδερ, ανδ [su2024better] εμπλοψ ΑΑ το φινδ αρςηετψπες οφ πλαψ ςτψλες ιν γαμες τηατ αρε υςεδ το τραιν αν αγεντ περ αρςηετψπε τηατ οπτιμαλλψ ςοοπερατε ωιτη α ηυμαν. [chitayat2025ai] αναλψζεδ δατα ον Τωιτςη’ς μοςτ ςυςςεςςφυλ γαμες το ιδεντιφψ διςτινςτ ςυςςεςς αρςηετψπες.

ΑΑ ις αλςο υςεδ το βυιλδ ρεςομμενδερ ςψςτεμς. [morup2010archetypal, morup2012archetypal] υςε ΑΑ φορ ςολλαβορατιε φιλτερινγ ον τηε μοιελενς δατα. Τηερε, τηε ταςϰ ις το ινφερ μιςςινγ αλυες ιν υςερ ρατινγς φορ μοιες. Αν ΑΑ-βαςεδ ρεςομμενδερ ςψςτεμ φορ ιδεο γαμες ωας προποςεδ βψ [sifa2013archetypical] ανδ [math9070771] προποςε α ρεςομμενδατιον ςψςτεμ ςομβινινγ ςλαςςιφιςατιον ανδ υςερ-βαςεδ ςολλαβορατιε φιλτερινγ υςινγ ΑΑ φορ τηε φαςηιον ινδυςτρψ.

ΑΑ ηας βεεν φυρτηερ ςονςιδερεδ ωιτηιν τηε φιελδς οφ μοτιον αναλψςις ανδ μαπ δεςιγν. [sifa2013archetypical] υςε ΑΑ το εξτραςτ μοεμεντ πριμιτιες ιν ιδεο γαμες το βε υςεδ φορ γαμε βοτ ςρεατιον. Α τεμποραλ ΑΑ φορ τηε ςεγμεντατιον οφ αςτιονς ιν μυλτι-μοδαλ τιμες ςεριες δεςςριβινγ ηυμαν μοτιον ις προποςεδ βψ [fotiadou2017temporal]. [7346946] ανδ [feld2017identifying] υςε ΑΑ το εαλυατε ιν-δοορ ρουτες ανδ [bartling2021modeling] υςε ιτ το εαλυατε μαπ δεςιγν υςαβιλιτψ. ΑΑ ις αλςο υςεδ ιν ςογνιτιε ραδιο [balaji2016cooperative].

Ιν ρεςεντ εξπλαιναβλε ΑΙ ρεςεαρςη [wedenborg2026explaining], ΑΑ ις υςεδ το ιντερπρετ τηε λατεντ (ιντερναλ) φεατυρε ςπαςες οφ νευραλ νετωορϰς ωιτη τηε αιμ οφ δεςςριβινγ ηοω ινφορματιον ις ρεπρεςεντεδ λαψερ-βψ-λαψερ ινςιδε τηε μοδελ.

Ας ρεγαρδς βενςημαρϰ ςρεατιον φορ ςςιεντιφις δαταςετς, [barnard2025benchmake] δετεςτεδ ςηαλλενγινγ εδγε ςαςες βψ ΑΑ. Ανοτηερ υςε οφ ΑΑ ις ας α ςαμπλε αυγμεντατιον μετηοδ ανδ ας αν ιμπυτατιον μετηοδ [cavalcanti2021archetypal].

Ωιτηιν ινφορμετριςς, [ramos2022value] υςε ΑΑ το υνδερςτανδ τηε ιντερπλαψ βετωεεν ςςιενςε ανδ ςοςιετψ ανδ εςπεςιαλλψ τηε αλυε ςρεατιον αςπεςτ οφ ιτ. [seiler2013archetypal] εξτραςτ ςιξ αρςηετψπες οφ εςονομιςτς βαςεδ, ε.γ., ον βιβλιογραπηις ινδιςατορς ωιτη τηε ηελπ οφ ΑΑ. Τηις ςτυδψ ωας εξτενδεδ βψ [gralka2022classifying] το ΑΔΑ. [wohlrabe2020using] αλςο λεεραγε ΑΔΑ το εξτραςτ τηρεε αρςηετψπαλ ινςτιτυτιονς ανδ φαςυλτιες ωιτηιν τηε φιελδ οφ εςονομιςς. Λαςτ, [bauckhage2014kernel] υςε ϰερνελ ΑΑ το ςλυςτερ τηε δψναμιςς οφ ςολλεςτιε αττεντιον ιν ςοςιαλ μεδια.

Φιναλλψ, ΑΑ ωας υςεδ ιν ςοφτωαρε ενγινεερινγ, ε.γ., το ιδεντιφψ προτοτψπιςαλ μοδελς φορ τηε ταςϰ οφ ςοφτωαρε εφφορτ εςτιματιον [mittas2014benchmarking, mittas2020data], το αναλψζε τεςηνιςαλ δεβτ [amanatidis2020evaluating], ανδ φορ τηε αναλψςις οφ ςοντριβυτιον τψπες οφ οπεν ςουρςε ςοφτωαρε δεελοπερς [ikemoto2020analysis].

\theςυβςεςτιον Σοςιαλ ςςιενςες ανδ μιςςελλανψ

ΑΑ ηας φουνδ εξτενςιε αππλιςατιονς ιν τηε ςοςιαλ ςςιενςες. Ιν τηε φιελδ οφ πςψςηολογψ, [stoker2023configurational] εξαμινεδ αρςηετψπες οφ λεαδερςηιπ, [kosti2016archetypal] ινεςτιγατεδ αρςηετψπαλ περςοναλιτιες ανδ [fordellone2017finding] δελινεατεδ περςοναλιτψ τραιτς, ωηιλε [lim2015understanding, lim2015revealing] αναλψζεδ ςοςιαλ ιδεντιτιες ανδ βεηαιοραλ αρςηετψπες, ας ωελλ ας [drachen2012guns, sifa2013behavior, bauckhage2014clustering, sifa2018overview] ωηο ςτυδιεδ βεηαιοραλ προφιλες ιν διγιταλ γαμες ορ [swait2018modeling] ιν ςονςυμερ βεηαιορ. Φυρτηερμορε, [ragozini2017archetypal] υςεδ ΑΑ το ςτυδψ ιδεντιτψ φορματιον ιν αδολεςςενςε. [ragozini2017archetypal] αλςο ςονςιδερεδ ΑΑ ιν ανοτηερ φιελδ οφ αππλιςατιον, ςυςη ας βενςημαρϰινγ, ωηερε βενςημαρϰ περφορμερς αμονγ οπερατιε υνιτς οφ α τελεςομμυνιςατιονς ςομπανψ ωερε φουνδ. [Porzio2008] αλςο προποςεδ τηε υςε οφ ΑΑ το ιδεντιφψ βενςημαρϰ υνιερςιτιες ανδ [d2008new] το ρανϰ μυλτιαριατε περφορμανςες. Αλιϰε, [antoniadis2023benchmarking] αππλιεδ ΑΑ το διςςοερ βενςημαρϰινγ ςλαςςιφιερς φορ λοαν δεφαυλτ πρεδιςτιον. Ιν α ρελατεδ φιελδ, ςυςη ας μαρϰετινγ, ΑΑ ηας αλςο βεεν υςεδ το αναλψζε οπερατιονς οφ μυλτινατιοναλ ςορπορατιονς βψ [midgley2013marketing, venaik2019archetypes] ανδ το ςεγμεντ μαρϰετς βψ [li2003archetypal]. Ιν βυςινεςς προςεςς μαναγεμεντ, [fehrer2025taxonomy] δεριε ανδ εαλυατε αρςηετψπες οφ βυςινεςς προςεςς ιμπροεμεντ ανδ ιννοατιον ςψςτεμς. Μορεοερ, ΑΑ ηας βεεν αππλιεδ ιν φινανςε ανδ εςονομιςς. Σο, [moliner2018bivariate, Moliner2019] δεςςριβεδ ςομπανιες ιν τηε Σ.Π 500 δεπιςτεδ βψ τωο τιμε ςεριες οφ ςτοςϰ χυοτες ανδ [grzybowska2022archetypal] εντερπριςες βψ ςεεραλ φινανςιαλ ινδιςατορς, ωηιλε [stehlikova2024clustering] αναλψζεδ τηε ζερο-ςουπον ψιελδ ςυρε ιν τηε ϒΣΑ ανδ [hayden2018canonical] ιδεντιφιεδ ςανονιςαλ ςεςτορς ιν τηε ϒΣΑ μαρϰετ. Φυρτηερμορε, ιν εςονομις γεογραπηψ, [abbasiharofteh2025average] αππλιεδ αρςηετψπαλ αναλψςις το υνςοερ εξτρεμε ςπατιαλ-εςονομις προφιλες.

Τηερε αρε αλςο αππλιςατιονς ιν Σοςιολογψ. Φορ ινςτανςε, [beugelsdijk2022nature] εξαμινεδ ιδεντιτιες ιν Ευροπεαν ςουντριες το ςτυδψ τηε ςοςιεταλ ςονφλιςτ. Ανοτηερ εξαμπλε ις τηε αναλψςις οφ τιμε υςε οφ αςαδεμιςς ςαρριεδ ουτ βψ [cabero2023analysis].

Φυρτηερμορε, ΑΑ ηας βεεν αππλιεδ ωιτηιν τηε εδυςατιον φιελδ. Φορ ινςτανςε, [theodosiou2013courseware] αναλψζεδ ςουρςε υςαγε ανδ λογ φιλες οφ ονλινε ςουρςες ανδ τηειρ αςςεςςμεντ [kazanidis2016online], ωηιλε ςτυδεντ ωορϰλοαδ ατ ηομε ανδ ςτυδεντ ρεςπονςες το τεαςηερ ςυρεψς ωερε αναλψζεδ βψ [epifanioCARGAS] ανδ [epifanioanalisis], ρεςπεςτιελψ. Φιναλλψ, [sort20] αναλψζεδ βιναρψ χυεςτιονναιρες το ιδεντιφψ ςτυδεντ ςϰιλλ ςετ προφιλες ανδ εξπλαιν τηε ιτεμς οφ α ματη εξαμ. [adabbo2021statistics] αλςο γρουπεδ ςτυδεντς βψ αρςηετψπες.

Σπορτ αναλψτιςς ις ανοτηερ φιελδ οφ ΑΑ αππλιςατιον. Ον τηε ονε ηανδ, [Eugster2012] αππλιεδ ΑΑ το τηε αναλψςις οφ ςεεραλ αριαβλες οφ βαςϰετβαλλ ανδ ςοςςερ πλαψερς. Ον τηε οτηερ ηανδ, [VinEpi17] υςεδ ΑΔΑ, νοτ ονλψ φορ τηε αναλψςις οφ ςεεραλ αριαβλες οφ βαςϰετβαλλ πλαψερς, βυτ αλςο φορ ςτυδψινγ πλαψερ ςαρεερ τραϑεςτοριες ωιτη φυνςτιονς ανδ τεαμ περφορμανςε τηρουγη τηε ινφορματιον οφ αςψμμετρις ρελατιονς. Φυρτηερμορε, ΑΔΑ φορ ςπαρςε φυνςτιονς ωας υςεδ το φορεςαςτ βαςϰετβαλλ πλαψερς’ περφορμανςε βψ [VinEpi19].

Τηερε αλςο αππλιςατιονς ιν οτηερ φιελδς, ςυςη ας ςπεεςη εαλυατιον [gu2020characterization] ανδ μοδελινγ διαλεςταλ αριατιον [canhasi2023using], αναλψζινγ ςυλτυραλ μοδελς ανδ τηειρ ιμπλιςατιονς [midgley2018culture, harrell2017culturally, venaik2015mindscapes], ςυλτυραλ τρανςμιςςιον [macdonald2024cultural], αρτιςτις ςτψλε αναλψςις [wynen2018unsupervised], αναλψςις οφ τερροριςτ εεντς [Lundberg02092019], τηερμαλ νονδεςτρυςτιε τεςτινγ/εαλυατιον [marinetti2006matrix, marinetti2007archetypes], ςοςιαλ μεδια αναλψτιςς[charmanas2025exploring], Τοροντο ηουςινγ [ergun2014potential] ανδ αρςηιτεςτυραλ δεςιγν [Chen2015AnalysingPO].

Μορεοερ, ΑΑ ανδ τηειρ αριαντς ηαε βεεν αππλιεδ φορ αναλψζινγ ερψ διερςε ςυρεψ δατα, ςυςη ας, ιντεραλ-ςοδεδ ςενςορψ δατα [d2011use], φινανςιαλ ϰνοωλεδγε δατα [palazzo2024integrated], ςομμυνιτψ ατταςημεντ δατα [cutler3], γενδερ εχυαλιτψ αςτιονς ιν υνιερςιτψ δατα [WOS001271420100002], Ευροπεαν Σοςιαλ Συρεψ δατα [wedenborg2024modeling] ανδ χυαλιτψ οφ λιφε δατα οφ πατιεντς αφφεςτεδ βψ βρεαςτ ςανςερ ανδ ςτυδεντ ςατιςφαςτιον ςυρεψ [FERNANDEZ2021281].