TR`NG ĐẠI HỌC KHOA HỌC T. NHIÊN

KHOA CÔNG NGH. THÔNG TIN

Dng Anh Ki.t - 18120046

Nguy~n Hoàng Lân - 18120051

TĂNG C`NG CH´NG TH.C M.T NG`I V´I MẠNG NH.N DI.N KHUÔN M.T S DỤNG HÀM LARGE-MARGIN COTANGENT LOSS

KHÓA LU.N T´T NGHI.P C NHÂN

CHNG TRÌNH C NHÂN TÀI NĂNG

GIÁO VIÊN H´NG D~N

TS. Trng Toàn Thịnh

Tp. H` Chí Minh, tháng 08/2022

L`i cam n

Đ`u tiên chúng em xin gi l`i cam n chân thành đ´n tr`ng Đại học Khoa học T. nhiên đã cho chúng em c h.i đ.c học t.p và làm vi.c tại tr`ng. Nh` công lao dạy bao cua nh~ng th`y cô trong tr`ng và trong Khoa Công ngh. Thông tin, chúng em m´i có th đi đ´n giai đoạn cu´i cua chng trình 4 năm Đại học, ngành Công ngh. Thông tin.

Ti´p đ´n chúng em xin cam n th`y h´ng d~n Trng Toàn Thịnh Khoa Công ngh. Thông tin đã giúp đ~ chúng em trong su´t quá trình th.c hi.n khóa lu.n t´t nghi.p. Nh` vào nh~ng l`i góp ý cùng v´i nh~ng l`i khuyên h~u ích cua th`y, chúng em có thêm đ.ng l.c và s. tinh táo đ hoàn thành khóa lu.n m.t cách t´t nh´t.

Cu´i cùng chúng em xin gi l`i cam n sâu s´c đ´n th`y chu nhi.m Tr`n Minh Tri´t đã g´n bó v´i chúng em trong su´t quãng th`i gian 4 năm học tại Tr`ng Đại học Khoa học T. nhiên. Nh` nh~ng bài học cua th`y, chúng em đã có th trang bị đu các ki´n th´c chuyên môn cùng m.t s´ kĩ năng vô cùng c`n thi´t. M.c dù th`y không tr.c ti´p h´ng d~n chúng em trong khóa lu.n t´t nghi.p nhng th`y cũng đã dành cho chúng em m.t s´ góp ý trong quá trình th.c hi.n. Nh` vào đó, chúng em đã tránh đ.c m.t s´ sai sót khá nghiêm trọng, giúp chúng em có thêm kinh nghi.m thi´t th.c trong quá trình làm nghiên c´u sau này.

Qua khóa lu.n này, chúng em cam th´y t. tin v´i ban thân hn khi đã hoàn thành m.t đ` án l´n đ`u tiên so v´i nh~ng đ` án đã hoàn thành tr´c đó. Đ´i v´i chúng em, khóa lu.n này đóng vai trò nh m.t b´c đ.m đ giúp chúng em tr nên g`n gũi hn v´i nh~ng d. án th.c t´. Đây ch´c ch´n sẽ là đ.ng l.c to l´n giúp chúng em đ´i di.n v´i nh~ng th thách m´i môi tr`ng làm vi.c th.c t´ trong tng lai.

Mục lục

1. L`i cam n
2. 0 Gi´i thi.u
   1. 1 Gi´i thi.u tng quan và lý do chọn đ` tài
   2. 2 Mục tiêu cua đ` tài
   3. 3 Gi´i thi.u khái quát n.i dung khóa lu.n
3. 1 Khao sát công ngh. Nh.n di.n khuôn m.t tích h.p trong các dòng đi.n thoại
   1. 1 Khao sát dòng đi.n thoại iPhone
      1. 1 Nh~ng tính năng cua Face ID
      2. 2 H. th´ng camera TrueDepth
      3. 3 Mạng n-ron
      4. 4 Bionic Neural Engine
      5. 5 Bao m.t
      6. 6 Các khao sát ng`i dùng v` Face ID
   2. 2 Khao sát dòng đi.n thoại Google Pixel
      1. 1 Cách hoạt đ.ng
      2. 2 Đim khác nhau gi~a Face Unlock và Face ID
      3. 3 Bao m.t
4. 2 Các v´n đ` liên quan
   1. 1 Mạng n-ron
   2. 2 Frameworks
      1. 1 TensorFlow
      2. 2 Pytorch
      3. 3 TensorFlow Lite
   3. 3 COLABORATORY
   4. 4 Android Studio
5. 3 Mô hình h. th´ng ch´ng th.c
   1. 1 Nhóm ch´c năng đ` xu´t
      1. 1 Phát hi.n khuôn m.t
      2. 2 Nh.n di.n khuôn m.t
      3. 3 Ch´ng gia mạo khuôn m.t
      4. 4 Phân loại m´t đóng m
   2. 2 Ki´n trúc đ` xu´t xây d.ng h. th´ng
      1. 1 Quy trình đăng ký khuôn m.t
      2. 2 Quy trình ch´ng th.c khuôn m.t
   3. 3 Nghiên c´u đ` xu´t các hàm loss
      1. 1 Large Margin Cotangent Loss (LMCot)
         1. Ý tng ban đ`u
         2. Ý tng cai ti´n
      2. 2 Double Loss
6. 4 Nhóm ch´c năng trong h. th´ng
   1. 1 Mô hình phát hi.n khuôn m.t
      1. 1 Proposal Network (P-Net)
      2. 2 Refine Network (R-Net)
      3. 3 Output Network (O-Net)
   2. 2 Kỹ thu.t tinh chinh khuôn m.t
   3. 3 Nh.n di.n khuôn m.t
   4. 4 Ch´ng gia mạo khuôn m.t
   5. 5 Phân loại m´t đóng m
7. 5 H. th´ng ch´ng th.c trên đi.n thoại Android
   1. 1 Ki´n trúc h. th´ng
   2. 2 Đ.c ta ch´c năng
   3. 3 Chi ti´t cài đ.t các hàm x lý quan trọng
      1. 1 Hàm x lý lu`ng d~ li.u camera
      2. 2 Hàm phát hi.n m.t ng`i
      3. 3 Hàm tinh chinh khuôn m.t
      4. 4 Hàm ch´ng gia mạo khuôn m.t
      5. 5 Hàm nh.n di.n khuôn m.t
      6. 6 Hàm phân loại m´t đóng m
   4. 4 Giao di.n
   5. 5 K´t lu.n
8. 6 K´t qua nghiên c´u
   1. 1 Đánh giá và so sánh
      1. 1 Nh.n di.n khuôn m.t
      2. 2 Ch´ng gia mạo khuôn m.t
      3. 3 Phân loại m´t đóng m
   2. 2 K´t qua đạt đ.c
9. 7 H´ng phát trin cua đ` tài
   1. 1 Phát hi.n khuôn m.t
   2. 2 Nh.n di.n khuôn m.t
      1. 1 Hạn ch´ cua LMCot
      2. 2 Hạn ch´ v` đ. đo
      3. 3 Hạn ch´ v` mô hình
   3. 3 Ch´ng gia mạo khuôn m.t
   4. 4 Phân loại m´t đóng m
   5. 5 ´c l.ng góc nhìn cua m´t
      1. 1 Gi´i thi.u
      2. 2 Ki´n trúc
10. Danh mục công trình cua tác gia

Danh sách hình

1. 1 Biu đ` tròn th hi.n câu tra l`i cua ng`i dùng vào năm 2021 v` vi.c tích h.p công ngh. Face ID trong tng lai.
2. 2 Biu đ` tròn th hi.n câu tra l`i cho ng`i dùng đeo khu trang trong m khóa iPhone.
3. 3 Biu đ` tròn th hi.n các m´c đ. th´t vọng cua ng`i dùng Face ID.
4. 4 Biu đ` tròn th hi.n câu tra l`i cho vi.c tháo khu trang ni công c.ng cua ng`i dùng Face ID.
5. 5 Biu đ` tròn th hi.n các cách giai quy´t tạm th`i đ´i v´i các tr`ng h.p th.c hi.n Face ID th´t bại.
6. 1 Ví dụ minh họa v` m.t ki´n trúc mạng n-ron v´i hai l´p n.
7. 1 Ví dụ minh họa đ`u vào và đ`u ra cua mô hình phát hi.n khuôn m.t.
8. 2 Ví dụ minh họa đ`u vào và đ`u ra cua mô hình nh.n di.n khuôn m.t.
9. 3 Ví dụ minh họa đ`u vào và đ`u ra cua mô hình ch´ng gia mạo khuôn m.t.
10. 4 Ví dụ minh họa đ`u vào và đ`u ra cua mô hình phân loại m´t đóng m.
11. 5 Ki´n trúc mô ta quy trình đăng ký khuôn m.t.
12. 6 Ví dụ minh họa thu.t toán Laplacian.
13. 7 Ví dụ v` m.t kernel Laplacian.
14. 8 Ki´n trúc mô ta quy trình ch´ng th.c khuôn m.t.
15. 9 Đ` thị biu di~n l`n l.t hàm $y=\cos\left(x\right)$ và hàm $y=\cot\left(x\right)$.
16. 10 Minh họa tr`ng h.p không t´t cua double loss
17. 1 Ki´n trúc cua mạng P-Net.
18. 2 Ví dụ minh họa anh đ.c tạo m´i và resize v` các kích th´c khác nhau.
19. 3 Ví dụ minh họa anh k´t qua cua kỹ thu.t NMS tại giai đoạn mạng P-Net.
20. 4 Ki´n trúc cua mạng R-Net.
21. 5 Ví dụ minh họa anh k´t qua sau khi đa qua mạng R-Net.
22. 6 Ví dụ minh họa anh k´t qua cua kỹ thu.t NMS tại giai đoạn mạng R-Net.
23. 7 Ki´n trúc cua mạng O-Net.
24. 8 Ví dụ minh họa anh k´t qua sau khi đ.c đa qua mạng O-Net.
25. 9 Ví dụ minh họa anh k´t qua cu´i cùng cua kỹ thu.t NMS tại giai đoạn mạng O-Net.
26. 10 Ví dụ minh họa anh đ`u vào và anh k´t qua sau khi áp dụng kỹ thu.t tinh chinh khuôn m.t.
27. 11 Hình minh họa cách hoạt đ.ng cua mạng Siamese.
28. 12 Lu`ng hu´n luy.n mô hình b`ng cotan loss d.a trên ArcFace[6].
29. 13 64 hình anh ng~u nhiên đ.c l´y t` t.p hu´n luy.n mô hình nh.n di.n khuôn m.t.
30. 14 Ki´n trúc cua mô hình nh.n di.n khuôn m.t dùng trong hu´n luy.n và trong chạy th.c t´.
31. 15 Giai thích ki´n trúc mô hình
32. 16 Ki´n trúc cua mô hình ch´ng gia mạo khuôn m.t dùng trong hu´n luy.n và trong chạy th.c t´.
33. 17 Ki´n trúc cua mô hình phân loại m´t đóng m.
34. 1 Biu đ` minh họa lu`ng ng`i dùng đăng ký khuôn m.t trên h. th´ng.
35. 2 Biu đ` minh họa lu`ng ng`i dùng ch´ng th.c khuôn m.t.
36. 3 Giao di.n trang chu.
37. 4 Giao di.n danh sách nh~ng ng`i đăng ký khuôn m.t.
38. 5 Giao di.n ng`i dùng chụp anh đ tạo d~ li.u khuôn m.t trên h. th´ng.
39. 6 Giao di.n minh họa quá trình đăng ký anh khuôn m.t.
40. 7 Giao di.n h. th´ng c.p nh.t d~ li.u cho ng`i đã đăng ký khuôn m.t.
41. 8 Giao di.n minh họa quy trình ch´ng th.c.
42. 1 Biu đ` t`n su´t cho khoang cách cosin cua 100 nghìn m~u ng~u nhiên các c.p anh t` cùng m.t ng`i và 100 nghìn m~u ng~u nhiên các c.p anh t` hai ng`i khác nhau, d~ li.u t` b. th nghi.m cua t.p CelebA.
43. 2 Hình minh họa kha năng rút trích đ.c trng cua mô hình.
44. 3 Biu đ` t`n su´t cua anh th.t và anh gia.
45. 4 Ví dụ minh họa anh g´c s dụng kỹ thu.t tăng c`ng RandAugment [4].
46. 5 Ví dụ minh họa m.t anh hu´n luy.n trong t.p MRL Eye s dụng kỹ thu.t tăng c`ng RandomResizedCrop [3].
47. 1 Ví dụ minh họa k´t qua cua mô hình ´c tính góc nhìn cua m´t.
48. 2 Ki´n trúc minh họa cho mô hình ´c l.ng góc nhìn cua m´t.

Danh sách bang

1. 1 K´t qua trên t.p CelebA [19] và t.p CelebA+mask [20]
2. 2 So sánh gi~a các mô hình hu´n luy.n trên t.p hu´n luy.n cua t.p CelebA-Spoof/CelebA-Spoof + mask và đánh giá trên t.p kim tra tng ´ng cua cùng b. d~ li.u.
3. 3 Bang so sánh đ. chính xác gi~a các mô hình hu´n luy.n trên t.p MRL Eye và đánh giá trên t.p CEW.
4. 1 K´t qua trên t.p LFW
5. 2 K´t qua VLSP2021
6. 3 K´t qua trong cu.c thi Google Landmark Retrieval 2021
7. 4 K´t qua trong cu.c thi Google Landmark Recognition 2021

Chng 0  Gi´i thi.u

1   Gi´i thi.u tng quan và lý do chọn đ` tài

Bài toán Nh.n di.n khuôn m.t (Face Recognition) là m.t trong nh~ng thách th´c l´n đ´i v´i lĩnh v.c Thị giác Máy tính (Computer Vision) trong vài th.p ky v`a qua và lĩnh v.c Học Sâu (Deep Learning) trong khoang th`i gian g`n đây. Bài toán này có ´ng dụng quan trọng nhi`u lĩnh v.c đ`i s´ng khác nhau, chng hạn nh: nh.n di.n danh tính đ tìm ki´m bạn bè trên các trang mạng xã h.i, tìm ki´m nh~ng nạn nhân trong nạn buôn ng`i, và th.m chí truy lùng nh~ng t.i phạm đang tr´n tránh pháp lu.t; Trong phạm vi tr`ng học, h. th´ng nh.n di.n khuôn m.t có kha năng đim danh, theo dõi học sinh trong l´p học và tr`ng học, giúp ngăn ch.n nh~ng anh hng tiêu c.c đ´n học sinh; Ngoài ra, h. th´ng nh.n di.n khuôn m.t có ti`m năng trong bài toán nh.n di.n cam xúc con ng`i, đi`u này có anh hng vô cùng to l´n đ´i v´i nh~ng ng`i khi´m thị, h. th´ng có th giúp họ hiu rõ hn trong các tình hu´ng xã h.i đ`ng th`i canh báo nh~ng nguy c có th xay đ´n v´i họ.

Qua m.t s´ ´ng dụng đã đ.c li.t kê trên, bài toán nh.n di.n khuôn m.t ch´c ch´n là m.t bài toán l´n và có giá trị th.c ti~n cao. Nh.n th´y đ.c t`m quan trọng cua bài toán này, nhóm sinh viên chúng em quy´t định nghiên c´u và th.c hi.n đ` tài ch´ng th.c danh tính m.t ng`i trong thi´t bị thông minh, đây cũng chính là m.t bài toán có ´ng dụng vô cùng h~u ích trong đ`i s´ng sinh hoạt cua con ng`i hi.n nay. Minh ch´ng rõ ràng nh´t chính là h. th´ng ch´ng th.c khuôn m.t Face ID cua Apple, m.t h. th´ng đ.c tích h.p vào trong h`u h´t các đi.n thoại iPhone. Nh` tính ti.n dụng cùng v´i đ. chính xác, bao m.t cao nên tính năng ch´ng th.c khuôn m.t luôn đ.c ng`i s dụng đi.n thoại thông minh a dùng.

2   Mục tiêu cua đ` tài

Mục tiêu tng quát cua đ` tài chính là đ` xu´t và phát trin m.t h. th´ng ch´ng th.c m.t ng`i trong m khóa đi.n thoại ho.c các ´ng dụng trong đi.n thoại s dụng nh.n di.n khuôn m.t. H. th´ng sẽ bao g`m 4 ki´n trúc riêng bi.t:

• Phát hi.n khuôn m.t.

• Nh.n di.n khuôn m.t.

• Ch´ng gia mạo khuôn m.t.

• Phân loại m´t đóng m.

Trong đó chúng em nh.n định bài toán nh.n di.n khuôn m.t là quan trọng nh´t, vi.c xác định danh tính th.t s. cua ng`i đ´ng tr´c màn hình m.t cách chính xác tuy.t đ´i là đi`u mà các h. th´ng nh.n di.n khuôn m.t c`n phai đạt đ.c. Đi kèm v´i s. phát trin cua bài toán nh.n di.n khuôn m.t, bài toán ch´ng gia mạo khuôn m.t cũng d`n tr nên ph bi´n và không kém ph`n quan trọng. Trong m.t s´ tr`ng h.p, b`ng cách in m.t t´m anh cua ng`i đó ra và đa ra tr´c màn hình, ta d~ dàng qua m.t đ.c h`u h´t các h. th´ng nh.n di.n khuôn m.t. Nhóm t.p trung vào cai ti´n hai ki´n trúc quan trọng này nh sau:

1. Chúng em đ` xu´t Large Margin Cotangent Loss (LMCot), m.t hàm loss đ.c s dụng đ tăng c`ng đ. hi.u qua nh.n di.n trong mô hình nh.n di.n khuôn m.t. Đ. hi.u qua cua LMCot v.t qua hàm suy hao thông dụng nh´t và đ.c ch´ng minh qua nhi`u thí nghi.m trên m.t s´ t.p d~ li.u và các cu.c thi có liên quan.

2. Chúng em đ` xu´t Double Loss, m.t hàm loss đ.c s dụng đ tăng c`ng đ. hi.u qua xác th.c m.t ng`i là gia ho.c th.t trong mô hình ch´ng gia mạo khuôn m.t.

Mục tiêu cua chúng em chính là đ` xu´t và phát trin hai hàm suy hao m´i: LMCot và Double Loss. Sau đó áp dụng chúng vào quy trình ch´ng th.c khuôn m.t.

Chúng em phát trin m.t ph`n m`m ´ng dụng đ.c trin khai trên n`n tang Android đ minh họa cho h. th´ng đã đ` xu´t. Ph`n m`m ´ng dụng sẽ t.p trung biu di~n các quy trình cua m.t h. th´ng ch´ng th.c đã đ` xu´t m.t cách c ban và đ`y đu nh´t.

3   Gi´i thi.u khái quát n.i dung khóa lu.n

N.i dung khóa lu.n đ.c chúng em trình bày l`n l.t nh sau:

1. Ti´n hành khao sát m.t s´ công ngh. nh.n di.n khuôn m.t đã đ.c tích h.p vào đi.n thoại thông minh hi.n nay.

2. Gi´i thi.u m.t s´ công ngh., framework, IDE đã đ.c s dụng trong su´t quá trình nghiên c´u.

3. Nhóm đi sâu vào vi.c phân tích t`ng minh các ch´c năng đ.c đ` xu´t s dụng cho h. th´ng ch´ng th.c. Các quy trình trong h. th´ng đ.c đ` xu´t và đ.c phân tích m.t cách khái quát. Các ý tng v` hai hàm suy hao đ.c nghiên c´u và phát trin cũng đ.c phân tích tại chng này.

4. Trình bày chi ti´t các mô hình đ.c s dụng trong h. th´ng, bao g`m d~ li.u, ki´n trúc.

5. Trình bày ki´n trúc h. th´ng ch´ng th.c trên Android và đ.c ta các ch´c năng đ.c cài đ.t trong ´ng dụng.

6. Th.c hi.n đánh giá và so sánh m.t s´ mô hình đ` xu´t cùng v´i các công trình liên quan. Đ`ng th`i k´t lu.n nh~ng nghiên c´u, nh~ng đóng góp cho đ` tài.

7. Cu´i cùng, chúng em phân tích h´ng phát trin cua đ` tài trong tng lai.

Chng 1  Khao sát công ngh. Nh.n di.n khuôn m.t tích h.p trong các dòng đi.n thoại

1   Khao sát dòng đi.n thoại iPhone

Face ID thu.c dòng đi.n thoại iPhone là m.t công ngh. nh.n di.n khuôn m.t ra m´t trên iPhone X vào năm 2017. Công ngh. này thay th´ h. th´ng nh.n di.n vân tay Touch ID cua Apple cho các iPhone m´i nh´t cua công ty, bao g`m iPhone 13 mini, 13, Pro và 13 Pro Max và có kha năng nó cũng sẽ đ.c tìm th´y trên các iPhone tng lai.

Face ID s dụng h. th´ng camera TrueDepth, bao g`m cam bi´n, camera và máy chi´u dạng ch´m (Dot Projector) trên cùng cua màn hình iPhone đ tạo ra m.t ban đ` 3D chi ti´t trên khuôn m.t cua ng`i dùng. M~i l`n ng`i dùng nhìn vào đi.n thoại cua họ, h. th´ng này ti´n hành kim tra xác th.c an toàn, cho phép thi´t bị đ.c m khóa ho.c thanh toán đ.c th.c hi.n nhanh chóng và tr.c quan n´u h. th´ng nh.n ra họ. Nh~ng khao sát sau đây đ.c dịch và di~n đạt lại t` bài báo trên tạp chí tr.c tuy´n Pocket-lint.

1   Nh~ng tính năng cua Face ID

Nh` vào m.t s´ y´u t´ v` ph`n c´ng cùng v´i nh~ng công ngh. hi.n đại nh h. th´ng camera TrueDepth, chip sinh học, mạng n-ron,… Face ID tr thành m.t trong nh~ng công ngh. hi.n đại b.c nh´t, h~ tr. các tính năng quan trọng m.t cách đ`y đu, chi ti´t và an toàn.

Khi ta có s. khác bi.t đáng k v` ngoại hình cua mình, chng hạn nh cạo râu, Face ID sẽ xác nh.n danh tính cua ta b`ng cách s dụng m.t khu tr´c khi nó c.p nh.t d~ li.u khuôn m.t cua ta.

Face ID còn đ.c thi´t k´ đ hoạt đ.ng v´i mũ, khăn choàng, kính áp tròng và h`u h´t kính râm. Vào th`i đim năm 2017 khi h. th´ng ra m´t trên iPhone X, nó không hoạt đ.ng đ.c khi ng`i dùng đeo khu trang. Cho đ´n năm 2020, khi tình hình đại dịch COVID-19 di~n bi´n ph´c tạp, m.t ban c.p nh.t ph`n m`m đ´n v´i iOS 14.5 cho phép Face ID hoạt đ.ng khi ta đeo khu trang, nhng đ`ng th`i phai đeo Apple Watch đ m khóa.

2   H. th´ng camera TrueDepth

M~i l`n ta nhìn vào chi´c đi.n thoại (iPhone X ho.c các phiên ban m´i hn), máy chi´u ch´m chi´u hn 30.000 đim h`ng ngoại vô hình lên khuôn m.t cua ta. Flood Illuminator sẽ s dụng ánh sáng h`ng ngoại vô hình (ánh sáng IR) đ phát hi.n khuôn m.t cua ta, ngay ca trong bóng t´i. Ti´p theo, camera IR đọc m~u ch´m và n´m đ.c ban đ` không gian bao g`m các đ.c đim khuôn m.t xung quanh m´t, mũi và mi.ng cua ta. Sau đó đa các đ.c đim đó qua mạng n-ron đ tạo ra m.t mô hình toán học cho khuôn m.t.

3   Mạng n-ron

H. th´ng trong đi.n thoại sẽ kim tra hình chụp khuôn m.t cua ta so v´i hình đã thi´t l.p và lu tr~ trên thi´t bị cua mình đ xem li.u nó có kh´p hay không, và n´u đúng, nó sẽ m khóa đi.n thoại ho.c cho phép thanh toán (trên Apple Pay).

T´t ca nh~ng b´c này xay ra trong th`i gian th.c và vô hình. Apple cho bi´t hãng đã làm vi.c v´i hàng ngàn ng`i trên kh´p th´ gi´i và ti´p nh.n hàng ti hình anh, và cùng v´i đó, hãng đã phát trin nhi`u mạng n-ron đ hình thành công ngh. Face ID cua mình.

4   Bionic Neural Engine

Đ x lý t´t ca d~ li.u c`n thi´t cho Face ID, thông qua vi.c học máy, Apple đã phai phát trin nhân n-ron (neural engine) A11 Bionic. Con chip này đã đ.c nâng c´p thành nhân n-ron A12 Bionic trên các dòng đi.n thoại iPhone XS, XS Max và XR, mang lại nhi`u cai ti´n hn cho công ngh. Face ID, ti´p theo là A13 trên các m~u iPhone 11, A14 trên các m~u iPhone 12 và A15 trên các m~u iPhone 13.

Mô hình chung, các chip này là ph`n c´ng chuyên bi.t đ.c xây d.ng cho m.t b. thu.t toán học máy. Chúng có th x lý hàng trăm ty hoạt đ.ng m~i giây và do đó có th đ.c s dụng cho công ngh. nh.n di.n khuôn m.t trong th`i gian th.c.

V´i t cách là ng`i dùng, Face ID r´t đn gian và h`u nh lúc nào cũng v.n hành đ.c. Nó nhanh hn 30% so v´i khi nó m´i ra m´t và nhi`u góc đ. hn cũng đ.c h~ tr., cho phép m khóa thi´t bị khi nó phng trên bàn mi~n là ta g`n. Trong khi khi Face ID l`n đ`u ra m´t, ta phai nh´c iPhone lên và đa lên tr´c m.t.

5   Bao m.t

Khi Face ID đ.c phát hành, Apple cho bi´t họ đã n~ l.c r´t nhi`u đ đam bao Face ID không xay ra v´n đ` bi nh~ng b´c anh gia mạo. Họ th.m chí còn làm vi.c v´i các nhà san xu´t m.t nạ chuyên nghi.p và các ngh. sĩ trang đim Hollywood đ đào tạo mạng n-ron cua họ và nh` đó bao v. Face ID khoi nh~ng n~ l.c nh`m v.t qua l~ hng h. th´ng. Họ đã đ` c.p trên trang web cua họ r`ng không th sao chép d~ li.u nh.n di.n khuôn m.t b`ng cách s dụng anh kỹ thu.t s´ 2D, m.t nạ ho.c các kỹ thu.t tng t. khác.

D~ li.u khuôn m.t cũng đ.c bao v. bi m.t gói bao m.t trong chip Bionic, và t´t ca các x lý đ.c th.c hi.n trên các chip, cho dù đó là A11, A12, A13, A14 ho.c A15. Đi`u đó có nghĩa là d~ li.u khuôn m.t cua ta không đ.c gi đ´n máy chu.

Apple còn tuyên b´ r`ng Face ID an toàn g´p 20 l`n Touch ID. Trong khi c h.i cua ai đó m khóa iPhone cua ta b`ng cách s dụng m.t d´u vân tay gia là 1 trong 50 nghìn, con s´ này tăng theo c´p s´ nhân lên thành 1 trong 1 tri.u khi nói đ´n Face ID.

Là m.t l´p bao m.t b sung, Face ID cua Apple đi kèm v´i m.t tính năng nh.n di.n s. chú ý, đam bao r`ng iPhone cua ta không th đ.c m khóa cho đ´n khi m´t cua ta m hoàn toàn và ta đang chú ý đ´n thi´t bị này. Do đó, không th có ai đó s dụng Face ID đ m khóa iPhone/iPad Pro cua ta trong khi ta đang ngu.

6   Các khao sát ng`i dùng v` Face ID

Vào m.t cu.c khao sát v` san phm m´i t` Apple năm 2021, khoang 3040 ng`i dùng Apple đã đ.c khao sát r`ng họ có mong mu´n công ngh. Face ID đ.c tích h.p vào các thi´t bị MacBook và iMac các phiên ban ti´p theo hay không?

Hình 1: Biu đ` tròn th hi.n câu tra l`i cua ng`i dùng vào năm 2021 v` vi.c tích h.p công ngh. Face ID trong tng lai.

Theo s´ li.u Hình 1, có đ´n 82% ng`i dùng mu´n công ngh. Face ID cua Apple đ.c tích h.p vào các máy MacBook và iMac trong tng lai vào năm 2021.

Vào m.t khao sát tr.c tuy´n đ.c th.c hi.n t` ngày 2 đ´n ngày 7 tháng 12 năm 2020 v´i s. tham gia cua hn 2000 ng`i dùng iPhone, t` 18 tui tr lên, tại Hoa Kỳ. Mục tiêu cua cu.c khao sát chính là thu th.p phan h`i t` ng`i dùng iPhone v` s. th´t vọng/v´n đ` Face ID trong khi đeo khu trang. Ngoài ra, cũng đ hoi li.u họ có mu´n xem Touch ID tr lại hay không và nhi`u hn n~a. D~ li.u cho 4 biu đ` tròn bên d´i đ.c trích t` tạp chí tr.c tuyn SellCell .

Hình 2: Biu đ` tròn th hi.n câu tra l`i cho ng`i dùng đeo khu trang trong m khóa iPhone.

Theo s´ li.u Hình 2, ta th´y có đ´n 74% ng`i dùng cam th´y khó khăn trong vi.c m khóa iPhone ho.c cho phép các ´ng dụng và thanh toán.

Hình 3: Biu đ` tròn th hi.n các m´c đ. th´t vọng cua ng`i dùng Face ID.

Theo s´ li.u Hình 3, có đ´n tng c.ng 84% ng`i dùng th.t vọng khi Face ID không hoạt đ.ng t´t nh bình th`ng khi họ đeo khu trang.

Hình 4: Biu đ` tròn th hi.n câu tra l`i cho vi.c tháo khu trang ni công c.ng cua ng`i dùng Face ID.

Theo s´ li.u Hình 4, chi có 32.6% ng`i dùng iPhone đã t`ng tháo khu trang ni công c.ng đ th.c hi.n nh.n di.n khuôn m.t b`ng Face ID.

Hình 5: Biu đ` tròn th hi.n các cách giai quy´t tạm th`i đ´i v´i các tr`ng h.p th.c hi.n Face ID th´t bại.

Theo s´ li.u Hình 5, chi có 17% ng`i dùng đã ti´p tục s dụng Face ID khi đeo khu trang. Có đ´n tng c.ng 83% ng`i dùng s dụng nh~ng phng pháp khác đ m khóa đi.n thoại.

2   Khao sát dòng đi.n thoại Google Pixel

Face Unlock thu.c dòng đi.n thoại Google Pixel là m.t công ngh. nh.n di.n khuôn m.t ra m´t trên Google Pixel 4 vào năm 2019. phiên ban này, Google đã loại bo tính năng cam bi´n vân tay và chi d.a vào vi.c s dụng các đ.c đim trên khuôn m.t đ xác định danh tính. Phụ thu.c vào danh tính cua mình, chúng ta m´i có th m khóa ho.c truy c.p vào các ´ng dụng. Sau này bi vì nhi`u ng`i dùng cam th´y không hài lòng v´i s. thay đi đó, Google đã phai c.p nh.t lại các tính năng nh m khóa vân tay và khóa m.t khu, nh trong phiên ban Pixel 6.

Face Unlock cũng s dụng ánh sáng h`ng ngoại đ tạo ban đ` 3D v` các đ.c đim trên khuôn m.t, tng t. công ngh. Face ID cua Apple. Nh~ng khao sát sau đây đ.c dịch và di~n đạt lại t` hai bài báo trên tạp chí tr.c tuy´n Android Central .

1   Cách hoạt đ.ng

V` c ban, m.t tr´c cua Pixel 4, có m.t chip Radar thu nho đ.c gọi là Soli có th nh.n di.n khuôn m.t cua ng`i dùng và m khóa. Soli sẽ quét khuôn m.t cua ta theo b´t kỳ h´ng nào, ngay sau khi ta nh´c máy. Vì v.y, v` m.t lý thuy´t, đi`u này sẽ giúp ta giam b´t quá trình r`m rà khi nâng thi´t bị lên h´t c~, ho.c tạo t th´ theo m.t cách nh´t định và sau đó ch` thi´t bị m khóa.

Google không chi s dụng chip Soli đ nh.n di.n khuôn m.t. Ph`n trán dày cua màn hình Pixel 4 ch´a m.t loạt chip và cam bi´n. Vì v.y, bên cạnh Soli, cng âm thanh và camera selfie, đi.n thoại còn có cam bi´n ánh sáng xung quanh, cam bi´n đ. g`n, máy chi´u ch´m, Flood Illuminator và m.t c.p camera IR. Ba thi´t bị cu´i gi´ng trong iPhone X, nh đã gi´i thi.u trên.

2   Đim khác nhau gi~a Face Unlock và Face ID

Face Unlock có s dụng thêm m.t camera IR và c.p camera IR này đ.c đ.t cách xa nhau. Nh~ng l.i ích cua camera b sung này là:

• Chụp m.t hình anh hai góc đ..

• Chúng có th hoạt đ.ng trong góc l.ch 180 đ., nghĩa là ngay ca khi Pixel 4 đ.c đ.t trên bàn, ng`i dùng v~n có th m khóa nó.

• Trong ca hai tr`ng h.p nói trên, nó sẽ bao phu nhi`u di.n tích hn, ánh xạ nhi`u d~ li.u hn và do đó m khóa nhanh hn và đáng tin c.y.

• M.t kha năng khác có th là ng`i dùng không c`n phai căng m.t ra đ thu hút s. chú ý cua đi.n thoại.

3   Bao m.t

Ta cũng có th s dụng Face Unlock đ thanh toán an toàn và xác th.c ´ng dụng b`ng khuôn m.t. Theo Google, d~ li.u khuôn m.t cua ng`i dùng đ.c mã hóa và bao m.t an toàn trong đi.n thoại. Gi´ng nh Face ID, t´t ca quá trình x lý sẽ đ.c th.c hi.n trong thi´t bị. D~ li.u sẽ đ.c lu tr~ an toàn trong chip bao m.t Titan M cua Pixel ch´ không phai trên đám mây ho.c trên máy chu cua Google.

Khi Face ID ra m´t, nó đã bị anh hng bi các v´n đ` nh nh.n di.n khuôn m.t không rõ ràng và ch.m, đ.c bi.t là v´i nh~ng ng`i da màu. Chúng ta c`n hiu r`ng Face ID và Face Unlock phụ thu.c chu y´u vào các thu.t toán. Chúng trai qua quá trình hu´n luy.n ti´n b. và theo th`i gian, chúng sẽ phát trin, ngay ca Google cũng đ` c.p đ´n trong thông báo ra m´t cua Soli.

Tại phiên ban Pixel 4 và Pixel 4 XL, Google đã li.t kê nh~ng tr`ng h.p ng`i dùng c`n lu ý nh:

• Nhìn vào đi.n thoại có th gây m khóa ngay ca khi ng`i dùng không có ý định đó.

• Face Unlock có th không hoạt đ.ng n´u ng`i dùng híp m´t, s dụng chúng d´i ánh n´ng gay g´t và gi~ di.n thoại quá g`n m.t.

• Đi.n thoại có th đ.c m khóa bi m.t ng`i trông r´t gi´ng chúng ta, chng hạn nh anh em sinh đôi.

• Ng`i khác cũng có th m khóa đi.n thoại cua chúng ta n´u đi.n thoại đ.c đ.t g`n m.t mình, ngay ca khi đang nh´m m´t.

Trong đó có nh~ng tr`ng h.p Google c`n phai kh´c phục nh`m nâng cao kha năng bao m.t cua h. th´ng cho ng`i dùng.

Ngạc nhiên thay, tại phiên ban Pixel 6, Google cha quy´t định trin khai Face Unlock trên đó. K ca n´u có, nó sẽ thi´u camera h`ng ngoại, máy chi´u ch´m, cam bi´n. Đi`u đó cho th´y Google có th sẽ trin khai m.t s´ phng pháp ti´p c.n khác cho bài toán nh.n di.n khuôn m.t này trong tng lai.

Chng 2  Các v´n đ` liên quan

Chúng em gi´i thi.u m.t s´ công ngh., framework và IDE đ.c s dụng trong đ` tài.

1   Mạng n-ron

Theo định nghĩa t` IBM, học sâu là m.t t.p h.p con cua khái ni.m Học máy, chúng s dụng các hàm toán học đ ánh xạ đ`u vào v´i đ`u ra. Các hàm này có th trích xu´t thông tin t` d~ li.u, cho phép chúng hình thành m´i quan h. gi~a đ`u vào và đ`u ra.

Hình 1: Ví dụ minh họa v` m.t ki´n trúc mạng n-ron v´i hai l´p n.

Khái ni.m v` mạng n-ron t` đó ra đ`i, minh họa nh Hình 1. Mạng n-ron đ.c phát trin bi hai ý tng chính:

• B. não con ng`i đã ch´ng minh r`ng nh~ng hành vi thông minh là có th xay ra, d.a vào đó, chúng ta tin r`ng có th xây d.ng m.t h. th´ng thông minh.

• M.t quan đim khác là đ hiu hoạt đ.ng cua b. não con ng`i và các nguyên t´c làm n`n tang cho trí thông minh cua nó là xây d.ng m.t mô hình toán học có th làm sáng to các câu hoi khoa học c ban.

V` ban ch´t, mạng n-ron cho phép chúng ta học c´u trúc cua d~ li.u ho.c thông tin và giúp chúng ta hiu nó b`ng cách hu´n luy.n trên các tác vụ nh h`i quy, phân cụm, phân loại, vân vân.

S´c mạnh cua mạng n-ron đã đ.c ch´ng minh nhi`u tác vụ khác nhau, v.t xa các phng pháp học máy truy`n th´ng. V´i quy trình ch´ng th.c khuôn m.t, đây hi.n tại là phng pháp ti´p c.n hi.u qua nh´t mà chúng em nghĩ đ´n.

2   Frameworks

1   TensorFlow

TensorFlow là m.t n`n tang mã ngu`n m dành cho học máy đ.c phát trin bi Google, giúp d~ dàng quá trình thu th.p d~ li.u, đào tạo mô hình, phục vụ d. đoán và tinh chinh k´t qua trong tng lai.

TensorFlow cho phép tạo biu đ` lu`ng d~ li.u — c´u trúc và mô ta cách d~ li.u di chuyn qua biu đ`, ho.c m.t loạt các nút x lý. M~i nút trong biu đ` đại di.n cho m.t phép toán và m~i k´t n´i gi~a các nút là m.t mang d~ li.u đa chi`u, ho.c tensor.

Ngoài ra, các ´ng dụng TensorFlow có th chạy trên h`u h´t mọi thi´t bị: máy cục b., trên dịch vụ đám mây, thi´t bị iOS và Android, CPU, GPU, TPU. Hn th´, các mô hình k´t qua đ.c tạo bi TensorFlow có th đ.c trin khai trên h`u h´t mọi thi´t bị ni chúng sẽ đ.c s dụng đ th.c hi.n các d. đoán.

Đây sẽ là framework có vai trò chính trong vi.c hu´n luy.n các tác vụ đ.c mô ta trong h. th´ng ch´ng th.c cua chúng em.

2   Pytorch

Pytorch cũng là m.t n`n tang mã ngu`n m dành cho học máy nhng đ.c phát trin bi Meta. Framework này đã tr nên ngày càng ph bi´n cùng v´i TensorFlow và đ.c nh~ng l.p trình viên chuyên ngôn ng~ Python th`ng a chu.ng s dụng nh´t. Ca hai hin nhiên đ`u có đim mạnh đim y´u khác nhau, nhng v` công dụng và mục tiêu, c ban ca hai framework đ`u gi´ng nhau.

3   TensorFlow Lite

Các mô hình TensorFlow đ.c hu´n luy.n có th đ.c trin khai trên thi´t bị di đ.ng, chng hạn nh trên n`n tang iOS ho.c Android. TensorFlow Lite (TFLite) giúp t´i u hóa các mô hình TensorFlow đ chạy t´t trên các thi´t bị nh v.y, b`ng cách cho phép cân b`ng gi~a kích th´c và đ. chính xác cua mô hình. M.t mô hình nho hn (khoang 10 MB, ho.c th.m chí 100 MB) th`ng kém chính xác hn, nhng s. m´t mát v` đ. chính xác là nho và nhi`u hn đ.c bù đ´p bi t´c đ. và hi.u qua v` năng l.ng cua mô hình.

Đ xây d.ng h. th´ng trên thi´t bị di đ.ng n`n tang Android, chúng em s dụng các mô hình đã đ.c hu´n luy.n trên các framework TensorFlow, Pytorch và chuyn đi sang định dạng TFLite (.tflite) - định dạng mô hình học máy nho hn và hi.u qua hn trên thi´t bị di đ.ng. TensorFlow Lite cung c´p môi tr`ng th.c thi đ.c xây d.ng s~n và có th tùy chinh đ chạy các mô hình trên Android m.t cách nhanh chóng và hi.u qua, bao g`m các tùy chọn đ tăng t´c ph`n c´ng. V´i th vi.n TensorFlow Lite Android Support đ.c thi´t k´ đ giúp x lý đ`u vào và đ`u ra cua các mô hình TFLite, trình biên dịch TFLite sẽ d~ s dụng hn.

3   COLABORATORY

COLABORATORY, ho.c Google Colab là m.t trình biên dịch dạng trình duy.t cho phép chạy các đoạn code Python trong các ô (cell), phù h.p v´i công vi.c hu´n luy.n mô hình học máy, học sâu, phân tích d~ li.u. Colab không c`n yêu c`u cài đ.t hay c´u hình đ` họa máy tính, mọi th´ có th chạy thông qua trình duy.t, ta có th s dụng tài nguyên máy tính t` CPU t´c đ. cao và ca GPU l~n TPU đ`u đ.c cung c´p t` dịch vụ đám mây cua Google.

Google Colab chạy trên m.t máy ao đám mây (Cloud Virtual Machine). H. đi`u hành đ.c s dụng là Ubuntu phiên ban 18.04.3 LTS. Ngoài ra các phiên ban CUDA (n`n tang tính toán song song trên GPU) sẽ là 10.2 đ´i v´i ban Google Colab Free ho.c 11.2 đ´i v´i ban Google Colab Pro.

Do hạn ch´ v` kinh phí ph`n c´ng nên Google Colab chính là công cụ mà chúng em tin tng đ th.c hi.n các tính toán và hu´n luy.n các mô hình học sâu.

4   Android Studio

Android Studio là môi tr`ng phát trin tích h.p (IDE) chính th´c đ phát trin ´ng dụng Android, d.a trên IntelliJ IDEA. D.a trên các trình soạn thao mã và công cụ phát trin mạnh mẽ cua IntelliJ, Android Studio còn cung c´p thêm nhi`u tính năng giúp ta nâng cao năng su´t khi xây d.ng ´ng dụng Android.

Lý do chúng em s dụng Android Studio trong phát trin ph`n m`m h. th´ng ch´ng th.c chính là môi tr`ng phát trin, đ.c bi.t trong th`i gian g`n đây Android Studio h~ tr. nhà phát trin xây d.ng, kim th trên các thi´t bị th.c qua cng USB và ca mạng WiFi, giúp nâng cao hi.u qua công vi.c và ti´t ki.m v` th`i gian.

Chng 3  Mô hình h. th´ng ch´ng th.c

1   Nhóm ch´c năng đ` xu´t

1   Phát hi.n khuôn m.t

Đây là bài toán m đ`u luôn đ.c s dụng trong t´t ca các công ngh. liên quan đ´n khuôn m.t, nhi.m vụ chính là phát hi.n khuôn m.t có trong anh ho.c frame trong video. M.t b´c anh có th ch´a r´t nhi`u thông tin n`n không liên quan, nh~ng thông tin đó th`ng r´t đa dạng do v.y kha năng gây nhi~u r´t cao, đ.c bi.t đ´i v´i các dạng bài toán nh nh.n di.n khuôn m.t.

Đ xây d.ng m.t h. th´ng ch´ng th.c, đi`u đ`u tiên chính là tạo nên m.t n`n móng v~ng ch´c công đoạn phát hi.n khuôn m.t. Phát hi.n khuôn m.t th.c ch´t chính là m.t nhánh con cua m.t dạng bài toán l´n là phát hi.n v.t th (object detection), khi mà chúng đ.c xây d.ng và phát trin d.a trên m.t s´ l.ng d~ li.u l´n v` khuôn m.t.

Hình 1: Ví dụ minh họa đ`u vào và đ`u ra cua mô hình phát hi.n khuôn m.t.

Theo Hình 1, sau khi đa m.t anh chân dung qua mô hình phát hi.n khuôn m.t. Ngoài thông tin v` 4 tọa đ. nh`m xác định đ´i t.ng xu´t hi.n trên b´c anh, đó chính là ca s (bounding box). V´i nh~ng phng pháp học sâu hi.n đại nh´t b´y gi`, chúng ta đã có th tìm ra đ.c chính xác nh~ng thông tin chi ti´t cua khuôn m.t, chng hạn nh: mi`n bao cua khuôn m.t, m´t, mũi và mi.ng. Đi`u đó giúp ích cho chúng ta r´t nhi`u trong vi.c m r.ng bài toán.

2   Nh.n di.n khuôn m.t

Đây là bài toán c´t lõi trong m.t quy trình ch´ng th.c khuôn m.t. Nhi.m vụ chính cua bài toán chính là định danh ng`i dùng đ xem khuôn m.t cua anh hi.n tại có đúng v´i thông tin khuôn m.t đã lu tr´c đó trong h. th´ng hay không.

Đây cũng chính là dạng bài toán thu nho cua Nh.n di.n đ.c đim (pattern recognition). Đ´i v´i con ng`i, chúng ta nh.n bi´t nh~ng đ.c đim cua m.t v.t bi thông tin có ý nghĩa nh´t định mà chúng mang lại, và đ.c x lý bi não b.. Đ´i v´i máy tính, thông tin nh b´c anh sẽ biu di~n d´i dạng các ma tr.n pixel đ làm đ`u vào, sau đó sẽ đa qua m.t mô hình học sâu đ l´y đ.c nh~ng vect đ.c trng. Cu´i cùng ta sẽ s dụng kỹ thu.t embedding đ đa nh~ng vect đ.c trng v` m.t không gian vect có s´ chi`u nho hn và c´ định, th`ng là 128 chi`u.

Các embedding vect hoạt đ.ng r´t t´t trong vi.c tìm các giá trị g`n nhau (nearest neighbor) trong m.t cụm, và d.a trên khoang cách gi~a các embedding vect mà nó sẽ đ.c phân vào cùng m.t cụm.

Hình 2: Ví dụ minh họa đ`u vào và đ`u ra cua mô hình nh.n di.n khuôn m.t.

Theo Hình 2, ta đa anh khuôn m.t đ.c c´t t` anh g´c qua mô hình nh.n di.n khuôn m.t đ xác định danh tính cua khuôn m.t.

3   Ch´ng gia mạo khuôn m.t

Đ´i v´i m.t quy trình ch´ng th.c, đ. bao m.t v~n là m.t trong nh~ng u tiên hàng đ`u và đóng vai trò quan trọng trong th`i đại hi.n nay, khi mà có nhi`u cách th´c t´n công ra đ`i nh`m khai thác các l~ hng h. th´ng. Ta bi´t r`ng các mô hình học sâu th`ng nhạy cam v´i các tr`ng h.p b´t th`ng, nh´t là khi chúng ta làm vi.c v´i anh ho.c video. Có r´t nhi`u y´u t´ mà con ng`i có th tác đ.ng mạnh mẽ đ´n chúng, b`ng cách tr.c ti´p ho.c gián ti´p. Do đó, trong nh~ng năm g`n đây, bài toán ch´ng gia mạo m.t ng`i đã thu hút nhi`u s. chú ý, tr thành m.t đ` tài quan trọng khi làm vi.c cùng v´i các dạng bài toán v` khuôn m.t.

Ch´ng gia mạo khuôn m.t có th hiu là bài toán phân loại khuôn m.t tr´c camera là m.t th.t ho.c m.t gia. M.t s´ cách th´c t´n công gia mạo bao g`m t´n công 2D và 3D:

• T´n công 2D: S dụng màn hình đi.n thoại, laptop có xu´t hi.n m.t ng`i. Hình m.t ng`i in lên gi´y, bìa, ho.c đ.c c´t ra và đ.t tr´c khuôn m.t.

• T´n công 3D: S dụng m.t nạ, hình n.m m.t ng`i. Kiu t´n công này th`ng kém ph bi´n hn t´n công 2D.

M.t s´ phng pháp đã đ.c áp dụng đ giai quy´t bài toán này bao g`m:

• Local Binary Pattern (LBP): Phng pháp này tính toán nh~ng biu di~n cục b., đ.c xây d.ng b`ng cách so sánh t`ng pixel v´i các pixel lân c.n xung quanh cua nó.

• Phát hi.n nháy m´t: Phng pháp này đ.c s dụng đ chụp đ.c khoanh kh´c mí m´t sụp xu´ng.

• Mạng học sâu: Phng pháp này coi bài toán ch´ng gia mạo thành bài toán phân loại m.t th.t và m.t gia. S dụng m.t mạng CNN đ trích xu´t đ.c trng v´i đ`u ra là đim th.t gia. Ta so sánh đim th.t gia và đim ng~ng đ tìm đ.c k´t qua.

Hình 3: Ví dụ minh họa đ`u vào và đ`u ra cua mô hình ch´ng gia mạo khuôn m.t.

Theo Hình 3, h.p hình ch~ nh.t màu đo t.ng trng cho k´t qua anh khuôn m.t đ.c mô hình d. đoán là anh gia mạo. Ng.c lại, h.p hình ch~ nh.t màu xanh lục t.ng trng cho anh th.t.

4   Phân loại m´t đóng m

L´y cam h´ng t` h. th´ng Face ID cua Apple. Họ đã chi ra r`ng có tr`ng h.p ng`i khác có th s dụng đi.n thoại cua ta đ m khóa trong lúc ta đang ngu. Vì lí do đó, h. th´ng còn có c ch´ phân bi.t m´t đang đóng ho.c m. Khi m´t đóng, dù khuôn m.t có trùng kh´p v´i khuôn m.t đã đăng ký trong h. th´ng, k´t qua v~n sẽ không cho phép ng`i dùng đi đ´n tác vụ ti´p theo, nh là m khóa ho.c thanh toán.

Hình 4: Ví dụ minh họa đ`u vào và đ`u ra cua mô hình phân loại m´t đóng m.

Theo Hình 4, v´i thông tin tròng m´t đã thu đ.c t` h. th´ng phát hi.n khuôn m.t, ta có th c´t l`n l.t hai anh, m~i anh ch´a m.t con m´t theo b` ngang và b` r.ng nh´t định. Sau đó ta đa qua m.t mô hình học sâu đ hu´n luy.n, đây là bài toán phân loại v´i hai nhãn m và đóng.

2   Ki´n trúc đ` xu´t xây d.ng h. th´ng

Trong m.t h. th´ng ch´ng th.c khuôn m.t, nhóm nh.n định có tng c.ng hai quy trình con c ban, l`n l.t là: quy trình đăng ký khuôn m.t và quy trình ch´ng th.c khuôn m.t. T` đó, chúng em gi´i thi.u m.t quy trình ch´ng th.c đn gian, hi.u qua và ít t´n kém chi phí nh sau:

1   Quy trình đăng ký khuôn m.t

Hình 5: Ki´n trúc mô ta quy trình đăng ký khuôn m.t.

Quy trình đ.c mô ta chi ti´t hn qua các b´c sau:

• Frame anh l´y t` lu`ng d~ li.u cua camera tr´c đ.c đa qua mô hình phát hi.n khuôn m.t. H. th´ng sẽ chi l´y duy nh´t khuôn m.t có kích th´c l´n nh´t, n´u nh có nhi`u khuôn m.t cùng xu´t hi.n trong m.t b´c anh.

• Nh~ng khuôn m.t đ.c c´t t` nh~ng t´m hình đó sẽ đ.c tinh chinh lại, tr´c khi đi qua mô hình nh.n di.n khuôn m.t đ trích xu´t các vect đ.c trng. M~i vect đ.c trng đại di.n cho thông tin khuôn m.t cua m~i t´m anh.

• Tr´c khi lu lại d~ li.u vect đ.c trng vào c s d~ li.u, h. th´ng còn s dụng thu.t toán Laplacian nh Hình 6, đ đánh giá đ. rõ cua anh khuôn m.t. Trong tr`ng h.p ng`i dùng chụp nh~ng t´m hình m`, không đu đi`u ki.n môi tr`ng nh ánh sáng, h. th´ng sẽ thông báo và không ghi nh.n lại các vect đ.c trng đ.c trích xuât t` nh~ng tr`ng h.p đó.

Hình 6: Ví dụ minh họa thu.t toán Laplacian.

Thu.t toán Laplacian th.c ch´t là phép tích ch.p gi~a m.t anh và m.t kernel Laplacian, kernel đó là m.t ma tr.n 3x3 nh Hình 7. Nhi.m vụ thông dụng nh´t cua thu.t toán chính là tìm nh~ng đim góc cạnh có trong anh, nh ví dụ trên ta tìm đ.c nh~ng đim đ.c trng trên khuôn m.t v´i thu.t toán. Tại b´c này trong quy trình, sau khi tính đ.c nh~ng đim góc cạnh v´i anh đ`u vào là anh khuôn m.t đã đ.c tinh chinh, chúng sẽ đ.c so sánh v´i m.t giá trị ng~ng ngay tại pixel đó (càng g`n giá trị 255, đim càng rõ). Đây đ.c coi là m.t phng pháp tính đ. rõ cua anh, anh sẽ đ.c coi là không h.p l. n´u đ. rõ không đạt.

Hình 7: Ví dụ v` m.t kernel Laplacian.

2   Quy trình ch´ng th.c khuôn m.t

Hình 8: Ki´n trúc mô ta quy trình ch´ng th.c khuôn m.t.

Quy trình đ.c mô ta chi ti´t hn qua các b´c sau:

1. Frame anh l´y t` lu`ng d~ li.u cua camera tr´c và đ.c đa qua mô hình phát hi.n khuôn m.t, mô hình mà nhóm s dụng là mạng MTCNN [35]. Đ`u vào cua mô hình là m.t anh và đ`u ra sẽ là ca s (bounding box) ch´a khuôn m.t và 5 đim khuôn m.t l`n l.t là: hai m´t, m.t mũi, hai khóe mi.ng. N´u không phát hi.n đ.c khuôn m.t thì sẽ ti´p tục th.c hi.n lại b´c phát hi.n khuôn m.t nh~ng frame ti´p theo.

2. Anh ch´a khuôn m.t sẽ đ.c tinh chinh bi kỹ thu.t bi´n đi (transformation) nh xoay anh, canh gi~a, scale. Anh đã tinh chinh sẽ đ.c đa qua mô hình ch´ng gia mạo khuôn m.t, khi đó anh sẽ đ.c quy´t định là gia ho.c th.t.

3. N´u anh đ.c xác nh.n là th.t thì ta sẽ ti´p tục đa anh qua mô hình nh.n di.n khuôn m.t đ rút trích vect đ.c trng 1024 chi`u. Ti´p theo sẽ so sánh l`n l.t v´i các vect đ.c trng t` c s d~ li.u - chính là các vect đ.c rút trích t` các anh khuôn m.t đã đăng ký. Cu´i cùng đo đ. tng t. cosine gi~a t`ng đôi m.t các vect đ.c trng, n´u đ. tng t. cosine l´n hn ng~ng cho tr´c, ta l´y định danh t` đ. tng t. cosine l´n nh´t.

4. Khi định danh trùng kh´p, ti´n hành c´t hai anh ch´a hai m´t t` anh khuôn m.t. Sau đó sẽ đa anh ch´a m´t qua m.t mô hình phân loại m´t đóng m. N´u m´t đ.c d. đoán là đóng thì ta sẽ quay v` giai đoạn đ`u tiên. Lí do là vì đi`u ki.n đu đ m.t h. th´ng Face ID xác nh.n danh tính chính là đôi m´t. Ng`i dùng phai trong trạng thái có nh.n th´c (m´t m) và chú ý đ´n thi´t bị (attention-aware).

3   Nghiên c´u đ` xu´t các hàm loss

1   Large Margin Cotangent Loss (LMCot)

Ý tng ban đ`u

Ta b´t đ`u v´i hàm suy hao Softmax truy`n th´ng, m.t hàm r´t ph bi´n đ.c s dụng trong các mô hình phân loại hi.n nay.

$$L=-\frac{1}{N}\sum\limits_{i=1}^{N}{\log}\frac{{{e}^{W_{{{y}_{i}}}^{T}{{x}_{i}}+{{b}_{{{y}_{i}}}}}}}{\sum\limits_{j=1}^{n}{{{e}^{W_{j}^{T}{{x}_{i}}+{{b}_{j}}}}}},$$ (1)

trong đó $L$ là giá trị suy hao dùng đ hu´n luy.n mô hình, ${{y}_{i}}$ là nhãn cua d~ li.u th´ $i$, $n$ là s´ l.ng nhãn cua t.p d~ li.u, và $N$ là s´ l.ng m~u cua t.p d~ li.u. Tuy nhiên, mô hình s dụng hàm suy hao Softmax chi có th hu´n luy.n v´i m.t s´ l.ng nhãn c´ định, và b´t bu.c phai hu´n luy.n lại mô hình n´u chúng ta mu´n thêm nhãn m´i. Mạng Siamese [2] là m.t ki´n trúc có th làm vi.c v´i các nhãn bên ngoài t.p hu´n luy.n thay vì t. hu´n luy.n lại mô hình v´i m~i nhãn m´i. Đ´i v´i m~i đ`u vào, thay vì phân loại chúng, mô hình trích xu´t m.t vect đ.c trng, sau đó so sánh nó v´i nh~ng vect đã t`n tại trong c s d~ li.u đ đa ra k´t qua, nh ki´n trúc t` Hình 11. Nh v.y, khi thêm m.t nhãn m´i, chúng ta chi c`n thêm vect cua nhãn đó vào c s d~ li.u.

L´y ví dụ, $N=2,b_{j}=0,x_{0}=\left[0.1,0.995\right],x_{1}=\left[0.2,0.9798\right],W_{y_{0}}=\left[0,1\right],W_{y_{1}}=\left[1,0\right]$. Theo công th´c 1 thì $L=-0.5\times\left(\frac{{e}^{0.995}}{{e}^{0.995}+{e}^{0.1}}+\frac{{e}^{0.2}}{{e}^{0.9798}+{e}^{0.2}}\right)\simeq 0.3257$.

Ti´p theo, chúng ta chuyn đi đ`u ra logit [23] thành:

$$W_{j}^{T}{{x}_{i}}=\left\|{{W}_{j}}\right\|\left\|{{x}_{i}}\right\|\cos\left({{\theta}_{ji}}\right)$$ (2)

trong đó ${{W}_{j}}^{T}$ là góc gi~a đ.c trng và trọng s´ $W$ cua mô hình. Theo cách chun hóa $l_{2}$ [30] ta có $\left\|{{W}_{j}}\right\|=\left\|{{x}_{i}}\right\|=1$, ${{b}_{j}}=0$, đ.t $s$ là h. s´, khi đó công th´c ban đ`u 1 tr thành:

$$L=-\frac{1}{N}\sum\limits_{i=1}^{N}{\log}\frac{{{e}^{s\cos{{\theta}_{{{y}_{i}}}}}}}{{{e}^{s\cos{{\theta}_{{{y}_{i}}}}}}+\sum\limits_{j=1,j\neq{{y}_{i}}}^{n}{{{e}^{s\cos{{\theta}_{ji}}}}}}.$$ (3)

Theo ví dụ, ta tính đ.c $\theta_{0y_{0}}\simeq 0.1,\theta_{0y_{1}}\simeq 1.47,\theta_{1y_{0}}\simeq 0.2,\theta_{1y_{1}}=1.37$.

D.a vào bi´n đi trên công th´c 3, m.t s´ phng pháp cai ti´n đã ra đ`i. Các phng pháp s dụng m.t ho.c nhi`u giá trị l` $m$ nh`m tăng góc gi~a d~ li.u và nhãn cua nó, tạo thách th´c cho mô hình đ tăng c`ng kha năng học d~ li.u.
Liu và các c.ng s. [18]

$$L_{SphereFace}=-\frac{1}{N}\sum\limits_{i=1}^{N}{\log}\frac{{{e}^{s\cos\left(m*{{\theta}_{{{y}_{i}}}}\right)}}}{{{e}^{s\cos\left(m*{{\theta}_{{{y}_{i}}}}\right)}}+\sum\limits_{j=1,j\neq{{y}_{i}}}^{n}{{{e}^{s\cos{{\theta}_{ji}}}}}},$$ (4)

L´y $m=1.1,s=2$ khi đó theo ví dụ $L_{SphereFace}\simeq 0.0336+0.4302\simeq 0.4638$ Wang và các c.ng s. [31]

$$L_{CosFace}=-\frac{1}{N}\sum\limits_{i=1}^{N}{\log}\frac{{{e}^{s\left(\cos\left({{\theta}_{{{y}_{i}}}}\right)-m\right)}}}{{{e}^{s\left(\cos\left({{\theta}_{{{y}_{i}}}}\right)-m\right)}}+\sum\limits_{j=1,j\neq{{y}_{i}}}^{n}{{{e}^{s\cos{{\theta}_{ji}}}}}},$$ (5)

L´y $m=0.05,s=2$ khi đó theo ví dụ $L_{CosFace}\simeq 0.0368+0.3985\simeq 0.4353$ Deng và các c.ng s. [6]

$$L_{ArcFace}=-\frac{1}{N}\sum\limits_{i=1}^{N}{\log}\frac{{{e}^{s\left(\cos\left({{\theta}_{{{y}_{i}}}}+m\right)\right)}}}{{{e}^{s\left(\cos\left({{\theta}_{{{y}_{i}}}}+m\right)\right)}}+\sum\limits_{j=1,j\neq{{y}_{i}}}^{n}{{{e}^{s\cos{{\theta}_{ji}}}}}},$$ (6)

L´y $m=0.05,s=2$ khi đó theo ví dụ $L_{ArcFace}\simeq 0.034+0.3982\simeq 0.4322$. Boutros và các c.ng s. [1] $L_{ElasticFace-Arc}$, $L_{ElasticFace-Cos}$. Phng pháp đ.c cai ti´n d.a trên công th´c 6 và 5, v´i giá trị l` $m$ không có định mà là m.t giá trị ng~u nhiên cua phân ph´i chun. ElasticFace-Arc là m.t phng pháp đ.c k´ th`a nhi`u t` ArcFace [6] và hàm suy hao này cũng đã đạt state-of-the-art (SOTA) trên m.t s´ t.p d~ li.u.

$$L_{EArc}=\frac{1}{N}\sum_{i\in N}-\log\frac{e^{s\left(\cos\left(\theta_{y_{i}}+E(m,\sigma)\right)\right)}}{e^{s\left(\cos\left(\theta_{y_{i}}+E(m,\sigma)\right)\right)}+\sum_{j=1,j\neq y_{i}}^{c}e^{s\left(\cos\left(\theta_{j}\right)\right)}},$$ (7)

$$L_{ECos}=\frac{1}{N}\sum_{i\in N}-\log\frac{e^{s\left(\cos\left(\theta_{y_{i}}\right)-E(m,\sigma)\right)}}{e^{s\left(\cos\left(\theta_{y_{i}}\right)-E(m,\sigma)\right)}+\sum_{j=1,j\neq y_{i}}^{c}e^{s\left(\cos\left(\theta_{j}\right)\right)}},$$ (8)

trong đó $E\left(\overline{x},\sigma\right)$ là hàm tra v` giá trị ng~u nhiên t` phân ph´i chun Gaussian v´i giá trị trung bình $\overline{x}$ và đ. l.ch chun $\sigma$.

Ngoài ra, ta còn m.t s´ hàm suy hao khác nh Pairwise confusion loss [8], Triplet loss [26] v´i cách hoạt đ.ng là dùng mô hình rút trích vect đ.c trng sau đó t´i u hóa khoang cách gi~a các vect đ.c trng.

Nh đã k trên, có nhi`u hàm suy hao đ hu´n luy.n m.t mạng Siamese. Trong s´ đó, hàm ph bi´n nh´t đ s dụng trong các cu.c thi và trong xây d.ng ´ng dụng là hàm ArcFace theo công th´c 6, do đ. hi.u qua cao và d~ cài đ.t. Tuy nhiên, v´n đ` cua ArcFace là hàm cosin chi cho ra các giá trị trong đoạn $\left[-1,1\right]$. Vì v.y, hàm cosin không th minh họa t´t m´i quan h. gi~a các góc nh hàm cotan, m.t hàm có mi`n giá trị $\left(-\infty,+\infty\right)$.
Ta l´y ví dụ, khi $j\neq y$ góc ${{\theta}_{ij}}$ nho và ${{\theta}_{iy}}$ cũng là m.t góc nho. Khi đó giá trị cosin cua t´t ca các góc đ`u x´p xi 1. Khi đó kha năng phân bi.t cua hàm cosin đ´i v´i các góc này là r´t kém. Trong các bài toán c`n đ. chính xác đ`u tiên (top-1 accuracy) cao nh nh.n di.n khuôn m.t thì vi.c phân bi.t t´t các góc này là r´t c`n thi´t. Do đó hàm cotan trong tr`ng h.p này làm t´t hn hàm cosin.
Trong tr`ng h.p ${{\theta}_{yj}}$ l´n, l´n đây là nho hn và x´p xi $\pi$, do quy ´c $arccos$ nên $\theta\in\left[0,\pi\right)$, t´c là trọng s´ ban đ`u cua mô hình không đ.c t´t. Khi đó, hàm cosin sẽ cho các giá trị x´p xi -1 d~n đ´n loss khi đó sẽ nho, mô hình sẽ ít t.p trung vào d~ li.u hu´n luy.n d~n đ´n quá trình hu´n luy.n kém hi.u qua. Trong khi cotan sẽ có giá trị âm nho hn r´t nhi`u, làm cho loss l´n hn và quá trình hu´n luy.n tr nên hi.u qua hn. Trong các tr`ng góc không quá nho và không quá l´n thì giá trị cua hàm cosin và cotan x´p xi nhau nh Hình 9, do đó cotan là m.t phiên ban nâng c´p hoàn hao cho hàm cosin trong Large Margin Loss. K´ th`a ArcFace ta thay th´ cosin b`ng cotan, khi đó LMCot sẽ có dạng:

$$L_{LMCot}=-\frac{1}{N}\sum\limits_{i=1}^{N}{\log}\frac{{{e}^{s\left(\cot\left({{\theta}_{yi}}+m\right)\right)}}}{{{e}^{s\left(\cot\left({{\theta}_{yi}}+m\right)\right)}}+\sum\limits_{j=1,j\neq{{y}_{i}}}^{n}{{{e}^{s\cot{{\theta}_{ji}}}}}}$$ (9)

trong đó ${{y}_{i}}$, $\theta$, $m$, $s$, $N$ là các tham s´ nh trong công th´c 1 và 6. L´y $m=0.05,s=2$ khi đó theo ví dụ $L_{LMCot}\simeq{10}^{-6}+2.0765\simeq 2.0765$.

Nh v.y d~ th´y vi.c dùng hàm cotan sẽ giam đ. suy hao trên các m~u đã đúng nh tr`ng h.p $x_{0}=[0.1,0.995],W_{y_{0}}=[0,1]$. Và tăng trên nh~ng tr`ng h.p sai nhi`u $x_{1}=[0.2,0.9798],W_{y_{1}}=[1,0]$, nh m.t b´c làm nóng khi mô hình còn hoạt đ.ng kém.

Hình 9: Đ` thị biu di~n l`n l.t hàm $y=\cos\left(x\right)$ và hàm $y=\cot\left(x\right)$.

Trong vùng màu đo, $\cos\left(x\right)$ có giá trị g`n v´i $\cot\left(x\right)$. Theo quy ´c góc gi~a hai vect đ.c trng $x\in\left[0,\pi\right)$.

Mã gia minh họa các cài đ.t hàm LMCot v´i backbone (ph`n khung) $B$ và trọng s´ cua mô hình là $W$.   Đ`u vào: d~ li.u $x$, ti l. $s$, giá trị l` $m$, epsilon $\varepsilon$, s´ l.ng nhãn cua t.p d~ li.u $n$, nhãn đúng cua d~ li.u $gt$.

 

1. $f=\left\|B\left(x\right)\right\|$

2. $W=\left\|W\right\|$

3. $\cos\_theta=Wf$

4. $theta=\arccos\left(\cos\_theta\right)$

5. $\cot\_theta=1/\max\left(\tan\left(theta\right),\varepsilon\right)$

6. $\cot\_theta\_m=1/\tan\left(theta+m\right)$

7. $one\_hot=onehot\left(gt\right)$

8. $\text{logit}=one\_hot*\cot\_theta\_m+\left(1-one\_hot\right)*\cot\_theta$

9. $\text{logit}=s*\text{logit}$

 

Đ`u ra: Giá trị đ phân loại theo l´p logit

 

Trong tr`ng h.p đ. ph´c tạp tính toán $arccos$ là quá cao, chúng ta có th s dụng mã gia sau đ bo qua b´c tính toán giá trị góc $\theta$.

  Đ`u vào: d~ li.u $x$, ti l. $s$, giá trị l` $m$, epsilon $\varepsilon$, s´ l.ng nhãn cua t.p d~ li.u $n$, nhãn đúng cua d~ li.u $gt$.

 

1. $f=\left\|B\left(x\right)\right\|$

2. $W=\left\|W\right\|$

3. $\cos\_theta=Wf$

4. $\sin\_theta=\max\left(\sqrt{1-\cos\_thet{{a}^{2}}},\varepsilon\right)$

5. $\cot\_theta=\cos\_theta/\sin\_theta$

6. $\cos\_theta\_m=\cos\_theta*\cos\left(m\right)-\sin\_theta*\sin\left(m\right)$

7. $\sin\_theta\_m=\sin\_theta*\cos\left(m\right)+\cos\_theta*\sin\left(m\right)$

8. $\cot\_theta\_m=\cos\_theta\_m/\sin\_theta\_m$

9. $one\_hot=onehot\left(gt\right)$

10. $\text{logit}=one\_hot*\cot\_theta\_m+\left(1-one\_hot\right)*\cot\_theta$

11. $\text{logit}=s*\text{logit}$

 

Đ`u ra: Giá trị đ phân loại theo l´p logit

 

Ý tng cai ti´n

Trong ph`n 1 trên, ta chi xây d.ng LMCot d.a trên hàm ArcFace. Nh trong bài báo g´c v` ArcFace cua Deng và các c.ng s. [6], các tác gia có chi ra cách k´t h.p ý tng cách dùng l` $m$ cua SphereFace [18], CosFace [31], ArcFace [6] nh sau:

$$L=-\frac{1}{N}\sum_{i=1}^{N}\log\frac{e^{s\left(\cos\left(m_{1}\theta_{y_{i}}+m_{2}\right)-m_{3}\right)}}{e^{s\left(\cos\left(m_{1}\theta_{y_{i}}+m_{2}\right)-m_{3}\right)}+\sum_{j=1,j\neq y_{i}}^{n}e^{s\cos\theta_{j}}}.$$ (10)

K´ th`a đó ta có th xây d.ng m.t hàm loss ´ng dụng cotan nh sau:

$$L=-\frac{1}{N}\sum_{i=1}^{N}\log\frac{e^{s\left(\cot\left(m_{1}\theta_{y_{i}}+m_{2}\right)-m_{3}\right)}}{e^{s\left(\cot\left(m_{1}\theta_{y_{i}}+m_{2}\right)-m_{3}\right)}+\sum_{j=1,j\neq y_{i}}^{n}e^{s\cot\theta_{j}}}.$$ (11)

Trong đó $m1$, $m2$, $m3$ l`n l.t là các giá trị l` khác nhau. Và ${{y}_{i}}$, $\theta$, $m$, $s$, $N$ là các tham s´ nh trong công th´c 6.

Ta k´t h.p thêm ý tng cua ElasticFace-Arc v´i hàm cosin thay b`ng cotan, ta đ.c:

$$L_{EArc}=\frac{1}{N}\sum_{i\in N}-\log\frac{e^{o\left(\cot\left(\theta_{y_{i}}+E(m,\sigma)\right)\right)}}{e^{o\left(\cot\left(\theta_{y_{i}}+E(m,\sigma)\right)\right)}+\sum_{j=1,j\neq y_{i}}^{c}e^{a\left(\cot\left(\theta_{j}\right)\right)}}$$ (12)

v´i $E\left(\overline{x},\sigma\right)$ tng t. nh công th´c 7 và 8.

K´t h.p công th´c 11 và 12 ta đ.c:

$$\begin{split}L&=-\frac{1}{N}\sum\limits_{i=1}^{N}{\log}\frac{{{e}^{f\left(\theta\right)}}}{{{e}^{f\left(\theta\right)}}+I},\\ \quad I&=\sum\limits_{j=1,j\neq{{y}_{i}}}^{n}{{{e}^{s\cot{{\theta}_{ji}}}}},\\ \quad f\left(\theta\right)&=s\left(\cot\left(E\left({{m}_{1}},{{\sigma}_{1}}\right){{\theta}_{yi}}+E\left({{m}_{2}},{{\sigma}_{2}}\right)\right)+E\left({{m}_{3}},{{\sigma}_{3}}\right)\right)\end{split}$$ (13)

Ngoài ra, chúng em cũng đ` xu´t m.t phng pháp s dụng đ`ng th`i hai hàm suy hao v´i cotan và cosin.

$$\begin{split}L&=\alpha{{L}_{\cot}}+\beta{{L}_{\cos}},\\ \quad{{L}_{\cot}}&=-\frac{1}{N}\sum\limits_{i=1}^{N}{\log}\frac{{{e}^{f_{cot}\left(\theta\right)}}}{{{e}^{f_{cot}\left(\theta\right)}}+I},\\ \quad{{L}_{\cos}}&=-\frac{1}{N}\sum\limits_{i=1}^{N}{\log}\frac{{{e}^{f_{cos}\left(\theta\right)}}}{{{e}^{f_{cos}\left(\theta\right)}}+I},\\ \quad\text{và }I&=\sum\limits_{j=1,j\neq{{y}_{i}}}^{n}{{{e}^{s\cot{{\theta}_{ji}}}}},\\ \quad f_{cot}\left(\theta\right)&=s\left(\cot\left(E\left({{m}_{1}},{{\sigma}_{1}}\right){{\theta}_{yi}}+E\left({{m}_{2}},{{\sigma}_{2}}\right)\right)+E\left({{m}_{3}},{{\sigma}_{3}}\right)\right),\\ \quad f_{cos}\left(\theta\right)&=s\left(\cos\left(E\left({{m}_{1}},{{\sigma}_{1}}\right){{\theta}_{yi}}+E\left({{m}_{2}},{{\sigma}_{2}}\right)\right)+E\left({{m}_{3}},{{\sigma}_{3}}\right)\right)\end{split}$$ (14)

V´i hai đại l.ng $\alpha,\beta$ l`n l.t là ty l. phụ thu.c vào $L_{cot},L_{cos}$. Tùy theo bài toán ta chọn ty l. $\alpha,\beta$ phù h.p. Nhóm em đ` xu´t v´i nh~ng bài toán c`n đ. chính xác nh nh.n di.n thì tăng $\alpha$. Và ng.c lại v´i nh~ng bài toán nh truy v´n thì tăng $\beta$.

Cu´i cùng là cách chia quá trình hu´n luy.n ra thành nhi`u giai đoạn và m~i giai đoạn ta dùng các hàm loss khác nhau đ tăng kha năng học d~ li.u cua mô hình.

2   Double Loss

Có r´t nhi`u hàm suy hao phục vụ cho vi.c hu´n luy.n m.t mô hình phân loại nhị phân nh hàm cross-entropy thông th`ng, focal loss [17] đ giai quy´t v´n đ` m´t cân b`ng d~ li.u, hay label smoothing đ làm mịn nhãn tránh hi.n t.ng overfit. Tuy nhiên, v´i quy trình ch´ng th.c c`n đ. chính xác cao thì cha có hàm suy hao nào th.t s. t´i u. Do đó, nhóm chúng em đ` xu´t m.t hàm suy hao double loss có kha năng tách bi.t phân ph´i cua hai nhãn v` hai phía nh Hình 3b. V´i vi.c tách bi.t hai ph`n c`n phân loại rõ r.t ta sẽ tránh đ.c vi.c nh`m l~n, m.t yêu c`u r´t quan trọng trong các quy trình ch´ng th.c.

Đ hai ph`n tách bi.t nhau cũng có nghĩa là khoang cách cua chúng phai xa nhau. Chính vì v.y hi.u cua chúng phai l´n. Đ làm đ.c đi`u đó, mô hình phai nh.n vào hai đ`u vào, m~i đ`u vào là m.t nhãn riêng bi.t. Ta dùng mô hình đ đa ra đim s´ phân loại d.a trên đ`u vào, sau đó ta t´i u hai đim s´ đó đ chúng cách xa nhau. Double loss đ.c gi´i thi.u nh sau:

$$L=low\_score-high\_score+1.0$$ (15)

Trong đó, low_score là đim s´ phân loại cua đ`u vào có nhãn 0, và high_socre là đim s´ phân loại cua đ`u vào có nhãn 1. Do đây là hàm suy hao nên b´t bu.c $L>0$, v.y nên ta c.ng 1.0 vào đ thoa mãn đi`u ki.n.

Ta cũng có th k´t h.p hu´n luy.n đ`ng th`i v´i các hàm suy hao khác đ tăng t´c đ. hu´n luy.n. Hàm double loss có kha năng làm cho khoang cách đim d. đoán gi~a hai nhãn tr nên xa nhau, nhng kha năng định h´ng nhãn nào là 0 và nhãn nào là 1 lại r´t kém. Hàm sẽ nh.n hai đ`u vào, m.t chi ch´a nhãn 0 và m.t chi ch´a nhãn 1. Khi đó, theo công th´c 15 thì mô hình sẽ làm cho $low\_score$ và $high\_score$ tách bi.t có phân ph´i cách xa nhau. Tuy nhiên, mô hình lại không học đ.c nhãn 0 và 1 cho d~ li.u, d~n đ´n có th bị kẹt lại khi hai phân ph´i tách bi.t nhau nh Hình 10. Đ`ng màu đo trong hình là ng~ng phân loại thông th`ng 0.5, v.y nên trong tr`ng h.p này đ. chính xác sẽ r´t th´p. Do v.y, hu´n luy.n đ`ng th`i double loss và m.t hàm suy hao khác sẽ giúp quá trình hu´n luy.n tr nên nhanh hn. Nh v.y mô hình c`n ba đ`u vào: m.t đ`u vào ch´a ca hai nhãn, m.t đ`u vào chi ch´a nhãn 0, và m.t đ`u vào chi ch´a nhãn m.t. Hai đ`u vào chi ch´a nhãn 0 và chi ch´a nhãn 1 là dùng đ hu´n luy.n v´i double loss. Đ`u vào ch´a ca hai nhãn dùng đ hu´n luy.n v´i hàm suy hao khác nh cross-entropy, focal loss, vân vân. Và ta phai th.c hi.n hu´n luy.n mô hình v´i nhi`u hàm suy hao cùng lúc.

Ngoài ra, ta cũng có th t.n dụng ý tng dùng l` $m$ nh các hàm Large Margin Loss nh trong ph`n 1. Mục đích cũng là đ gia tăng khoang cách gi~a hai nhãn. Ý tng là, thay vì l´p tích ch.p cu´i ta dùng hàm kích hoạt sigmoid thì ta sẽ thêm l` vào đó r`i dùng sigmoid.

Hình 10: Minh họa tr`ng h.p không t´t cua double loss

Mã gia cua vi.c dùng l` $m$, v´i $W$ là trọng s´ cua mô hình, $W_{f}c(x)$ là đ`u ra tại t`ng tích ch.p cu´i cùng cua mô hình v´i d~ li.u đ`u vào là $x$.   Đ`u vào: giá trị l` $m$, nhãn đúng cua d~ li.u $gt$.

 

1. $score=W_{f}c\left(x\right)$

2. $score=score+\left(gt-0.5\right)*m$

3. $logit=sigmoid(score)$

 

Đ`u ra: Giá trị đ phân loại theo l´p logit

 

Nh v.y n´u dùng ca hai ý tng double loss và l` cho cross-entropy thì hu´n luy.n mô hình c`n b´n d~ li.u đ`u vào: m.t đ`u vào ch´a ca hai nhãn $inp_{1}$, m.t đ`u vào ch´a nhãn cua d~ li.u $inp_{1}$, m.t đ`u vào chi ch´a nhãn 0, và m.t đ`u vào chi ch´a nhãn m.t. Hai đ`u vào chi ch´a nhãn 0 và chi ch´a nhãn 1 là dùng đ hu´n luy.n v´i double loss. Đ`u vào ch´a ca hai nhãn và nhãn cua nó dùng đ hu´n luy.n v´i hàm suy hao cross-entropy.

Chng 4  Nhóm ch´c năng trong h. th´ng

1   Mô hình phát hi.n khuôn m.t

Mô hình phát hi.n khuôn m.t sẽ s dụng mạng MTCNN, mạng này bao g`m ba mạng n-ron nho phân bi.t, t.ng trng cho ba giai đoạn x lý khác nhau, l`n l.t là: mạng P-Net, mạng R-Net và mạng O-Net.

1   Proposal Network (P-Net)

Hình 1: Ki´n trúc cua mạng P-Net.

Tr´c khi đa anh qua mạng P-Net nh Hình 1, ta sẽ dùng phng pháp Resize đ nh.n đ.c các anh các kích th´c khác nhau (nh Hình 2), đi`u này sẽ giúp mô hình phát hi.n nhi`u khuôn m.t kích th´c đa dạng.

Hình 2: Ví dụ minh họa anh đ.c tạo m´i và resize v` các kích th´c khác nhau.

Đ`u tiên ta sẽ đa l`n l.t các anh đã resize qua mạng P-Net. Mạng n-ron này khá nông v´i ba l´p convolution, sau khi anh đ.c truy`n qua các l´p convolution, các ca s tr.t ti`m năng đ.c l.a chọn và tách làm hai nhánh:

1. Bounding Box Regression: Nhánh này giúp tìm đ.c offset (đ. l.ch) gi~a bounding box đang d. đoán và bounding box ground truth (th.t).

2. Face Classification: Nhánh này giúp phân loại đ.c bounding box có Xác su´t xu´t hi.n khuôn m.t có trong bounding box tng ´ng (đim t. tin).

Ngoài ra kỹ thu.t Non-Maximum Suppression (NMS) cũng đ.c áp dụng đ loại bo nhi`u bounding box trùng l.p ho.c có đim t. tin th´p (nh Hình 3), hn m.t ng~ng cho tr´c. Cu´i cùng sẽ resize các bounding box v` cùng m.t kích th´c (24x24).

Hình 3: Ví dụ minh họa anh k´t qua cua kỹ thu.t NMS tại giai đoạn mạng P-Net.

2   Refine Network (R-Net)

Hình 4: Ki´n trúc cua mạng R-Net.

Mạng này có công dụng gi´ng mạng P-Net. đây, các bounding box đ.c s dụng t` k´t qua tr´c sẽ đ.c đi`u chinh v` các tọa đ. và đim t. tin. Do đó s´ l.ng bounding box sẽ giam m.t ph`n, nh Hình 5.

Hình 5: Ví dụ minh họa anh k´t qua sau khi đa qua mạng R-Net.

S´ l.ng cũng sẽ giam xu´ng đáng k vì áp dụng NMS v´i ng~ng l´n, nh Hình 6.

Hình 6: Ví dụ minh họa anh k´t qua cua kỹ thu.t NMS tại giai đoạn mạng R-Net.

3   Output Network (O-Net)

Hình 7: Ki´n trúc cua mạng O-Net.

Mạng O-Net lại có công dụng khá gi´ng v´i mạng R-Net. đây các tọa đ. đ.c tinh chinh m.t cách t´t nh´t và ta khai thác các thông tin v` khuôn m.t m.t cách chi ti´t hn n~a, đ`u ra lúc này sẽ có thêm thông tin v` 5 tọa đ. landmark trên khuôn m.t, l`n l.t là (nh Hình 8):

• Mí m´t trái, mí m´t phai.

• Đim gi~a mũi.

• Khóe mi.ng trái, khóe mi.ng phai.

Hình 8: Ví dụ minh họa anh k´t qua sau khi đ.c đa qua mạng O-Net.

S´ l.ng bounding box sẽ giam xu´ng t´i đa vì áp dụng NMS v´i ng~ng l´n, nh Hình 9.

Hình 9: Ví dụ minh họa anh k´t qua cu´i cùng cua kỹ thu.t NMS tại giai đoạn mạng O-Net.

2   Kỹ thu.t tinh chinh khuôn m.t

Đây là m.t kỹ thu.t luôn đ.c s dụng trong các bài toán liên quan đ´n khuôn m.t, th`ng đ.c áp dụng sau giai đoạn phát hi.n khuôn m.t và tr´c giai đoạn nh.n di.n khuôn m.t. Đây đóng vai trò nh m.t b´c chun hóa d~ li.u đ`u vào trong h`u h´t các bài toán học máy, học sâu. Vi.c áp dụng kỹ thu.t này nâng cao hi.u qua trong vi.c học các đ.c đim cua khuôn m.t. Tại quá trình này chúng em áp dụng kỹ thu.t xoay anh, v´i tiêu chí đoạn thng n´i gi~a tọa đ. hai đim tròng m´t phai n`m ngang v´i chi`u r.ng t´m anh, nh Hình 10.

Hình 10: Ví dụ minh họa anh đ`u vào và anh k´t qua sau khi áp dụng kỹ thu.t tinh chinh khuôn m.t.

3   Nh.n di.n khuôn m.t

Đ nh.n di.n khuôn m.t, nhóm dùng cách rút trích đ.c trng cua khuôn m.t và so sánh các đ.c trng b`ng mạng Siamese.

Hình 11: Hình minh họa cách hoạt đ.ng cua mạng Siamese.

Hình anh đ.c s dụng đ.c l´y t` t.p d~ li.u CelebA [19]. V´i phép đo tng t. có th là các hàm khoang cách nh cosine, euclide, manhattan, vân vân.

Hình 12: Lu`ng hu´n luy.n mô hình b`ng cotan loss d.a trên ArcFace[6].

Giá trị $cos\left(\theta_{j}\right)$ (logit) cho m~i nhãn đ.c tính t` tích cua đ.c trng $x_{i}$ và trọng s´ mô hình $W$ ca hai đ.c chun hóa b`ng $l2$ [30], công th´c là $W_{j}^{T}x_{i}$. Góc gi~a đ.c trng $x_{i}$ và trọng s´ cua mô hình $W$ đ.c tính bi $arccos\left(\theta_{yi}\right)$. Sau đó ta tính $cot\left(\theta_{yi}+m\right)$, ta nhân k´t qua v´i ty l. $s$. Cu´i cùng đa qua hàm softmax và hàm suy hao cross-entropy.

Trong ´ng dụng, chúng em hu´n luy.n m.t mô hình đ rút trích đ.c trng m.t ng`i b`ng hàm suy hao Large Margin Cotangent Loss, cụ th là hàm 14. T.p d~ li.u dùng đ hu´n luy.n là t.p CelebA [19] v´i hn 10 nghìn nhãn và hn 200 nghìn anh. Ngoài ra chúng em còn dùng ca t.p CelebA+mask [20] đ hu´n luy.n v´i anh ng`i mang khu trang. V´i m~i anh trong t.p CelebA [19] tng ´ng ta sẽ có m.t anh ng`i đó mang khu trang trong t.p CelebA+mask [20]. Vi.c hu´n luy.n v´i d~ li.u mang khu trang sẽ không kém ph`n quan trọng, vì tình hình dịch b.nh COVID-19 nên mọi ng`i đ`u phai đeo khu trang khi ra ngoài. Ngoài ra, nhóm còn s dụng các thu.t toán chinh anh đ tăng c`ng d~ li.u anh nh: l.t anh trái/phai, xoay anh, chinh đ. sáng và đi`u chinh ch´t l.ng hình anh.

Hình 13: 64 hình anh ng~u nhiên đ.c l´y t` t.p hu´n luy.n mô hình nh.n di.n khuôn m.t.

Các hình đ.c áp dụng các thu.t toán chinh anh đ tăng c`ng d~ li.u anh. Các hình anh là t` t.p CelebA [19] và có các hình anh ng`i đeo khu trang t` t.p [20].

(a) Ki´n trúc cua mô hình nh.n di.n khuôn m.t dùng trong hu´n luy.n.

(b) Ki´n trúc cua mô hình nh.n di.n khuôn m.t dùng trong chạy th.c t´.

Hình 14: Ki´n trúc cua mô hình nh.n di.n khuôn m.t dùng trong hu´n luy.n và trong chạy th.c t´.

Hình 14a là ki´n trúc cua mô hình dùng đ hu´n luy.n, trong đó l´p margin là l´p LMCot có cách hoạt đ.ng nh Hình mã gia trong ph`n 1. L´p này c`n phai có nhãn cua d~ li.u $gt$ nên đây ta có thêm m.t đ`u vào ch´a nhãn cua d~ li.u. Hình 14b là ki´n trúc cua mô hình dùng đ chạy th.c t´, ta c´t bo l´p margin và l´p softmax vì ta c`n là đ.c trng đ.c l´y t` đ`u ra cua l´p p_re_lu. Mô hình có đ`u ra là m.t vect 1024 chi`u

Mô hình nhóm dùng đ hu´n luy.n có ki´n trúc là EfficientNetV2S [29]. V´i kích th´c 88MB, mô hình khá thích h.p đ trin khai chạy th`i gian th.c trên các ´ng dụng di đ.ng, đ`ng th`i mô hình th.c thi r´t hi.u qua. T`ng cu´i cùng cua mạng Siamese có đ`u ra là m.t vect 1024 chi`u.

Hình 15: Giai thích ki´n trúc mô hình

Hình 15 giai là m.t ph`n trong hình 14a đ giai thích cách đọc ki´n trúc. Theo hình 15 global_average_pooling2d là tên cua t`ng đó trong mô hình. GlovalAveragePoling2D là hàm dùng t`ng đó. L`n l.t $\left(None,None,None,1280\right),\left(None,1280\right)$ là chi`u đ`u vào va đ`u ra cua t`ng đó. Trong đó None là không c´ định, có th thay đi tùy theo chi`u cua d~ li.u. ´ng theo chi`u mũi tên, đ`u ra cua global_average_pooling2d sẽ là đ`u vào cho t`ng dense phía d´i. Các t`ng khác trong 14 và 16 đọc tng t..

4   Ch´ng gia mạo khuôn m.t

Đ ch´ng gia mạo khuôn m.t, nhóm hu´n luy.n m.t mô hình phân loại v´i mục đích phân loại là anh th.t hay anh gia mạo. Mô hình s dụng ki´n trúc MobileNetV2 [25] v´i kích th´c chi 14MB phù h.p cho các thi´t bị đi.n thoại. Mô hình v~n hoạt đ.ng t´t dù nh~ng ng`i trong t.p hu´n luy.n khác v´i nh~ng ng`i trong t.p kim tra.

Mô hình đ.c hu´n luy.n b`ng double loss k´t h.p v´i margin cross-entropy loss. Vì v.y nên trong quá trình hu´n luy.n mô hình c`n b´n d~ li.u đ`u vào: m.t đ`u vào ch´a ca hai nhãn $inp_{1}$, m.t đ`u vào ch´a nhãn cua d~ li.u $inp_{1}$, m.t đ`u vào chi ch´a anh th.t, và m.t đ`u vào chi ch´a anh gia mạo. Hai đ`u vào chi ch´a nhãn 0 và chi ch´a nhãn 1 là dùng đ hu´n luy.n v´i double loss. Đ`u vào ch´a ca hai nhãn và nhãn cua nó dùng đ hu´n luy.n v´i hàm suy hao margin cross-entropy. Sau đó đ dùng mô hình trong th.c t´, ta loại bo các đ`u vào khác chi gi~ lại đ`u vào $inp_{1}$, đ`u ra là đ`u ra đim s´ phân loại (duy nh´t).

Đ có th hoạt đ.ng v´i d~ li.u ng`i mang khu trang. T´c là mô hình nh.n dạng m.t ng`i có th làm vi.c, thì mô hình ch´ng gia mạo phai phân loại đ.c ng`i đang đeo khu trang. Tuy nhiên, t.p CelebA-Spoof không có anh mang khu trang. Do đó ta k´t h.p CelebA-Spoof và CelebA+mask [20]. Trong đó t.p hu´n luy.n k´t h.p v´i t.p hu´n luy.n, t.p kim tra k´t h.p v´i tâp kim tra. Khi đó d~ li.u t` t.p CelebA+mask ta g´n nhãn là anh th.t. Khi đó, mô hình sẽ nh`m l~n chi c`n mang khu trang là th.t. V.y nên ta c`n tạo các anh gia mạo mang kh`u trang b`ng các hàm bi´n đi anh m.t cách quá nhi`u. Nh giam ch´t l.ng anh d´i 60%, tăng giam đ. sáng trên 50%, cutout anh, vân vân.

(a) Ki´n trúc cua mô hình ch´ng gia mạo dùng trong hu´n luy.n.

(b) Ki´n trúc cua mô hình ch´ng gia mạo dùng trong chạy th.c t´.

Hình 16: Ki´n trúc cua mô hình ch´ng gia mạo khuôn m.t dùng trong hu´n luy.n và trong chạy th.c t´.

Hình 16a là ki´n trúc cua mô hình dùng đ hu´n luy.n, trong đó l´p double_margin là hàm suy hao double loss nh 15. Và live_spoof_margin là l´p phục vụ cho hàm suy hao margin cross-entropy, nh trong mã gia 2. L´p này c`n phai có nhãn cua d~ li.u $gt$ nên đây ta có thêm m.t đ`u vào ch´a nhãn cua d~ li.u. Hình 14b là ki´n trúc cua mô hình dùng đ chạy th.c t´, ta c´t bo l´p hai l´p double_margin và l´p live_spoof_margin vì ta c`n là đim phân loại t´c đ`u ra cua l´p $sequential$. Trong l´p $sequential$ là các trọng s´ c`n hu´n luy.n cua ki´n trúc MobileNetV2, m.t l´p GlobalAveragePooling2D đ giam chi`u d~ li.u và m.t l´p tích ch.p v´i hàm kích hoạt sigmoid đ cung c´p đ`u ra là đim s´ phân loại.

5   Phân loại m´t đóng m

Đ hu´n luy.n mô hình phân loại m´t đóng m, chúng em s dụng b. d~ li.u MRL Eye [11]. B. d~ li.u đ.c tạo ra t` camera trích xu´t t` h.p đen trên xe hi, đ phục vụ cho bài toán d. đoán bu`n ngu ng`i (Eye Drowsiness Detection). B. d~ li.u này bao g`m hai nhãn:

• M´t đóng: 41,966 anh.

• M´t m: 42,957 anh.

Đ đánh giá mô hình m.t cách t`ng minh hn, chúng em đã s dụng t´t ca các anh cua b. d~ li.u MRL đ hu´n luy.n và s dụng b. d~ li.u CEW [27] đ đánh giá, bao g`m hai nhãn:

• M´t đóng: 2386 anh.

• M´t m: 2464 anh.

Hình 17: Ki´n trúc cua mô hình phân loại m´t đóng m.

Ki´n trúc cua mô hình phân loại này khá đn gian v´i đ`u vào là anh 24x24, sau đó đ.c truy`n qua ph`n khung EfficientNetB0. Tr´c khi qua l´p fully connected đ tra ra vect 2 chi`u đại di.n cho hai nhãn m´t m và m´t đóng.

S dĩ chúng em s dụng ki´n trúc EfficientNetB0 bi vì chúng khá nho và hoạt đ.ng t´t hn h`u h´t các mô hình cùng kích c~.

Chng 5  H. th´ng ch´ng th.c trên đi.n thoại Android

1   Ki´n trúc h. th´ng

Hình 1: Biu đ` minh họa lu`ng ng`i dùng đăng ký khuôn m.t trên h. th´ng.

Hình 2: Biu đ` minh họa lu`ng ng`i dùng ch´ng th.c khuôn m.t.

2   Đ.c ta ch´c năng

Chúng em đ.c ta chi ti´t hai lu`ng ki´n trúc trên qua hai bang sau:

Đ.c ta ch´c năng cho lu`ng ng`i dùng đăng ký khuôn m.t
Ng`i dùng	H. th´ng
1. Ng`i dùng ti´n hành nh´n nút List Users tại giao di.n trang chu cua ´ng dụng.
	2. Chuyn ng`i dùng đ´n trang đăng ký khuôn m.t.
3. Ng`i dùng nh´n nút Create New đ tạo thêm d~ li.u ng`i đăng ký m´i.
	4. H. th´ng tạo thêm m.t User m´i trên h. th´ng, hin thị d~ li.u khuôn m.t cha đ.c thêm
5. Ng`i dùng nh´n nút Add face đ ti´n hành tạo d~ li.u khuôn m.t cho họ.
	6. H. th´ng m camera tr´c đ ng`i dùng chụp anh khuôn m.t cua mình.
7. Ng`i dùng nh´n nút Take đ chụp l`n l.t các anh khuôn m.t.
	8. H. th´ng ghi nh.n lại anh đ.c chụp, m~i anh sẽ đ.c đa l`n l.t qua mô hình phát hi.n khuôn m.t, anh đ`u ra đ.c tinh chinh b`ng phép xoay. Anh k´t qua sẽ đ.c hin thị góc d´i màn hình. Sau đó, anh k´t qua đ.c đi qua mô hình nh.n di.n khuôn m.t đ rút trích vect đ.c trng. Anh k´t qua cũng sẽ đ.c đa qua thu.t toán Laplacian đ đánh giá đ. rõ cua anh. N´u đim đánh giá đ. rõ không v.t ng~ng, h. th´ng sẽ không ghi nh.n lại b´c anh hi.n tại và yêu c`u ng`i dùng chụp lại. Ng.c lại, vect đ.c trng sẽ đ.c lu vào kho d~ li.u.
9. Sau khi h. th´ng đã ghi nh.n nhi`u nh´t 5 b´c anh, ng`i dùng có th chọn nút Done đ k´t thúc quá trình đăng kí, ho.c chọn nút Retry đ chụp lại t` b´c 7.
	10. Sau khi ng`i dùng k´t thúc đăng ký, h. th´ng sẽ hin thị d~ li.u đ´i v´i ng`i dùng tng ´ng đã đ.c ghi lại.

Đ.c ta ch´c năng cho lu`ng ng`i dùng ch´ng th.c khuôn m.t
Ng`i dùng	H. th´ng
1. Ng`i dùng chọn nút Identify tại giao di.n trang chu cua ´ng dụng.
	2. H. th´ng m camera tr´c đ ti´n hành ch´ng th.c khuôn m.t.
	3. Lu`ng d~ li.u t` camera đ.c h. th´ng x lý theo t`ng frame và l`n l.t đa qua các mô hình. Đ`u tiên anh đ.c đa qua mô hình Phát hi.n khuôn m.t, n´u phát hi.n có anh khuôn m.t trong frame, anh đ`u ra sau đó đ.c áp dụng kỹ thu.t xoay đ tinh chinh lại anh khuôn m.t.
	4. Anh frame đ.c đa qua mô hình ch´ng gia mạo khuôn m.t, n´u khuôn m.t đ.c xác th.c là gia, h. th´ng sẽ tra ra k´t qua Khuôn m.t không h.p l.. N´u anh là th.t, anh k´t qua sau đó đ.c đa qua mô hình nh.n di.n khuôn m.t.
	5. Anh k´t qua sẽ đ.c rút trích thành vect đ.c trng và đ.c so sánh v´i t´t ca các vect đ.c trng trong kho d~ li.u đã đăng ký, đ. đo tng t. cosine đ.c áp dụng đ tìm định danh ng`i dùng, h. th´ng sẽ tra ra k´t qua là danh tính cua ng`i dùng. N´u h. th´ng không tìm đ.c danh tính ng`i dùng thì sẽ tra ra k´t qua Ng`i lạ, t´c h. th´ng nh.n di.n ng`i dùng cha t`ng đăng ký tr´c đó.
	6. Hai anh ch´a con m´t sẽ đ.c c´t t` anh khuôn m.t. L`n l.t cho hai anh qua mô hình phân loại m´t đóng m. N´u ca hai m´t đ.c phân loại là đóng thì sẽ tra ra k´t qua Hai m´t đang đóng, t´c là ch´ng th.c không thành công.
	7. H. th´ng x lý frame và tra ra k´t qua liên tục khi camera tr´c v~n còn hoạt đ.ng và k´t thúc khi ng`i dùng thoát.

3   Chi ti´t cài đ.t các hàm x lý quan trọng

1   Hàm x lý lu`ng d~ li.u camera

Các hàm x lý frame t` lu`ng d~ li.u cua camera và các hàm x lý v` view nh đ vẽ ho.c theo dõi các k´t qua, các bounding box đ.c s dụng t` ví dụ mà nh~ng nhà phát trin TensorFlow cung c´p.

2   Hàm phát hi.n m.t ng`i

Nh đã gi´i thi.u, mô hình phát hi.n m.t ng`i đ.c s dụng chính là mạng MTCNN. Cài đ.t hàm x lý anh đa qua mô hình MTCNN trên ngôn ng~ Java cua Android đ.c s dụng t` tác gia vcvycy.

Tại b´c này, chúng em gi´i hạn đ. l´n b` ngang t´i thiu cua anh khuôn m.t phai $\geq\frac{W}{5}$ v´i W là b` ngang cua frame anh. Chúng em nh.n xét vùng m.t đ.c phát hi.n phai bị ràng bu.c, tránh các rui ro có th xay ra trong quy trình ch´ng th.c.

Sau khi gọi hàm detectFaces v´i hai tham s´ lân l.t là frame anh và kích c~ m.t nho nh´t đ ràng bu.c. Hàm sẽ đa qua l`n l.t ba mô hình con P-Net, R-Net và O-Net. Cu´i cùng, hàm tra ra m.t mang các Box object.

3   Hàm tinh chinh khuôn m.t

N´u đ`u ra cua hàm phát hi.n khuôn m.t không xu´t hi.n m.t Box nào ca, ta ti´n hành c.p nh.t k´t qua lên màn hình và b´t đ`u x lý frame k´ ti´p.

Ng.c lại, n´u đ`u ra cua hàm phát hi.n khuôn m.t có m.t ho.c nhi`u Box. Tại b´c này, đ`u tiên ta sẽ chọn Box có kích th´c l´n nh´t và th.c hi.n phép xoay anh d.a trên Box đó. Ta chọn giá trị tròng m´t trái và tròng m´t phai t` các giá trị landmark cua Box, sau đó tính hi.u trên hai tọa đ. O_x và O_y và xoay anh theo m.t góc arctan. V´i anh k´t qua đã đ.c xoay đúng vị trí, ta ti´p tục th.c hi.n hàm phát hi.n khuôn m.t trên anh k´t qua, đ`u ra sẽ là m.t mang các Box đã đ.c tinh chinh.

4   Hàm ch´ng gia mạo khuôn m.t

Ta th.c hi.n trích xu´t đ.c trng t` anh l´y t` frame qua mô hình ch´ng gia mạo khuôn m.t, tại đây ta s dụng anh đ`y đu l´y t` frame và không s dụng anh khuôn m.t do d~ li.u hu´n luy.n là nh~ng anh đ`y đu không c´t. Cu´i cùng hàm tra k´t qua đim s´, khi so sánh v´i ng~ng cho tr´c ta sẽ bi´t đ.c đ. th.t gia cua khuôn m.t. D.a trên k´t qua hu´n luy.n t` tr´c cua mô hình ch´ng gia mạo khuôn m.t, ta có đ.c nh.n xét:

• N´u đim s´ $\geq$ 0.65 thì anh đ.c d. đoán là gia.

• Ng.c lại n´u đim s´ ¡ 0.65 thì anh đ.c d. đoán là th.t.

Tại quy trình đăng ký khuôn m.t, chúng em chi s dụng hàm Laplacian đ đánh giá đ. rõ cua anh. S dụng phép tích ch.p gi~a các đim pixel trong anh và Laplacian kernel, ta có th tính đ.c các đim góc cạnh có trong anh, tng s´ đim góc cạnh đó chính là k´t qua cua hàm. N´u k´t qua t` hàm Laplacian v´i anh chụp cua ng`i dùng không v.t ng~ng cho tr´c, h. th´ng sẽ yêu c`u chụp lại. Đi`u này đánh giá đ.c đi`u ki.n môi tr`ng nh ánh sáng, đ anh chụp có ch´t l.ng cao hn t` đó tăng ph`n nào đ. hi.u qua khi s dụng trong b´c trích xu´t đ.c trng.

Tại quy trình ch´ng th.c khuôn m.t, n´u anh khuôn m.t khi đa qua mô hình ch´ng gia mạo khuôn m.t là th.t, ta ti´p tục đa anh qua mô hình nh.n di.n khuôn m.t đ ti´p tục x lý. Ng.c lại, n´u khuôn m.t đ.c d. đoán là gia, ta sẽ c.p nh.t k´t qua Khuôn m.t không h.p l..

5   Hàm nh.n di.n khuôn m.t

Tại quy trình đăng ký khuôn m.t, anh sau khi tinh chinh sẽ đ.c trích xu´t vect đ.c trng 1024 chi`u. N´u k´t qua tính toán đ. rõ cua anh khuôn m.t t` hàm Laplacian v.t ng~ng, ta sẽ lu vect đ.c trng tng ´ng v´i ng`i dùng vào trong kho d~ li.u.

Tại quy trình ch´ng th.c khuôn m.t, anh sau khi tinh chinh sẽ đa qua mô hình đ trích xu´t đ.c trng, đ`u ra g`m vect 1024 chi`u. Sau đó ta so sánh v´i nh~ng vect 1024 chi`u cua nh~ng anh đăng ký tr´c đó trên h. th´ng v´i đ. tng t. cosine. Ta chọn đ. đo có x´p hạng (ranking) cao nh´t, n´u đ. đo đó v.t ng~ng cho tr´c, ta l´y đ.c danh tính cua ng`i dùng hi.n tại. N´u đim đ. đo đó không v.t ng~ng, k´t qua tra ra cu´i cùng sẽ là Ng`i lạ.

6   Hàm phân loại m´t đóng m

Hàm này chi đ.c s dụng trong quy trình ch´ng th.c. Anh ch´a l`n l.t m´t trái và m´t phai đ.c c´t t` tọa đ. landmark cua đôi m´t trong anh đã đ.c tinh chinh, v´i kích th´c c´ định [$\frac{W}{6}$, $\frac{H}{10}$] theo kích th´c cua khuôn m.t [W, H], sau đó ca hai anh đ.c đa qua hàm x lý phân loại.

Ta cũng th.c hi.n trích xu´t đ.c trng v´i đ`u ra là đim t. tin (confidence score) cua hai nhãn đóng và m. Ta chọn nhãn có đim t. tin l´n nh´t làm k´t qua phân loại. N´u ca hai anh đ.c phân loại là đóng, đ`ng nghĩa v´i vi.c h. th´ng không ch´p nh.n khuôn m.t.

4   Giao di.n

Hình 3: Giao di.n trang chu.

Tại đây có hai nút:

1. Nút List Users đ thao tác các tác vụ liên quan đ´n đăng ký khuôn m.t.

2. Nút Identify đ ng`i dùng th.c hi.n ch´ng th.c khuôn m.t.

Hình 4: Giao di.n danh sách nh~ng ng`i đăng ký khuôn m.t.

Tại đây ta có th th.c hi.n các thao tác nh sau:

• Chọn nút Create New và nh.p tên ng`i dùng đ đăng ký tên ng`i dùng trên h. th´ng.

• Chọn nút Add face đ ti´n hành chụp anh đ tạo d~ li.u khuôn m.t trên h. th´ng.

• Chọn nút Delete đ xóa d~ li.u ng`i dùng trên h. th´ng.

Hình 5: Giao di.n ng`i dùng chụp anh đ tạo d~ li.u khuôn m.t trên h. th´ng.

Ng`i dùng đ.c chụp t´i đa 5 t´m hình đ tạo d~ li.u khuôn m.t. Trong quá trình chụp, h. th´ng có th yêu c`u ng`i dùng chụp lại n´u anh chụp không h.p l. đ´i v´i h. th´ng. Lúc này anh sẽ không đ.c ghi nh.n trong h. th´ng và không hin thị mục preview bên d´i.

Hình 6: Giao di.n minh họa quá trình đăng ký anh khuôn m.t.

Hình 7: Giao di.n h. th´ng c.p nh.t d~ li.u cho ng`i đã đăng ký khuôn m.t.

Khi chụp xong ng`i dùng có th chọn:

• Nút Retry đ ti´n hành chụp lại t` đ`u, các anh đã chụp sẽ đ.c loại bo.

• Nút Done đ k´t thúc quá trình đăng ký. Lúc này ng`i dùng sẽ đ.c chuyn v` trang danh sách đăng ký và h. th´ng sẽ hin thị ng`i dùng đã đăng ký khuôn m.t, nh Hình 7.

Hình 8: Giao di.n minh họa quy trình ch´ng th.c.

Khi ng`i dùng chọn nút Identify, h. th´ng sẽ m camera và x lý anh qua các mô hình học sâu. K´t qua sẽ đ.c hin thị liên tục trên màn hình, có th đ.c chia ra thành các mục nh sau:

• Khuôn m.t không h.p l.: k´t qua này có ý nghĩa r`ng h. th´ng nh.n định khuôn m.t đang phát hi.n là gia. Bounding box đ.c hin thị có màu đo.

• Ng`i lạ: k´t qua này có ý nghĩa r`ng h. th´ng nh.n định khuôn m.t đang phát hi.n cha đ.c đăng ký trong h. th´ng. Bounding box hin thị cũng sẽ có màu đo.

• Hai m´t đang đóng: K´t qua này có ý nghĩa h. th´ng đã xác định đ.c danh tính ng`i dùng nhng ng`i dùng không m ca hai m´t, tr`ng h.p này v~n đ.c cho là xác th.c không thành công bi ng`i dùng không chú ý đ´n thi´t bị. Bounding box hin thị v~n sẽ có màu đo.

• H. th´ng hin thị k´t qua là tên cua m.t ng`i dùng nào đó đăng ký trong h. th´ng. Bounding box đ.c hin thị có màu xanh lục.

Tng th`i gian x lý (Inference time) cua quy trình ch´ng th.c, v´i m.t frame đa qua các mô hình học sâu sẽ ri vào khoang 0.3$s$ đ´n 0.5$s$, tng đng 2-3 $fps$.

5   K´t lu.n

Nhóm đã th.c hi.n cài đ.t hai quy trình c ban trong m.t h. th´ng ch´ng th.c khuôn m.t trên ´ng dụng n`n tang Android. Tại quy trình ch´ng th.c, chúng em minh họa quy trình ch´ng th.c nh m.t quy trình nh.n di.n khuôn m.t, bi khi đó chúng ta m´i có th quan sát cách h. th´ng x lý anh và hin thị k´t qua. Quy trình này đ.c x lý khác v´i m.t quy trình ch´ng th.c th`ng đ.c th´y trong trin khai th.c t´, chng hạn nh: m khóa khuôn m.t, thanh toán đi.n t, vân vân.

Chng 6  K´t qua nghiên c´u

1   Đánh giá và so sánh

1   Nh.n di.n khuôn m.t

Nh đã gi´i thi.u trong 3, chúng em hu´n luy.n mô hình nh.n di.n m.t ng`i trên t.p d~ li.u CelebA [19]. S dụng hàm LMCot 9 mà chúng em đ` xu´t đã cho k´t qua hu´n luy.n r´t t´t trên t.p d~ li.u CelebA [19], hn các phng pháp t´t nh´t hi.n nay n´u cùng hu´n luy.n trên cùng m.t t.p d~ li.u. Đ.c bi.t v´i t.p CelebA thì t.p hu´n luy.n, t.p xác th.c và t.p kim tra bao g`m nh~ng ng`i khác nhau và không trùng nhau. T´c là v´i v´i m.t ng`i b´t kỳ thì anh ng`i đó chi xu´t hi.n trong m.t t.p (hu´n luy.n ho.c xác th.c ho.c kim tra).

Bang 1: K´t qua trên t.p CelebA [19] và t.p CelebA+mask [20]

	EER trên CelebA	EER trên CelebA+mask
LMCot (ArcFace-based)	7.3%	7.7%
ArcFace	7.35%	7.77%
CosFace	7.33%	7.8%
SphereFace	7.42%	7.82%

• Ty l. l~i ngang nhau (ERR) (%) cua các hàm suy hao. V´i ki´n trúc là EfficientNetv2S và t.p hu´n luy.n cũng nh kim tra là các ph`n tng ´ng cua t.p CelebA [19] và t.p CelebA+mask [20].

(a) Biu đ` cua mô hình g´c khi hu´n luy.n trên ImageNet [5].

(b) Biu đ` khi hu´n luy.n b`ng hàm ArcFace.

(c) Biu đ` khi hu´n luy.n b`ng hàm LMCot.

Hình 1: Biu đ` t`n su´t cho khoang cách cosin cua 100 nghìn m~u ng~u nhiên các c.p anh t` cùng m.t ng`i và 100 nghìn m~u ng~u nhiên các c.p anh t` hai ng`i khác nhau, d~ li.u t` b. th nghi.m cua t.p CelebA.

Biu đ` t`n su´t v´i trục hoành là khoang cách gi~a hai anh, trục tung là s´ l.ng m~u th. Ph`n giao nhau là ph`n còn sai cua mô hình. Ph`n màu xanh là khoang cách các c.p cùng m.t ng`i và ph`n màu cam là khoang cách các c.p không cùng m.t ng`i. Đ`ng màu đo th hi.n giá trị mà tại đó ty l. ch´p nh.n sai (FAR) b`ng ty l. t` ch´i sai (FRR). Do nhóm s dụng mô hình nho nh EfficientNetV2S đ phù h.p hóa trên các ´ng dụng đi.n thoại, nên đ. chính xác cha đạt m´c tuy.t đ´i.

(a) K´t qua kha năng rút trích đ.c trng cua mô hình g´c khi hu´n luy.n trên ImageNet [5].

(b) K´t qua kha năng rút trích đ.c trng cua mô hình khi hu´n luy.n b`ng LMCot.

Hình 2: Hình minh họa kha năng rút trích đ.c trng cua mô hình.

Sau khi rút trích đ.c trng dạng vect 1024 chi`u, ta dùng thu.t toán PCA [33] đ giam chi`u cua vect đ.c trng v` còn 2 chi`u $(x,y)$. Ta vẽ tọa đ. đó lên trục tọa đ. $Oxy$. Trong t.p CelebA ta có 40 đ.c trng theo dạng đúng/sai cho m~i anh nh: nam, tre, đeo kính, vân vân. Ph`n màu đo là nh~ng anh có đ.c trng đó, ph`n màu xanh là nh~ng anh không có đ.c trng đó. Ta có th th´y sau khi đ.c hu´n luy.n mô hình tách bi.t 2 ph`n xanh và đo khá rõ ràng. M.t khác, vì dùng phép tăng c`ng anh thay đi ch´t l.ng anh, nên mô hình b`n v~ng tr´c đ. đo anh có bị m` hay không (blurry). Hay nói cách khác mô hình ít bị anh hng khi anh đ`u vào có ch´t l.ng kém.

2   Ch´ng gia mạo khuôn m.t

Trong ph`n này chúng em hu´n luy.n hai ki´n trúc mạng là MobileNet và MobileNetV2 [25]. MobileNetV2 cũng là m.t mô hình thích h.p dùng trên các thi´t bị đi.n thoại do kích th´c nho (14MB), đ. chính xác cao và t´c đ. x lý nhanh.

L`n l.t m~i mô hình chúng em sẽ dùng hàm cross-entropy so sánh v´i vi.c dùng hàm double loss. Các k´t qua cho th´y vi.c dùng hàm cross-entropy k´t h.p v´i dùng double loss sẽ cho k´t qua t´t hn r´t nhi`u. Trong đó cross-entropy là phng pháp hu´n luy.n chi dùng hàm cross-entropy, cross-entropy + double loss là phng pháp hu´n luy.n dùng ca cross-entropy và double loss nh đã đ` c.p trong 2.

AUC là t` vi´t t´t cho Area Under The Curve. Đ. đo AUC có th di~n giai nh sau: Xác su´t cua m.t m~u dng tính đ.c l´y ng~u nhiên sẽ đ.c x´p hạng cao hn m.t m~u âm tính đ.c l´y ng~u nhiên. V.y nên k´t qua AUC càng cao thì mô hình càng t´t. $AUC=P\left(score(x^{+})>score(x^{-})\right)$.

Bang 2: So sánh gi~a các mô hình hu´n luy.n trên t.p hu´n luy.n cua t.p CelebA-Spoof/CelebA-Spoof + mask và đánh giá trên t.p kim tra tng ´ng cua cùng b. d~ li.u.

Hàm suy hao	AUC trên dataset
	CelebA-Spoof	CelebA-Spoof + mask
MobileNet(cross-entropy)	0.955	0.949
MobileNet(cross-entropy + double)	0.981	0.965
MobileNetV2(cross-entropy)	0.958	0.949
MobileNetV2(cross-entropy + double)	0.992	0.982
ResNet50(cross-entropy)	0.962	0.958
ResNet50(cross-entropy + double)	0.997	0.985

(a) Biu đ` t`n su´t cua mô hình hu´n luy.n b`ng cross-entropy. AUC: 0.958

(b) Biu đ` t`n su´t cua mô hình hu´n luy.n b`ng double loss. AUC: 0.992

Hình 3: Biu đ` t`n su´t cua anh th.t và anh gia.

Biu đ` t`n su´t v´i trục hoành là m´c đ. gia mạo, trục tung là s´ l.ng anh. Ph`n giao nhau là ph`n còn sai cua mô hình. Mô hình có ki´n trúc là MobileNetV2 [25], hu´n luy.n b`ng hàm suy hao double loss 3b và cross-entropy 3a. Mô hình đ.c hu´n luy.n trên t.p hu´n luy.n cua b. d~ li.u CelebA-Spoof [40] và đ.c kim tra b`ng t.p kim tra tng ´ng cua cùng t.p d~ li.u. Ph`n màu xanh là anh th.t và ph`n màu cam là anh gia mạo. Đ`ng màu đo là vị trí mà tại đó ty l. ch´p nh.n sai (FAR) b`ng ty l. t` ch´i sai (FRR). Mô hình có ki´n trúc MobileNetV2 r´t nhẹ, khoang 14MB và th`ng đ.c dùng cho các ´ng dụng trên di.n thoại, v.y nên mô hình cha đạt đ. chính xác tuy.t đ´i.

3   Phân loại m´t đóng m

Trong ph`n này, chúng em so sánh đ. chính xác gi~a các mô hình hu´n luy.n trên t.p MRL Eye và đánh giá trên t.p CEW, theo phng pháp đánh giá cross-validation.

Phng pháp	Đ. chính xác (%)
EyeNet (Rahman [24])	90.94
EfficientNetB0	89.063
EfficientNetB0 + RandomResizedCrop (Đ` xu´t)	92.117

Bang 3: Bang so sánh đ. chính xác gi~a các mô hình hu´n luy.n trên t.p MRL Eye và đánh giá trên t.p CEW.

Hình 4: Ví dụ minh họa anh g´c s dụng kỹ thu.t tăng c`ng RandAugment [4].

V´i hai siêu tham s´ $N$ là s´ l.ng phép bi´n đi tăng c`ng và magnitude $M$ là đ. l´n cua t´t ca các phép bi´n đi. Đ duy trì tính đa dạng cua hình anh, các chính sách và xác su´t đ áp dụng m~i phép bi´n đi v´i xác su´t đ`ng nh´t là $\frac{1}{K}$. đây $K$ là s´ phng án bi´n đi. Vì v.y, v´i $N$ phép bi´n đi cho m.t hình anh hu´n luy.n, RandAugment có th th hi.n các chính sách v´i s´ l.ng $KN$.

Các bi´n đi đ.c áp dụng bao g`m auto-contrast, cân b`ng, xoay, phân c.c, chinh màu, thay đi đ. tng phan, thay đi đ. sáng, thay đi đ. s´c nét, shear-x, shear-y, translate-x, translate-y.

Trong các ví dụ nh Hình 4. $N$ = 2 và ba c`ng đ. đ.c hin thị tng ´ng v´i các c`ng đ. bi´n dạng t´i u. Khi c`ng đ. bi´n dạng tăng lên, đ. mạnh cua vi.c tăng c`ng tăng lên.

Tại mô hình phân loại m´t đóng m, chúng em hu´n luy.n m.t mô hình CNN đn gian s dụng ph`n khung là ki´n trúc EfficientNetB0, áp dụng thêm kỹ thu.t tăng c`ng d~ li.u RandAugment. K´t qua đánh giá khá t´t v´i đ. chính xác 89.063%.

Hình 5: Ví dụ minh họa m.t anh hu´n luy.n trong t.p MRL Eye s dụng kỹ thu.t tăng c`ng RandomResizedCrop [3].

Sau đó chúng em áp dụng thêm kỹ thu.t RandomResizedCrop, nh Hình 5. Ta l´y ví dụ m.t anh g´c có kích th´c 56x56, khi áp dụng kỹ thu.t này v´i anh mục tiêu có kích th´c 24x24, m.t vùng hình vuông có kích th´c 24x24 sẽ đ.c chọn ng~u nhiên trong vùng 56x56 và đ.c s dụng cho b´c hu´n luy.n.

K´t qua đánh giá khi v.n dụng kỹ thu.t tăng c`ng d~ li.u này tăng khá đáng k, đạt đ.c đ. chính xác 92.117%. Chúng em đã th nghi.m nhi`u phng pháp tăng c`ng khác nhng chúng làm k´t qua hu´n luy.n tr nên kém hn hn, m.t s´ phng pháp đ.c li.t kê nh sau:

• Random Vertical Flip: l.t anh theo chi`u dọc

• Random Horizontal Flip: l.t anh theo chi`u ngang.

• Color Jitter: thay đi đ. sáng, đ. tng phan, đ. r.c/đ. bão hòa cua màu.

• Random Perspective: bi´n đi v` không gian nh đ. méo cua anh.

• Random Erasing: chọn m.t vùng hình ch~ nh.t dạng anh Tensor và xóa các giá trị pixel trong vùng đó.

2   K´t qua đạt đ.c

Tng k´t lại, nh~ng đóng góp cua nhóm đ.c th hi.n qua các mục sau:

1. Nhóm đã đ` xu´t m.t h. th´ng ch´ng th.c s dụng các mô hình học sâu.

2. Nhóm đã gi´i thi.u hai hàm suy hao m´i - LMCot và Double loss, đ.c l`n l.t s dụng trong mô hình nh.n di.n khuôn m.t và mô hình ch´ng gia mạo khuôn m.t. Hn th´, hàm suy hao LMCot không chi ´ng dụng trong bài toán nh.n di.n khuôn m.t mà còn có ti`m năng trong các bài toán đo l`ng m´c đ. tng t. ho.c liên quan cua hai đ´i t.ng (similarity learning).

3. Nhóm đã phân tích, cài đ.t và cung c´p các s´ li.u đánh giá v` các hàm suy hao m´i này trên nhi`u t.p d~ li.u và nhi`u cu.c thi đ ch´ng minh đ. hi.u qua cua chúng trong đ` tài nghiên c´u. Công trình nghiên c´u v` hàm Large Margin Cotangent Loss đã đ.c n.p tại h.i nghị ACOMPA’2022.

4. Nhóm cài đ.t m.t ´ng dụng trên n`n tang Android đ th nghi.m h. th´ng ch´ng th.c đã đ` xu´t.

Chng 7  H´ng phát trin cua đ` tài

Nhóm d. định ti´p tục cai ti´n phát trin m.t s´ ki´n trúc đã đ.c ´ng dụng trong h. th´ng và gi´i thi.u thêm m.t mô hình ´c l.ng góc nhìn cua m´t.

1   Phát hi.n khuôn m.t

Hi.n tại mô hình làm vi.c r´t t´t v´i khuôn m.t không đeo khu trang. Nhng v´i khuôn m.t có đeo khu trang, đ. chính xác cua mô hình giam xu´ng đáng k. H´ng phát trin hi.n tại đ`u tiên cua chúng em chính là ti´p tục hu´n luy.n mạng MTCNN trên các t.p d~ li.u khuôn m.t có đeo khu trang, ho.c cai ti´n mạng MTCNN các mạng R-Net, O-Net sao cho chúng hoạt đ.ng t´t v´i các t.p d~ li.u khuôn m.t có khu trang.

2   Nh.n di.n khuôn m.t

Chúng em đánh giá bài toán nh.n di.n khuôn m.t v~n còn r´t nhi`u hạn ch´ và c`n các nghiên c´u trong tng lai đ giai quy´t các hạn ch´ này.

1   Hạn ch´ cua LMCot

LMCot tuy t´t hn các hàm suy hao hi.n nay tuy nhiên LMCot v~n còn r´t nhi`u hạn ch´ c`n đ.c giai quy´t nh:

• Đ. ph´c tạp khi tính tan và cotan.

• Khi th.c hi.n tính cotan ta phai cài đ.t thêm m.t ng~ng $\varepsilon$ đ tránh d~ li.u v.t quá gi´i hạn v` s´ bit. Đây cũng là m.t gi´i hạn r´t quan trọng.

2   Hạn ch´ v` đ. đo

Vi.c s dụng mạng Siamese anh hng r´t l´n bi đ. đo, do đó ta c`n m.t đ. đo h.p lý đ mô hình hoạt đ.ng t´t hn. Hi.n nay, ta có 2 cách truy v´n chính đó là d.a vào gi´i hạn khoang cách, t´c là n´u khoang cách nho hn m.t ng~ng nh´t định thì ta nói r`ng đó là ng`i A. Tuy nhiên có nh~ng lúc đ.c trng cua m.t b´c anh n`m tách bi.t v´i ph`n còn lại (k ca anh cùng nhãn), khi đó m.c dù khoang cách xa nhng n´u chúng ta xét khoang cách đ`u tiên (top-1 distance) thì lại đúng. V.y nên ta c`n m.t giai pháp linh hoạt gi~a vi.c dùng ng~ng khoang cách và khoang cách ng´n nh´t đ tránh xay ra các tr`ng h.p khoang cách quá xa cũng nh nh.n di.n nh`m.

3   Hạn ch´ v` mô hình

H`u h´t các mô hình nh.n di.n khuôn m.t đ.c thi´t k´ theo ki´n trúc mạng Siamese, do đó chúng ta c`n nghiên c´u thêm các ki´n trúc m´i hi.u qua hn. Bên cạnh đó, mạng n-ron thi´u kha năng giai thích, chúng ta chi bi´t có m.t vect đ.c trng nhng không hiu cụ th đó là nh~ng đ.c trng nào.

3   Ch´ng gia mạo khuôn m.t

Ch´ng gia mạo là m.t bài toán c`n c.p nh.t liên tục vì các phng pháp gia mạo ngày m.t nhi`u và r´t tinh vi. Các phng pháp gia mạo áp dụng công ngh. nh dùng anh 3D là r´t khó đ phân bi.t.

Bên cạnh đó vi.c s dụng mạng n-ron cũng có nh~ng rui ro c`n phai đ` phòng nh t´n công đ´i kháng (adversarial attack), vân vân.

4   Phân loại m´t đóng m

Mô hình này có nh.c đim khá l´n khi không th phân loại m´t đóng m m.t cách chính xác nh bình th`ng đ´i v´i ng`i dùng đeo kính. Đây chính là nh.c đim nói chung cua các mô hình phân loại, khi chúng chi học đ.c d~ li.u hi.n tại và hoạt đ.ng r´t kém khi có d~ li.u ngoài xu´t hi.n. Do đó, cách cai ti´n hi.n tại cua nhóm chính là thu th.p thêm d~ li.u m´t và ti´n hành hu´n luy.n d~ li.u m´t tr`n đã có v´i d~ li.u m´i đó. Bi vì d~ li.u v` m´t có đeo kính không có s~n nên nhóm d. định r`ng sẽ s dụng nh~ng d~ li.u v` khuôn m.t ng`i có đeo kính và t. c´t vùng m´t đ tạo ra m.t t.p d~ li.u m´i. V´i nh~ng tr`ng h.p đ.c bi.t nh ng`i dùng đeo kính râm ho.c các loại kính làm che đi ph`n m´t, ta sẽ x´p chúng vào l´p m´t đóng.

Ngoài ra, v´i nh~ng tr`ng h.p ng`i dùng có đôi m´t híp, mô hình cũng sẽ hoạt đ.ng kém hn vì loại d~ li.u này khá gi´ng v´i d~ li.u m´t đóng, mô hình sẽ tr nên thiên vị (bias) sang nhãn m´t đóng, đi`u này cũng có th giai quy´t tạm th`i b`ng cách thêm d~ li.u hu´n luy.n. Nhng t´t hn h´t chúng ta c`n phai m to đôi m´t khi th.c hi.n ch´ng th.c, nh các h. th´ng ch´ng th.c hàng đ`u đã đ` xu´t và áp dụng.

5   ´c l.ng góc nhìn cua m´t

1   Gi´i thi.u

Đây là m.t dạng bài toán nâng cao, có nhi.m vụ đo góc nhìn cua m´t đ´i v´i camera cua thi´t bị. H. th´ng Face ID cua Apple, m.t trong nh~ng h. th´ng ch´ng th.c hi.n đại nh´t. Họ cho r`ng ngoài tính năng nh.n dạng con m´t, h. th´ng còn phai tính toán đ.c m´c đ. chú ý cua ng`i dùng, n´u ng`i dùng th.c s. chú ý đ´n thi´t bị, t´c là họ mu´n h. th´ng m khóa, thì h. th´ng sẽ cho phép m khóa, ng.c lại thì không.

C´u tạo cua m´t th.t s. r´t đ.c bi.t, góc nhìn cua con dao đ.ng m.t phạm vi khá l´n, khoang 120${}^{\circ}$ đ´n 200${}^{\circ}$ tùy theo m~i ng`i. M´t có th nhìn càng rõ m.t v.t khi v.t đó có h´ng nhìn càng g`n v´i trung tâm con m´t, ho.c tròng m´t. Góc nhìn chính gi~a, ri vào khoang t` 0 đ´n 40${}^{\circ}$ ho.c 60${}^{\circ}$, gây anh hng nhi`u nh´t t´i nh.n th´c cua chúng ta. V´i góc nhìn này, chúng ta có th d~ dàng nhìn rõ m.t v.t nào đó mà không phai di chuyn m´t.

Tr v` v´i bài toán ´c l.ng góc nhìn cua m´t trong h. th´ng ch´ng th.c. Khi hu´n luy.n, chúng ta sẽ cho mô hình học góc nhìn cua khuôn m.t và so sánh góc nhìn th.c t´ cua m´t thông qua m.t hàm loss L1, t` đó đ. l~i góc nhìn cua m´t sẽ càng giam, đn vị tính chính là đ.. Sau đó trong giai đoạn inference, ta thu đ.c vect góc nhìn t` anh g´c cùng v´i thông tin tròng m´t.

2   Ki´n trúc

Đ hu´n luy.n mô hình ´c l.ng góc nhìn cua m´t, chúng em s dụng b. d~ li.u MPIIFaceGaze thu.c b. d~ li.u MPIIGaze [37, 38, 39, 36]. B. d~ li.u bao g`m 45 nghìn anh cho 15 ng`i, m~i ng`i sẽ có 3 nghìn anh, chụp b`ng camera tr´c cua laptop v´i các đi`u ki.n môi tr`ng, ánh sáng khác nhau. Chú thích cua b. d~ li.u đ.c s dụng bao g`m:

• Đ`ng d~n và tên t.p anh.

• Vị trí góc nhìn định theo trục pitch và trục yaw, tng ´ng v´i tọa đ. trên không gian 2 chi`u. Ta chi ´c tính góc nhìn trên m.t phng 2 chi`u thay vì 3 chi`u đ giam chi phí tính toán, nh Hình 1.

Hình 1: Ví dụ minh họa k´t qua cua mô hình ´c tính góc nhìn cua m´t.

Hình 2: Ki´n trúc minh họa cho mô hình ´c l.ng góc nhìn cua m´t.

Ki´n trúc cua mô hình khá đn gian v´i ph`n khung MobileNetV2. Ti´p theo sau đó là ba l´p fully connected l`n l.t có s´ nút là 4096, 512, 512 đ giam chi`u d~ li.u. L´p fully connected cu´i sẽ đại di.n cho hai giá trị theo trục pitch và trục yaw. Mô hình đã đ.c hu´n luy.n nhng chúng em g.p trục tr.c trong chuyn đi định dạng (sang TFLite) nên mô hình v~n cha đ.c trin khai vào h. th´ng ´ng dụng. Ngoài ra, nhóm cha ch´c ch´n đ.c s. c`n thi´t và đ. hi.u qua cua mô hình đ.c đ` xu´t này cho h. th´ng ch´ng th.c. Nguyên nhân chính là mô hình sẽ anh hng tr.c ti´p đ´n k´t qua ch´ng th.c cua h. th´ng giai đoạn cu´i cùng.

N´u đ.c áp dụng vào h. th´ng, mô hình sẽ đ.c s dụng cu´i lu`ng quy trình ch´ng th.c khuôn m.t, sau mô hình phân loại m´t đóng m. N´u m´t đ.c d. đoán là m thì ta sẽ s dụng các anh khuôn m.t đ đa qua mô hình ´c l.ng góc nhìn cua m´t. Góc nhìn đ.c th hi.n qua hai y´u t´, trục pitch và trục yaw. Ta có th tìm đ.c góc $\alpha$ h.p bi tia đọc xu´ng và đ`ng thng n´i gi~a đim trung tâm (gi~a hai m´t) và giá trị pitch, yaw trên m.t phng 2 chi`u. Ta chọn m.t giá trị góc $\delta$ làm ng~ng, n´u góc $\alpha\leq\delta$ v´i $\delta$ cho tr´c (khoang 30${}^{\circ}$ - 45${}^{\circ}$), ta đ`ng ý r`ng khuôn m.t nhìn có chu đích, t` đó ch´p nh.n danh tính khuôn m.t đ th.c hi.n các tác vụ k´ ti´p.

Danh mục công trình cua tác gia

1. Bài báo khoa học đ.c n.p tại h.i nghị ACOMPA’2022: Large Margin Cotangent Loss for Deep Similarity Learning [10].

2. Bài báo khoa học: BiLinear CNNs Model and Test Time Augmentation for Screening Viral and COVID-19 Pneumonia [9]

3. Bài báo khoa học tại h.i nghị VNUHCM-US-Conf’20: Remove Non-landmark to Improve Landmark Recognition.

4. Bài báo khoa học cua nhóm HCMUS tại cu.c thi MediaEval 2020: Image-Text Fusion for Automatic News-Images Re-Matching [22].

5. Huy chng Bạc cu.c thi Google Landmark Retrieval 2021

6. Huy chng Bạc cu.c thi Google Landmark Recognition 2021.

7. Huy chng Đ`ng cu.c thi Google Landmark Recognition 2020.

[title=Tài li.u tham khao]

Phụ lục

Nh.n di.n khuôn m.t:
Đ so sánh v´i các hàm suy hao khác, chúng em có hu´n luy.n thêm mô hình có ki´n trúc ResNet50 [13], [12] trên t.p d~ li.u khuôn m.t CASIA [34] sau đó kim tra mô hình trên t.p d~ li.u khuôn m.t LFW [15, 16].

Bang 1: K´t qua trên t.p LFW

Hàm suy hao	Đ. chính xác trên LFW (%)
LMCot(0.5)9	99.58
ArcFace(0.5)	99.53
ArcFace(0.4)	99.53
CosFace	99.51
SphereFace	99.42
Softmax	99.08
Triplet(0.35)	98.98

• Kim tra đ. chính xác (%) cua các hàm suy hao khác nhau ([CASIA, ResNet50])

Đ so sánh hàm LMCot v´i các hàm suy hao khác, nhóm có th.c hi.n hu´n luy.n và kim tra trên cùng m.t t.p d~ li.u và đ. đo nh trong các bài báo [18, 31, 6, 1] đã dùng đ so sánh. Không chi nh.n di.n khuôn m.t, nhóm cũng có khao sát hàm trên các loại d~ li.u khác nh giọng nói, phong canh.

Nh.n di.n giọng nói trong cu.c thi VSLP 2021:
Đây là cu.c thi n`m trong khuôn kh h.i nghị qu´c t´ l`n th´ 8 v` x lý giọng nói và ngôn ng~ Vi.t. T.p trung vào vi.c phát trin các mô hình nh.n di.n giọng nói v´i d~ li.u hạn ch´, b. hu´n luy.n đ.c cung c´p có hn 1000 danh tính ng`i nói. Cu.c thi bao g`m hai nhi.m vụ:

• SV-T1: B. kim tra bao g`m ng`i có trong t.p hu´n luy.n và nh~ng ng`i không có trong t.p hu´n luy.n.

• SV-T2: T.p kim tra chi g`m nh~ng ng`i không có trong t.p hu´n luy.n.

Hi.u su´t cua các mô hình sẽ đ.c đánh giá b`ng Ty l. l~i ngang nhau (EER) trong đó Ty l. ch´p nh.n sai (FAR) b`ng Ty l. t` ch´i sai (FRR). Chi s´ đánh giá là đ. tng đ`ng cosin cua câu nói đăng ký và câu nói cua bài kim tra.

Trong cu.c thi này, m~i ng`i tham gia có 5 bài n.p cho m~i nhi.m vụ. Chúng em đã th nghi.m ResNet50 [13], EfficientNetB0 [28] làm ki´n trúc cua mô hình. Sau đó thêm ph`n đ.m vào các ban ghi âm đ phù h.p v´i đ. dài cua ban ghi dài nh´t. Chúng em đã s dụng librosa [21] đ vẽ đ` thị Mel Spectrograms cua nh~ng âm thanh này v´i tham s´ m.c định, sau đó đa nó vào mô hình. D~ li.u đào tạo đ.c chia thành 5 ph`n, 4 ph`n cho đào tạo và m.t l`n đ xác nh.n l`n l.t. V´i m~i l.t chúng em chọn trọng s´ cua mô hình có ERR t´t nh´t trên t.p xác th.c. Cu´i cùng, chúng em tng h.p t´t ca các mô hình này b`ng đim cách l´y tung bình khoan cách cosin m~i m~u trên b. th nghi.m. B`ng cách s dụng phng pháp đn gian này, chúng em đã đạt đ.c các k´t qua sau:

Bang 2: K´t qua VLSP2021

	SV-T1	SV-T2
R50 + ArcFace	10.520	19.850
B0 + ArcFace	10.365	12.665
R50 + LMCot 9	10.270	12.840
B0 + LMCot 9	9.215	12.535
K´t h.p t´t ca	8.805	11.605

• Ty l. l~i ngang nhau (%) trong cu.c thi nh.n di.n ng`i nói (VLSP2021). Trong đó R50 là ResNet50 và B0 là EfficientNetB0. Trong hàng cu´i cùng, chúng em l´y trung bình k´t qua đ`u ra cua ca b´n phng pháp trên.

D~ li.u phong canh:
Hai cu.c thi Google Landmark Retrieval 2021 và Google Landmark Recognition 2021 là các cu.c thi n`m trong h.i thao v` nh.n di.n (ILR) tại H.i nghị Qu´c t´ v` Thị giác Máy tính 2021 (ICCV 2021). Google Landmark Retrieval 2021 là bài toán truy v´n mục đích truy v´n các anh cùng địa đim v´i anh đ`u vào. Google Landmark Recognition 2021 là bài toán nh.n di.n mục đích là tìm ra nhãn cua anh đ`u vào. Trong hai cu.c thi này, thí sinh đ.c cung c´p t.p d~ li.u Google Landmark v2 (gldv2) [32]. Nh~ng tên sau đ.c s dụng cho các t.p h.p con cua gldv2 [14]:

• gldv2: 5 tri.u anh và 200 nghìn nhãn.

• gldv2c: t.p d~ li.u sạch (1.6M anh cua 81 nghìn nhãn).

• gldv2x: t.p d~ không li.u sạch đ.c l´y theo 81 nghìn nhãn cua gldv2c (3.2 tri.u anh).

Trong Google Landmark Retrieval 2021 k´t qua đ.c đánh giá theo đ. đo mean Average Precision m´c 100 (mAP@100):

$$mAP@100=\frac{1}{Q}\sum_{q=1}^{Q}\frac{1}{\min\left(m_{q},100\right)}\sum_{k=1}^{\min\left(n_{q},100\right)}P_{q}(k)\operatorname{rel}_{q}(k)$$ (1)

còn Google Landmark Recognition 2021 đ.c đánh giá b`ng đ. đo Global Average Precision (GAP) tại $(k=1)$

$$GAP=\frac{1}{M}\sum_{i=1}^{N}P(i)\operatorname{rel}(i)$$ (2)

trong đó $Q$ là s´ l.ng hình anh truy v´n, ${{m}_{q}}$ là s´ l.ng hình anh có ch´a địa đim chung v´i hình anh truy v´n $q$. ${{n}_{q}}$ là s´ d. đoán giai pháp th.c hi.n cho truy v´n $q$, ${{P}_{q}}\left(k\right)$ là đ. chính xác hạng $k$ cua truy v´n th´ $q$ còn $re{{l}_{q}}\left(k\right)$ là 1 n´u d. đoán th´ k đúng và là 0 n´u ng.c lại. $N$ là tng s´ d. đoán đ.c giai pháp tra v` trên t´t ca các truy v´n. Tng s´ truy v´n có ít nh´t m.t địa đim trong t.p hu´n luy.n hin thị trong đó là $M$, m.t s´ truy v´n có th n`m ngoài các địa đim trong t.p hu´n luy.n.

Bang 3: K´t qua trong cu.c thi Google Landmark Retrieval 2021

	Giai pháp chia se	Private
DELG (Giai pháp cua ban t ch´c)	0.21480	0.22152
4*B0-ArcFace (Giai pháp chia se)	0.24890	0.26164
4*B0-LMCot (Đ` xu´t)	0.26146	0.28338
4*B7-ArcFace (Giai pháp chia se)	0.31940	0.32955
4*B7-LMCot (Đ` xu´t)	0.32476	0.34691
4*V2M-ArcFace (Đ` xu´t)	0.32554	0.33973
4*V2M-LMCot (Đ` xu´t)	0.34933	0.36649
ViT-ArcFace (Đ` xu´t)	0.35127	0.36569
ViT-LMCot (Đ` xu´t)	0.35720	0.36723
ViT-ArcFace + ViT-LMCot + B7-ArcFace + B7-LMCot + V2M-LMCot + 2*V2S-LMCot	0.37283	0.38798

• K´t qua trong cu.c thi Google Landmark Retreval 2021. B0 là EfficientNetB0[28], B7 là EfficientNetB7[28], ViT là Vision Transformer [7], V2S là EfficientNetV2S[29], V2M là EfficientNetV2M[29]. K´t qua đc đánh giá theo công th´c 1. T´t ca giai pháp dùng LMCot đ.c xây d.ng d.a trên ArcFace 9.

Bang 4: K´t qua trong cu.c thi Google Landmark Recognition 2021

	Giai pháp chia se	Private
DELG (Giai pháp cua ban t ch´c)	0.20245	0.19975
4*B0-ArcFace (Giai pháp chia se)	0.21898	0.21468
4*B0-LMCot (Đ` xu´t)	0.22460	0.22242
4*B7-ArcFace (Giai pháp chia se)	0.27760	0.26292
4*B7-LMCot (Đ` xu´t)	0.29926	0.29038
4*V2M-ArcFace (Đ` xu´t)	0.28593	0.29134
4*V2M-LMCot (Đ` xu´t)	0.29963	0.29353
ViT-ArcFace (Đ` xu´t)	0.30309	0.30480
ViT-LMCot (Đ` xu´t)	0.30225	0.30605
ViT-ArcFace + ViT-LMCot + B7-ArcFace + B7-LMCot + V2M-LMCot + 2*V2S-LMCot	0.30900	0.31503

• K´t qua trong cu.c thi Google Landmark Recognition 2021. B0 là EfficientNetB0[28], B7 là EfficientNetB7[28], ViT là Vision Transformer [7], V2S là EfficientNetV2S[29], V2M là EfficientNetV2M[29]. K´t qua đc đánh giá theo công th´c 2. T´t ca giai pháp dùng LMCot đ.c xây d.ng d.a trên ArcFace 9